เปิดเมนูหลัก

อำเภอสูงเม่น

อำเภอในจังหวัดแพร่ ประเทศไทย

อำเภอสูงเม่น (คำเมือง: Lanna-Sung Men.png) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่

อำเภอสูงเม่น
แผนที่จังหวัดแพร่ เน้นอำเภอสูงเม่น
คำขวัญ: สูงเม่นถิ่นตำนาน คัมภีร์ใบลานล้ำค่า
บูชาพระธาตุเนิ้งคู่บ้าน ตากธรรมงานประเพณี
ผลิตภัณฑ์ดีไม้สัก อนุรักษ์อ่างแม่มาน
พิกัดภูมิศาสตร์: 18°3′7″N 100°6′42″E / 18.05194°N 100.11167°E / 18.05194; 100.11167
อักษรไทยอำเภอสูงเม่น
อักษรโรมันAmphoe Sung Men
จังหวัดแพร่
พื้นที่
 • ทั้งหมด375.0 ตร.กม. (144.8 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด74,587
 • ความหนาแน่น198.89 คน/ตร.กม. (515.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์54130 54000 (เฉพาะตำบลเวียงทอง)
รหัสภูมิศาสตร์5404
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอสูงเม่น หมู่ที่ 3 ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ประวัติแก้ไข

อำเภอสูงเม่นตั้งอยู่ที่บ้านสูงเม่น ท้องที่ลำน้ำแม่พวก ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอแม่พวก ตามลำน้ำที่ตั้งในปี พ.ศ. 2445 [1] ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2460 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็น อำเภอสูงเม่น[2] คำว่า "สูงเม่น" ไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดจัดทำประวัติไว้เป็นหลักฐาน เพียงแต่ได้รับทราบจากคำบอกเล่าจากบุคคลที่รู้บอกว่า สถานที่ตั้งวัดสูงเม่นเดิมเป็นป่าพงไพรหนาแน่น เป็นที่ชุมนุมของสัตว์ชนิดหนึ่ง คือ เม่น ได้มาชุมนุมอาศัยอยู่ ต่อมาบ้านเมืองได้เจริญขึ้น ป่าแห่งนี้ได้ถูกแผ้วถาง ราษฎรได้ใช้เป็นสถานที่อยู่อาศัยรวมกันเป็นหมู่บ้านพร้อมกับได้สร้างวัดขึ้นชื่อวัดสูงเม่น ด้วยเหตุดังกล่าวทางราชการจึงได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็นอำเภอสูงเม่น แต่คำว่า "สูงเม่น" เป็นการเพี้ยนเสียงและรูปอักษรทางภาษาไทยกลางที่เขียนขึ้นมาตามความเข้าใจผิดของทางราชการในสมัยนั้น ซึ่งถ้าเขียนตามหลักการอ่านการเขียนและความหมายทางภาษาล้านนาแล้ว สูงเม่นจะต้องสะกดเป็น "สุ่งเหม้น" โดยคำว่า "สุ่ง" แปลว่ารู และ "เหม้น" แปลว่าตัวเม่น

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอสูงเม่นมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอสูงเม่นแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 110 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนหลังคาเรือน จำนวนประชากร[3]
1. สูงเม่น   Sung Men 10 2,716 8,046
2. น้ำชำ   Nam Cham 15 3,326 9,959
3. หัวฝาย   Hua Fai 13 3,378 10,106
4. ดอนมูล   Don Mun 10 2,783 7,537
5. บ้านเหล่า   Ban Lao 9 1,974 5,521
6. บ้านกวาง   Ban Kwang 6 1,133 3,294
7. บ้านปง   Ban Pong 6 1,596 5,080
8. บ้านกาศ   Ban Kat 7 1,129 3,197
9. ร่องกาศ   Rong Kat 11 2,619 7,367
10. สบสาย   Sop Sai 6 1,167 3,803
11. เวียงทอง   Wiang Thong 12 3,656 10,003
12. พระหลวง   Phra Luang 5 1,402 4,004

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอสูงเม่นประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลสูงเม่น 5 หมู่บ้าน 6 ชุมชน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสูงเม่น (หมู่ที่ 1 บ้านสูงเม่น (ชุมชนร่วมใจพัฒนา, ชุมชนท่าล้อร่วมใจ),หมู่ที่ 2 บ้านสูงเม่น (ชุมชนเม่นทองพัฒนา),หมู่ที่ 3 บ้านสูงเม่น (ชุมชนประชารักษ์ถิ่น),หมู่ที่ 7 บ้านท่าล้อ (ชุมชนท่าล้อพัฒนา),หมู่ที่ 8 บ้านท่าม้า (ชุมชนท่าม้าพัฒนา))
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสูงเม่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสูงเม่น 5 หมู่บ้าน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสูงเม่น)หมู่ที่ 4 บ้านท่ามด,หมู่ที่ 5 บ้านโตนใต้,หมู่ที่ 6 บ้านโตนเหนือ ,หมู่ที่ 9 บ้านโตนใต้-ปงน้อย,หมู่ที่ 10 บ้านโตนเหนือ
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหัวฝาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวฝายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนมูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนมูลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเหล่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเหล่าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกวาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกวางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกาศทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลร่องกาศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่องกาศทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสบสาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสบสายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลพระหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระหลวงทั้งตำบล

สถานที่สำคัญแก้ไข

  • วัดพระหลวง (พระธาตุเนิ้ง)
  • วัดสูงเม่น (คัมภีร์ใบลาน)
  • อ่างเก็บน้ำแม่มาน
  • ย่านการค้าเฟอร์นิเจอร์ไม้สักหัวดง-ดอนมูล
  • พลับพลารับเสด็จหน้าที่ว่าการอำเภอสูงเม่น
  • วัดเกษมสุข (วิหารศิลปะเมืองแพร่ที่เหลือ 1 ใน 2 ของอำเภอสูงเม่น)
  • น้ำตกตาดซาววา ตำบลบ้านปง

งานประเพณีสำคัญแก้ไข

  • งานประเพณีตากธรรม วัดสูงเม่น ตำบลสูงเม่น (มกราคม-กุมภาพันธ์)
  • งานประเพณีนมัสการพระธาตุเนิ้ง วัดพระหลวง ตำบลพระหลวง (กุมภาพันธ์-มีนาคม)
  • งานประเพณีไหว้พระเจ้านั่งดิน และจุดบั้งไฟ วัดศรีดอก ตำบลหัวฝาย (พฤษภาคม)
  • งานแข่งเรือยาว ตำบลเวียงทอง (ตุลาคม)

ธนาคารแก้ไข

  • 1. ธนาคารออมสิน สาขาสูงเม่น
  • 2. ธนาคารกรุงไทย สาขาสูงเม่น
  • 3. ธนาคารทหารไทย สาขาสูงเม่น
  • 4. ธนาคารกสิกรไทย สาขาสูงเม่น
  • 5. ธกส. สาขาสูงเม่น
  • 6. ธกส. สาขาเวียงทอง
  • 7. ธกส. สาขาตลาดสูงเม่น

สถานศึกษาสำคัญแก้ไข

  • 1. โรงเรียนสูงเม่นชนูปถัมภ์ (ต.ดอนมูล)
  • 2. โรงเรียนบ้านกาศประชานุเคราะห์ (ต. บ้านกาศ)
  • 3. วิทยาลัยสารพัดช่างแพร่ (ต.ร่องกาศ)

อ้างอิงแก้ไข

  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย" (PDF). Royal Gazette (in Thai). 19 (53): 1024. March 22, 1903.
  2. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ" (PDF). Royal Gazette (in Thai). 34 (0 ก): 40–68. April 29, 1917.
  3. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดแพร่ ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข