เปิดเมนูหลัก

ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ถือกำเนิดนับตั้งแต่เป็นหมวดวิชา ในแผนกชีววิทยา คณะกสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ภาควิชาพฤกษศาสตร์
คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
KU logo.jpg
ตราพระพิรุณทรงนาค
ชื่ออังกฤษDepartment of Botany,
Faculty of Science,
Kasetsart University
ที่อยู่50 ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว
เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
วันก่อตั้ง28 มกราคม พ.ศ. 2524
คณบดีผศ.ดร.ณัฏฐา เสนีวาส
เว็บไซต์www.botany.sci.ku.ac.th
เฟซบุ๊กDepartment of Botany,
Kasetsart University, Thailand
SCI KU - logo.jpg

ต่อมาในปี พ.ศ. 2509 มีมติจากสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ให้จัดตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ [1] จึงได้โอนย้ายไปสังกัดยังสถานที่ใหม่ ภายใต้ภาควิชาชีววิทยา กระทั่งปี พ.ศ. 2524 สาขาวิชาพฤกษศาสตร์ได้รับการยกระดับขึ้นเป็นภาควิชาหนึ่งในคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ [2]

ปัจจุบัน ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก มีผลงานการค้นพบและวิจัยระดับโลก อาทิ ผลงานการค้นพบ “ช้างงาเอก” พืชชนิดใหม่ของโลก, [3] ผลงานการค้นพบ “รักตะนิล” พรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก [4] เป็นต้น และยังมีนิสิตเก่าได้รับพระราชทานทุนมูลนิธิอานันทมหิดล ไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและปริญญาเอกยังต่างประเทศอีกด้วย

เนื้อหา

ประวัติแก้ไข

การเรียนการสอนด้านพฤกษศาสตร์ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีกำเนิดมาพร้อมกับการก่อตั้งมหาวิทยาลัยฯ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2486 ในขณะนั้นยังเป็นหมวดวิชา สังกัดแผนกชีววิทยา คณะกสิกรรมและสัตวบาล และมีการผลิตบัณฑิตในระดับปริญญาตรีและปริญญาโท จึงนับได้ว่ามีนิสิตที่จบในสาขาพฤกษศาสตร์ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

กระทั่งในปี พ.ศ. 2509 สภามหาวิทยาลัยฯ มีมติจัดตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์อย่างเป็นทางการ [5] จึงย้ายมาสังกัดอยู่ที่คณะใหม่ภายใต้ภาควิชาชีววิทยา ซึ่งประกอบไปด้วย 5 สาขา ได้แก่ จุลชีววิทยา พฤกษศาสตร์ พันธุศาสตร์ สัตววิทยา และรังสีประยุกต์และไอโซโทป ต่อมาในปี พ.ศ. 2524 มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา[6]ยกระดับสาขาทั้ง 5 ขึ้นเป็นภาควิชาสังกัดคณะวิทยาศาสตร์ดังเช่นในปัจจุบัน [7]

หัวหน้าภาควิชาแก้ไข

ภาควิชาพฤกษศาสตร์ มีหัวหน้าภาควิชามาแล้ว 11 คน ดังรายนามต่อไปนี้[8]

ทำเนียบหัวหน้าภาควิชาพฤกษศาสตร์
รายนาม ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง
1. รองศาสตราจารย์อรรถ บุญนิธี[9] พ.ศ. 2524 - 2532
2. รองศาสตราจารย์เทียมใจ คมกฤส พ.ศ. 2532 - 2534
3. รองศาสตราจารย์ ดร.วงจันทร์ วงศ์แก้ว พ.ศ. 2535 - 2538
4. รองศาสตราจารย์ คุณหญิงสุชาดา ศรีเพ็ญ[10] พ.ศ. 2539 - 2541
5. รองศาสตราจารย์ กมลพรรณ นามวงศ์พรหม พ.ศ. 2541 - 2545
6. รองศาสตราจารย์ ดร.นิรันดร์ จันทวงศ์ พ.ศ. 2545 - 2549
7. รองศาสตราจารย์ ดร.สุรียา ตันติวิวัฒน์ พ.ศ. 2549 - 2553
8. รองศาสตราจารย์ ดร.สรัญญา วัชโรทัย พ.ศ. 2553 - 2557
9. รองศาสตราจารย์ ดร.ฉัตรชัย เงินแสงสรวย พ.ศ. 2557 - 2561
10. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐา เสนีวาส พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน

หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชา เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

หลักสูตรแก้ไข

ภาควิชาพฤกษศาสตร์เปิดสอนหลักสูตรทั้งในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก รายละเอียดดังนี้

โครงสร้างหลักสูตร
ระดับปริญญาตรี ระดับปริญญาโท ระดับปริญญาเอก

หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.)[11]
Bachelor of Science (B.S.)

  • สาขาวิชาพฤกษศาสตร์ (Botany)

หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วท.ม)[12]
Master of Science (M.S.)

  • สาขาวิชาพฤกษศาสตร์ (Botany)

หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด)[13]
Doctor of Philosophy (Ph.D.)

  • สาขาวิชาพฤกษศาสตร์ (Botany)

งานวิจัยแก้ไข

คณาจารย์ของภาควิชาฯ มีการค้นคว้าวิจัยทางพฤกษศาสตร์หลายด้าน เช่น [14]

  • โครงสร้างและอนุกรมวิธานพืช
  • สรีรวิทยาและชีววิทยาโมเลกุลพืช
  • เทคโนโลยีชีวภาพพืช
  • นิเวศวิทยาพืช
  • พฤกษ์เศรษฐกิจ

ความร่วมมือทางวิชาการแก้ไข

ภาควิชาพฤกษศาสตร์มีความร่วมมือทางวิชาการกับสถาบันวิจัยทั้งในและต่างประเทศ เช่น [15]

ความร่วมมือทางวิชาการ
ระหว่างประเทศ ภายในประเทศ

เอเชีย

ยุโรป

อเมริกา

หน่วยงาน

  • องค์การสวนพฤกษศาสตร์   ไทย
  • โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพฯ   ไทย
  • สถาบันอื่น ๆ ภายในประเทศ   ไทย

พิพิธภัณฑ์องค์ความรู้ทางพฤกษศาสตร์แก้ไข

พิพิธภัณฑ์องค์ความรู้ทางพฤกษศาสตร์ ตั้งอยู่ภายในอาคารเรือนเพาะชำ เป็นแหล่งรวบรวมตัวอย่างพืช ข้อมูลความรู้ทางด้านพืช เพื่อใช้ในการเรียนการสอน การวิจัย และบริการประชาชนทั่วไป

จัดแสดงวิวัฒนาการพืช ความหลากหลาย โครงสร้างพืช ตัวอย่างผล/เมล็ด และการใช้ประโยชน์ [16]

ไฟล์:ตัวอย่างพืชภายในพิพิธภัณฑ์องค์ความรู้ทางพฤกษศาสตร์.jpg
ตัวอย่างพืชภายในพิพิธภัณฑ์องค์ความรู้ทางพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มก.

กิจกรรมแก้ไข

ในช่วงระยะเวลาที่ทำการศึกษาทางภาควิชาฯ ได้จัดกิจกรรมให้นักศึกษาได้ฝึกฝนและลงมือปฏิบัติจริง ตลอดจนการนำเสนองานวิจัย เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานวิจัยทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ อาทิ

  • กิจกรรมการศึกษาพรรณไม้นอกสถานที่ : การฝึกดูพรรณไม้ในสภาพทางนิเวศวิทยาและสภาพแวดล้อมจริง [17]
  • การประชุมวิชาการนานาชาติ I-KUSTARS [18]
  • พฤกษศาสตร์บำเพ็ญ : กิจกรรมพัฒนาเรือนเพาะชำและพื้นที่งานวิจัยของภาควิชาฯ [19]
  • กิจกรรมกีฬา Bot Game : กีฬาสานสัมพันธ์ของนิสิตปริญญาตรี [20]

คณาจารย์และนิสิตเก่าที่มีชื่อเสียงแก้ไข

  • รองศาสตราจารย์อรรถ บุญนิธี หัวหน้าภาควิชาพฤกษศาสตร์ท่านแรก / ผู้แต่งตำราพืชสำหรับใช้ประกอบการเรียนในมหาวิทยาลัยฯ[21] / หนึ่งในอาสาสมัครดำเนินการโครงการหลวงตั้งแต่เริ่มต้น
  • ศาสตราจารย์อักษร ศรีเปล่ง ผู้แต่งตำราพฤกษศาสตร์ทั่วไป เป็นภาษาไทยเล่มแรกของโครงการตำรามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ / กรรมการบัญญัติศัพท์พฤกษศาสตร์ของราชบัณฑิตยสถาน[22]
  • ดร.ก่องกานดา ชยามฤต ผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์
  • รองศาสตราจารย์ ดร. สรัญญา วัชโรทัย ผู้ค้นพบ “ชมพูไพร” พืชชนิดใหม่ของโลก ร่วมกับรองศาสตราจารย์ ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี[23]
  • รองศาสตราจารย์ ดร. ฉัตรชัย เงินแสงสรวย ผู้ค้นพบ “ช้างงาเอก” พืชชนิดใหม่ของโลก[24]
  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี ผู้ค้นพบ “รักตะนิล” พรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก และเป็นผู้ค้นพบ “ชมพูไพร” พืชชนิดใหม่ของโลก ร่วมกับรองศาสตราจารย์ ดร. สรัญญา วัชโรทัย[25]
  • ยศพล หาญวณิชย์เวช ผู้รับพระราชทานทุนมูลนิธิอานันทมหิดล แผนกเกษตรศาสตร์ ประจำปี พ.ศ. 2558[26]

ผลงาน/รางวัลแก้ไข

  • ค้นพบ “ชมพูไพร” พืชชนิดใหม่ของโลก พืชชนิดนี้ถูกตั้งชื่อว่า ‘ชมพูไพร’ (Thunbergia impatienoides Suwanph. & S. Vajrodaya) เป็นไม้ประดับ จัดอยู่ในวงศ์เหงือกปลาหมอและอยู่ในสกุลเดียวกันกับรางจืด ลักษณะเป็นไม้เลื้อย ดอกสีชมพูอมม่วง ตรงกลางดอกจะมีสีขาวอมเหลือง ดอกตูมลักษณะจะคล้ายกับดอกกุหลาบแรกแย้ม สามารถพัฒนาเป็นไม้ประดับทางเศรษฐกิจได้ [27]
  • ค้นพบ “ช้างงาเอก” พืชชนิดใหม่ของโลก พืชชนิดนี้มักพบตามป่าดิบแล้งและชายป่าดิบแล้ง สูงจากระดับทะเล 150-220 เมตร กระจายพันธุ์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย แถบบึงกาฬและนครพนม ในต่างประเทศคาดว่าพบที่ลาว [28] [29]
  • ค้นพบ “รักตะนิล” พรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก รักตะนิล เป็นพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลกในสกุลผักกะสัง (Peperomia) ค้นพบพืชชนิดนี้บริเวณภูเขาหินปูนในแถบจังหวัดเลย โดยชื่อ รัก-ตะ-นิล เป็นชื่อพระราชทานจากสมเด็จพระเทพฯ รัตนราชสุดาฯ มีความหมายว่า เขียว-แดง เนื่องจากพืชชนิดนี้มีลำต้นและก้านใบสีแดง มีใบสีเขียวเข้มหรือสีมรกต [30] [31]

อ้างอิงแก้ไข

  1. https://www.sci.ku.ac.th/news/aboutsci#profile. "ประวัติคณะวิทยาศาสตร์"
  2. ประวัติภาควิชาพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  3. https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=41103. นักวิจัยม.เกษตร พบ 'ช้างงาเอก' พืชชนิดใหม่ของโลก. สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ Kasetsart University Research and Development Institute (KURDI). 25 ธันวาคม 2560
  4. https://www.posttoday.com/life/life/490940. "รักตะนิล" ชื่อพระราชทานพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก. โพสต์ทูเดย์. 20 เมษายน 2560
  5. https://www.sci.ku.ac.th/news/aboutsci#profile. "ประวัติคณะวิทยาศาสตร์"
  6. ราชกิจจานุเบกษา ประกาศทบวงมหาวิทยาลัย เรื่อง การแบ่งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๒๔ ปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการของคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ เรียกดูวันที่ 2019-06-10
  7. ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประวัติภาควิชา เรียกดูวันที่ 2019-06-10
  8. ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหน้าภาควิชาฯ เรียกดูวันที่ 2019-06-10
  9. หอจดหมายเหตุ มก. บูรพาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ "รองศาสตราจารย์อรรถ บุญนิธี" เรียกดูวันที่ 2019-05-31
  10. หอจดหมายเหตุ มก. บูรพาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ "รองศาสตราจารย์ คุณหญิงสุชาดา ศรีเพ็ญ" เรียกดูวันที่ 2019-05-31
  11. http://www2.grad.ku.ac.th/academics/file_mua/master/XD08_2555_2.pdf. หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพฤกษศาสตร์
  12. http://www.grad.ku.ac.th/download/cur-61-m-n-xd08/?wpdmdl=30811. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพฤกษศาสตร์
  13. http://www.botany.sci.ku.ac.th/course/. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพฤกษศาสตร์
  14. http://www.botany.sci.ku.ac.th/researches/หัวข้องานวิจัย. งานวิจัยภาควิชาพฤกษศาสตร์
  15. https://www.sci.ku.ac.th/news/wp-content/uploads/2018/08/SC53_student_handbook.pdf. คู่มือนิสิตคณะวิทยาศาสตร์ฯ
  16. http://www.sci.ku.ac.th:8000/sckm/index.php/front-page/21-2011-02-07-02-21-43."พิพิธภัณฑ์องค์ความรู้ทางพฤกษศาสตร์ : ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์"
  17. http://www.botany.sci.ku.ac.th/category/activity/. ศึกษาพรรณไม้นอกสถานที่ : กิจกรรมภาควิชาพฤกษศาสตร์
  18. http://www.sci.ku.ac.th:8000/ikustars/. ประชุมวิชาการนานาชาติ I-KUSTARS
  19. http://www.botany.sci.ku.ac.th/category/activity/. พฤกษศาสตร์บำเพ็ญ : กิจกรรมภาควิชาพฤกษศาสตร์
  20. http://www.botany.sci.ku.ac.th/category/activity/. Bot Game : กิจกรรมภาควิชาพฤกษศาสตร์
  21. หอจดหมายเหตุ มก. บูรพาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ "รองศาสตราจารย์อรรถ บุญนิธี" เรียกดูวันที่ 2019-05-31
  22. หอจดหมายเหตุ มก. บูรพาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ "ศาสตราจารย์อักษร ศรีเปล่ง" เรียกดูวันที่ 2019-05-31
  23. ห้องสมุดเพื่อเกษตรกรไทย (Thai Farmers’ Library) อาจารย์พฤกษศาสตร์ มก. ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลก "ชมพูไพร" เรียกดูวันที่ 2019-06-06
  24. https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=41103. นักวิจัยม.เกษตร พบ 'ช้างงาเอก' พืชชนิดใหม่ของโลก. สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ Kasetsart University Research and Development Institute (KURDI). 25 ธันวาคม 2560
  25. ห้องสมุดเพื่อเกษตรกรไทย (Thai Farmers’ Library) อาจารย์พฤกษศาสตร์ มก. ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลก "ชมพูไพร" เรียกดูวันที่ 2019-06-06
  26. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/B/039/3.PDF. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 39 ข หน้า 44 วันที่ 30 ตุลาคม 2559 “ข่าวในพระราชสำนัก”
  27. ห้องสมุดเพื่อเกษตรกรไทย (Thai Farmers’ Library) อาจารย์พฤกษศาสตร์ มก. ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลก "ชมพูไพร" เรียกดูวันที่ 2019-06-06
  28. http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/786163. นักวิจัยม.เกษตร พบ 'ช้างงาเอก' พืชชนิดใหม่ของโลก. กรุงเทพธุรกิจ. 23 ธันวาคม 2560
  29. https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=41103. นักวิจัยม.เกษตร พบ 'ช้างงาเอก' พืชชนิดใหม่ของโลก. สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ Kasetsart University Research and Development Institute (KURDI). 25 ธันวาคม 2560
  30. www.sci.ku.ac.th:8000/sckuforlife/images/doc/2559/5-2559/5-2559.pdf. รัก-ตะ-นิล (Peperomia sirindhorniana) พรรณไม้ในพระนาม และพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก. Science@KU for Life.
  31. https://www.posttoday.com/life/life/490940. "รักตะนิล" ชื่อพระราชทานพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก. โพสต์ทูเดย์. 20 เมษายน 2560
  32. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/B/039/3.PDF. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 39 ข หน้า 44 วันที่ 30 ตุลาคม 2559 “ข่าวในพระราชสำนัก”


แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข