ทางรถไฟสายเหนือ

ทางรถไฟสายเหนือ หรือ ทางรถไฟสายชุมทางบ้านภาชี–เชียงใหม่[1] เป็นเส้นทางรถไฟสายหนึ่งในประเทศไทย แยกออกจากทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือที่สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี ผ่านหลายจังหวัดในภาคกลางและภาคเหนือ และสิ้นสุดปลายทางที่สถานีรถไฟเชียงใหม่ รวมระยะทาง 751 กิโลเมตร (นับตั้งแต่สถานีรถไฟกรุงเทพ) และที่สถานีรถไฟชุมทางบ้านดารา จังหวัดอุตรดิตถ์ จะมีทางแยกไปยังสถานีรถไฟสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย รวมระยะทาง 457 กิโลเมตร (นับตั้งแต่สถานีรถไฟกรุงเทพ)

ทางรถไฟสายเหนือ
80px
ทางรถไฟสาเหนือ
สถานีรถไฟอุตรดิตถ์
ข้อมูลทั่วไป
รูปแบบรถไฟระหว่างเมือง
ระบบรถไฟทางไกล
ของการรถไฟแห่งประเทศไทย
สถานะเปิดให้บริการ /
โครงการส่วนต่อขยาย
ปลายทางชุมทางบ้านภาชี
เชียงใหม่
-สวรรคโลก
การดำเนินงาน
เจ้าของการรถไฟแห่งประเทศไทย
ผู้ดำเนินงานการรถไฟแห่งประเทศไทย
และบริษัทเอกชนในส่วน
ของสถานีขนถ่ายสินค้า
ศูนย์ซ่อมบำรุงโรงรถจักรดีเซลอุตรดิตถ์
โรงรถจักรดีเซลลำปาง
โรงรถจักรดีเซลปากน้ำโพ
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง751.42 กม. (466.91 ไมล์)
จำนวนทางวิ่ง1
รางกว้างราง 1 เมตร ทางเดี่ยว
(ระหว่างโครงการก่อสร้างทางคู่)
ความเร็วสูงสุด 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ประวัติทางรถไฟสายเหนือแก้ไข

ลำดับ ช่วงสถานี ระยะทาง (กิโลมตร) เริ่มเดินรถ[2]
1 ชุมทางบ้านภาชีลพบุรี 43 1 เมษายน พ.ศ. 2444
2 ลพบุรี–ปากน้ำโพ 117 31 ตุลาคม พ.ศ. 2448[3]
3 ปากน้ำโพ–พิษณุโลก 139 24 มกราคม พ.ศ. 2450
4 พิษณุโลก–ชุมทางบ้านดารา 69 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451
5 ชุมทางบ้านดารา–ปางต้นผึ้ง 51 15 สิงหาคม พ.ศ. 2452
6 ปางต้นผึ้ง–แม่พวก 19 1 มิถุนายน พ.ศ. 2454
7 แม่พวก–ปากปาน 10 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455
8 ปากปาน–ห้วยแม่ต้า 13 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2456
9 ห้วยแม่ต้า–บ้านปิน 13 15 มิถุนายน พ.ศ. 2457
10 บ้านปิน–ผาคอ 17 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2458
11 ผาคอ–แม่จาง 19 15 ธันวาคม พ.ศ. 2458
12 แม่จาง–นครลำปาง 42 1 เมษายน พ.ศ. 2459
13 นครลำปาง–ปางหัวพง 33 20 ธันวาคม พ.ศ. 2459
14 ปางหัวพง–ปางยาง 4 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2461
15 ปางยางอุโมงค์ขุนตาน–เชียงใหม่ 72 1 มกราคม พ.ศ. 2469
ค่าก่อสร้างทั้งหมด 46,817,492 บาท

รถไฟทางคู่แก้ไข

เนื่องจากมีขบวนรถไฟสายเหนือและสายตะวันออกเฉียงเหนือจำนวนมาก ทำให้รถไฟหลายขบวนต้องหลีกกัน ก่อให้เกิดความล่าช้า กรมรถไฟหลวงจึงสร้างทางรถไฟใหม่ข้าง ๆ ทางเดิม และเปิดเดินรถไฟทางคู่ได้เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2485

พื้นที่ที่เส้นทางผ่านแก้ไข

เขต / อำเภอ จังหวัด
ปทุมวัน / ดุสิต / ราชเทวี / พญาไท / จตุจักร / หลักสี่ / ดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
ธัญบุรี / คลองหลวง ปทุมธานี
บางปะอิน / พระนครศรีอยุธยา / อุทัย / ภาชี / ท่าเรือ พระนครศรีอยุธยา
บ้านหมอ / หนองโดน สระบุรี
เมืองลพบุรี / บ้านหมี่ ลพบุรี
ตาคลี / พยุหะคีรี / เมืองนครสวรรค์ / ชุมแสง นครสวรรค์
บางมูลนาก / ตะพานหิน / เมืองพิจิตร พิจิตร
บางกระทุ่ม / เมืองพิษณุโลก / พรหมพิราม พิษณุโลก
พิชัย / ตรอน / เมืองอุตรดิตถ์ อุตรดิตถ์
ศรีนคร / สวรรคโลก สุโขทัย
เด่นชัย / ลอง แพร่
แม่เมาะ / แม่ทะ / เมืองลำปาง / ห้างฉัตร ลำปาง
แม่ทา / เมืองลำพูน ลำพูน
สารภี / เมืองเชียงใหม่ เชียงใหม่

สถานที่สำคัญแก้ไข

สถานีรถไฟแก้ไข

สะพานแก้ไข

อ้างอิง: [4]

อุโมงค์แก้ไข

ชื่ออุโมงค์[5] กิโลเมตรที่ ความยาว (เมตร) รูปภาพ
อุโมงค์ปางตูบขอบ 513 (ปางต้นผึ้งเขาพลึง) 120.09  
อุโมงค์เขาพลึง 516 (ปางต้นผึ้ง–เขาพลึง) 362.44  
อุโมงค์ห้วยแม่ลาน 574 (บ้านปินผาคัน) 130.20  
อุโมงค์ขุนตาน 681–682 (แม่ตานน้อยขุนตาน) 1,362.10  

โครงการในอนาคตแก้ไข

ในอนาคต จะมีการพัฒนาทางรถไฟจากทางเดี่ยวเป็นแบบทางคู่ ซึ่งจะก่อสร้างเป็นช่วง ๆ ดังนี้

  • บ้านกลับ-ท่าวุ้ง-โคกกระเทียม เป็นทางรถไฟเส้นทางใหม่แบบยกระดับ เพื่อเลี่ยงพระปรางค์สามยอด) (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ พ.ศ. 2565)[6]
  • ท่าแค-ปากน้ำโพ (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ พ.ศ. 2564)[6]
  • ปากน้ำโพ-เด่นชัย (โครงการ)
  • เด่นชัย-เชียงใหม่ (โครงการ)

นอกจากนี้ยังมีโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่สายใหม่ ได้แก่

อ้างอิงแก้ไข

  1. สุนันทา เจริญปัญญายิ่ง. "ทางรถไฟที่เชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน". สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นเมื่อ 7 พฤษภาคม 2561. Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ตำนานแห่งรถไฟไทย — รถไฟไทยดอตคอม
  3. ประวัติ สรพ. ปากน้ำโพ — รถไฟไทยดอตคอม
  4. บันทึกข้อมูลเรื่องสะพาน — รถไฟไทยดอตคอม
  5. อุโมงค์รถไฟในประเทศไทย — รถไฟไทยดอตคอม
  6. 6.0 6.1 http://www.thansettakij.com/content/245842 รฟท.เซ็นสัญญาก่อสร้างรถไฟทางคู่ระยะเร่งด่วน 5 เส้นทาง 6.9 หมื่นล.

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข