ทางรถไฟสายสวรรคโลก

ทางรถไฟสายสวรรคโลก–ชุมทางบ้านดารา หรือ ทางแยกสวรรคโลก[1] เป็นทางรถไฟสายรองในระบบรถไฟระหว่างเมืองของการรถไฟแห่งประเทศไทย แยกมาจากทางรถไฟสายเหนือที่สถานีรถไฟชุมทางบ้านดารา ตำบลบ้านดารา อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ ผ่านสถานีรถไฟคลองมะพลับ อำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย มาสุดปลายทางที่สถานีรถไฟสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย มีความยาวทั้งหมด 29.007 กิโลเมตร[2] เมื่อแรกสร้างมีแผนจะสร้างเส้นรถไฟนี้ต่อไปจนถึงจังหวัดตาก[3] นอกจากจะเป็นระบบขนส่งมวลชนในท้องถิ่นแล้ว ในอดีตทางรถไฟสายนี้ยังทำหน้าที่ลำเลียงไม้ท่อนและของป่าจากแถบนี้ลงไปยังกรุงเทพมหานคร[4]

ทางรถไฟสายสวรรคโลก
Sawankhalok.jpg
ข้อมูลทั่วไป
รูปแบบรถไฟระหว่างเมือง
ระบบรถไฟทางไกล
สถานะปิดชั่วคราว
ที่ตั้งจังหวัดอุตรดิตถ์และสุโขทัย
ปลายทางชุมทางบ้านดารา
สวรรคโลก
จำนวนสถานี3
การดำเนินงาน
เปิดเมื่อ15 สิงหาคม พ.ศ. 2453
เจ้าของการรถไฟแห่งประเทศไทย
ผู้ดำเนินงานการรถไฟแห่งประเทศไทย
ศูนย์ซ่อมบำรุงโรงรถจักรดีเซลอุตรดิตถ์
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง29.007 กม. (18.02 ไมล์)
รางกว้างมีเตอร์เกจ

ประวัติแก้ไข

ทางรถไฟสายสวรรคโลกนี้สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์โปรดให้สร้างทางรถไฟจากเมืองพิษณุโลก แล้วแยกเป็นสองสายที่บ้านดารา สายหนึ่งขึ้นเหนือไปสุดที่เมืองอุตรดิตถ์ และอีกสายหนึ่งไปฝั่งตะวันตกสุดที่เมืองสวรรคโลก[5] เพื่อเชื่อมการเดินไปออกไปทางทิศตะวันตกออกทางเมืองตากในอนาคต ซึ่งในขณะนั้น ทางรถไฟสายนี้ยังเป็นที่ราบเต็มไปด้วยป่ารกทึบ ไม่มีสถานีรายทาง มีเพียงสถานีปลายทางคือสวรรคโลก ใช้รางเกจใหญ่ มีระยะทาง 28.9 กิโลเมตร สิ้นงบประมาณในการก่อสร้าง 840,000 บาท[3] สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมารเสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์เพื่อเปิดทางรถไฟทั้งสองเส้นเมื่อวันที่ 6–7 ธันวาคม พ.ศ. 2452 (นับแบบปัจจุบันคือ พ.ศ. 2453) และประทับรถไฟพระที่นั่งจากปะรำพิธีข้างสถานีรถไฟพิษณุโลกไปยังสถานีรถไฟสวรรคโลกและสถานีรถไฟอุตรดิตถ์ตามลำดับ หลังจากนั้นพระองค์เสด็จประพาสหัวเมืองรายทางรถไฟแถบเขาพลึง และเมืองสวรรคโลก แล้วจึงเสด็จกลับพระนครในวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2453[5]

หลังการระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศไทย การรถไฟแห่งประเทศไทยจึงให้หยุดเดินรถดีเซลรางปรับอากาศ กรุงเทพ–สวรรคโลก–กรุงเทพ ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2563 จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย[6]

สถานีแก้ไข

ทางรถไฟสายสวรรคโลก–บ้านดารานี้ ประกอบไปด้วยสถานีสองสถานี และห้าที่หยุดรถ ดังนี้[7]

ชื่อสถานี/ที่หยุดรถ รหัส ระยะทาง
(กิโลเมตร)
ชั้นสถานี รัสพจน์ หมายเหตุ ที่ตั้ง
บ้านดารา 1137 458.31 3 ดร. อุตรดิตถ์
คลองละมุง 1138 466.32 ที่หยุดรถ ลม.
คลองมะพลับ 1139 470.27 ที่หยุดรถ มป. สุโขทัย
วัดคลองปู 1140 474.96 ที่หยุดรถ ว ู.
คลองยาง 1141 479.03 ที่หยุดรถ คย.
หนองเรียง 1142 483.08 ที่หยุดรถ นย.
สวรรคโลก 1143 487.14 3 สว.

ตารางเวลาเดินรถแก้ไข

เที่ยวขึ้นแก้ไข

ขบวนรถ ต้นทาง สวรรคโลก ปลายทาง หมายเหตุ
ชื่อสถานี เวลาออก ชื่อสถานี เวลาถึง
ดพ3 กรุงเทพ 10.50 17.46 ศิลาอาสน์ 19.15
* ดพ= รถด่วนพิเศษ / ด= รถด่วน / ร= รถเร็ว / ธ= รถธรรมดา / ช= รถชานเมือง / พช= รถพิเศษชานเมือง / ท= รถท้องถิ่น / น= รถนำเที่ยว / ส= รถสินค้า


เที่ยวล่องแก้ไข

ขบวนรถ ต้นทาง สวรรคโลก ปลายทาง หมายเหตุ
ชื่อสถานี เวลาออก ชื่อสถานี เวลาถึง
ดพ4 ศิลาอาสน์ 19.50 18.01 กรุงเทพ 04.00
* ดพ= รถด่วนพิเศษ / ด= รถด่วน / ร= รถเร็ว / ธ= รถธรรมดา / ช= รถชานเมือง / พช= รถพิเศษชานเมือง / ท= รถท้องถิ่น / น= รถนำเที่ยว / ส= รถสินค้า


อ้างอิงแก้ไข

  1. รายงานฉบับกลาง การจัดทำเอกสาร การนำเสนอแหล่งมรดกวัฒนธรรมเส้นทางรถไฟสายไทย-พม่า (ทางรถไฟสายมรณะ) เข้าสู่บัญชีชั่วคราวมรดกโลก (PDF). สมาคมอิโคโมสไทย. 29 มิถุนายน 2561. p. 28. Check date values in: |year= (help)
  2. "การรถไฟแห่งประเทศไทย". กระทรวงคมนาคม. กรกฎาคม 2564. สืบค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  3. 3.0 3.1 "คำกราบบังคมทูลรายงาน การเปิดทางรถไฟอุตรดิษฐ์แลสวรรคโลก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 26 (0 ง): 2063–2071. 26 ธันวาคม 2452. Check date values in: |date= (help)
  4. เมธินีย์ ชอุ่มผล (19 กันยายน 2561). "สถานีรถไฟสวรรคโลก". วารสารเมืองโบราณ. สืบค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  5. 5.0 5.1 "การเปิดรถไฟสายเหนือแต่เมืองพิศณุโลก ไปยังเมืองอุตรดิษฐ์แลเมืองสวรรคโลก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 26 (0 ง): 2059–2063. 26 ธันวาคม 2452. Check date values in: |date= (help)
  6. "รถไฟสุโขทัย หยุดเดินรถแล้ววันนี้". สำนักข่าว กรมประชาสัมพันธ์. 1 เมษายน 2563. สืบค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  7. เอกรัช ศรีอาระยันพงษ์ (บรรณาธิการบริหาร) (2562). สายย่อ (PDF). วารสารรถไฟสัมพันธ์ (4:2562). p. 6. Check date values in: |year= (help)