สังคมนิยมแบบอิสรนิยม

"อนาธิปไตยสังคมนิยม" เปลี่ยนทาง มาที่นี่ สำหรับสาขาของอนาธิปไตยที่มุ่งเน้นการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ซึ่งในบางครั้งก็ถูกเรียกด้วยชื่อที่คล้ายกัน ดูที่ อนาธิปไตยสังคม
บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาการเมืองอิสรนิยมในขบวนการสังคมนิยมที่ต่อต้านอำนาจนิยม ต่อต้านรัฐ และต่อต้านอติชน สำหรับคติอิสรนิยมที่มุ่งเน้นเสรีภาพของปัจเจกบุคคลและความเท่าเทียมทางสังคม ดูที่ อิสรนิยมฝ่ายซ้าย สำหรับปรัชญาการเมืองที่รวมเอาหลักการเสรีนิยมเข้ากับสังคมนิยม ดูที่ สังคมนิยมแบบเสรีนิยม สำหรับคติเสรีนิยมที่สนับสนุนเศรษฐกิจแบบตลาดที่มีการควบคุมและการขยายสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ดูที่ เสรีนิยมสังคม

สังคมนิยมแบบอิสรนิยม (อังกฤษ: libertarian socialism)[1] บ้างเรียก อนาธิปไตยสังคมนิยม (socialist anarchism)[2][3][4] สังคมนิยมเสรี (free socialism)[5] หรือ สังคมนิยมไร้รัฐ (stateless socialism)[6] เป็นกลุ่มปรัชญาการเมืองแบบอิสรนิยมซึ่งต่อต้านอำนาจนิยม (anti-authoritarianism) และรัฐนิยม (anti-statism)[7][8] ในขบวนการสังคมนิยม (history of socialism) ซึ่งปฏิเสธมุมมองสังคมนิยมในรูปรัฐนิยม (statism) ของลัทธิสังคมนิยมรัฐ (state socialism) ที่ว่ารัฐเป็นผู้ผูกขาดอำนาจควบคุมเหนือเศรษฐกิจ (state ownership) แบบรวมศูนย์ (centralisation)[9][10] นักสังคมนิยมแบบอิสรนิยมวิจารณ์ความสัมพันธ์แบบทาสค่าจ้าง (wage slavery) ในสถานที่ทำงาน (workplace)[11] เน้นเรื่องการจัดการโดยคนทำงานเอง (workers' self-management)[12] และองค์กรทางการเมืองที่มีโครงสร้างแบบกระจายอำนาจ (decentralization)[13][14][15] และมีแนวคิดที่คาบเกี่ยวกับอนาธิปไตยและอิสรนิยม[16][17] สังคมนิยมแบบอิสรนิยมเป็นขบวนการสังคมนิยมกว้าง ๆ ซึ่งประกอบไปด้วยแนวคิดอนาธิปไตย มาร์กซิสต์ และอิสรนิยมฝ่ายซ้าย (left-libertarian) อื่น ๆ[18] สังคมนิยมแบบอิสรนิยมกระแสหลักประกอบด้วยอนาธิปไตยและลัทธิมากซ์แบบอิสรนิยม (libertarian Marxism)[19][20]

โดยทั่วไป คติสังคมนิยมแบบอิสรนิยมปฏิเสธแนวคิดของรัฐ[12] และอ้างว่าทางเดียวที่สังคมซึ่งอยู่บนฐานของเสรีภาพและความยุติธรรมจะเกิดขึ้นได้ คือการยกเลิกสถาบันแบบอำนาจนิยมซึ่งควบคุมปัจจัยการผลิตและกดขี่คนส่วนมากให้อยู่ภายใต้ชนชั้นที่เป็นเจ้าของและอภิชน (elite) ทางเศรษฐกิจและการเมือง[21] นักสังคมนิยมแบบอิสรนิยมสนับสนุนโครงสร้างการกระจายอำนาจผ่านระบอบประชาธิปไตยโดยตรงและสมาคมแบบสหพันธรัฐหรือสมาพันธรัฐ[22] เช่น สมัชชาพลเมือง (citizen's assembly) สมัชชาประชาชน (popular assembly) สหกรณ์ ระบบเทศบาลแบบอิสรนิยม สหภาพแรงงาน และสภาคนทำงาน (worker's council)[14][23] สิ่งเหล่านี้บรรลุผลด้วยการเรียกร้องเสรีภาพ[24] และสมาคมเสรี (free association (Marxism and anarchism))[25] ผ่านการระบุ วิจารณ์ และถอนรากถอนโคนในทางปฏิบัติ อำนาจที่ไม่ชอบธรรมออกจากทุกแง่มุมของชีวิตมนุษย์[26][27][28][29][30][31] สังคมนิยมแบบอิสรนิยมมีแนวทางที่ต่างจากแนวทางอำนาจนิยม (authoritarian socialism) และแนวหน้านิยม (vanguardism) ของลัทธิบอลเชวิค/ลัทธิเลนิน และแนวทางปฏิรูปนิยมของลัทธิเฟเบียน/ประชาธิปไตยสังคมนิยม[32][33]

เพราะฉะนั้น นักสังคมนิยมแบบอิสรนิยมเชื่อว่า “การใช้อำนาจในรูปแบบของสถาบันใดๆก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นสถาบันทาง เศรษฐกิจ การเมือง ศาสนา หรือ ที่เกี่ยวกับเพศ คือการทำร้ายทั้งผู้ใช้อำนาจและผู้ที่ถูกบังคับข่มเหงภายใต้อำนาจนั้นๆ”[34]

สังคมนิยมแบบอิสรนิยมเป็นคติอิสรนิยมฝ่ายซ้ายสายสังคมนิยมรูปแบบหนึ่ง[35][8][36] ขบวนการในอดีตและปัจจุบันซึ่งมักถูกเรียกเป็นคติสังคมนิยมแบบอิสรนิยมมี อาทิเช่น อนาธิปไตย (โดยเฉพาะสำนักคิดอนาธิปไตย (anarchist schools of thought) เช่นลัทธิอนาธิปไตย-คอมมิวนิสต์ สหการนิยมแบบอนาธิปไตย (anarcho-syndicalism)[37] อนาธิปไตยแบบรวมหมู่ (collectivist anarchism) อนาธิปไตยสีเขียว (green anarchism) อนาธิปไตยแบบปัจเจก (individualist anarchism)[38][39][40][41] คติความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน (Mutualism (economic theory))[42] และอนาธิปไตยสังคม (social anarchism)) รวมไปถึงชุมชนนิยม (communalism) สังคมนิยมประชาธิปไตย (democratic socialism) ในบางรูปแบบ สังคมนิยมแบบสมาคมอาชีพ (guild socialism)[43] ลัทธิมากซ์แบบอิสรนิยม[44] (เช่น อัตตาณัตินิยม (autonomism) ลัทธิคอมมิวนิสต์แบบองค์คณะนิยม[45] ลัทธิคอมมิวนิสต์ฝ่ายซ้าย (left communism) ลัทธิลุคเซิมบวร์ค ฯลฯ)[46][47] คติการมีส่วนร่วม (participism) สหการนิยม และสังคมนิยมแบบอุตมรัฐ (utopian socialism) ในบางรูปแบบ[48]

ภาพรวมแก้ไข

บทนิยามแก้ไข

สังคมนิยมแบบอิสรนิยมเป็นปรัชญาตะวันตกซึ่งถูกตีความไปอย่างหลากหลาย แต่ทุก ๆ การตีความก็มีบางสิ่งที่เหมือนกัน คือการสนับสนุนระบบการผลิตที่เน้นคนทำงานและการจัดระเบียบในที่ทำงานซึ่งแตกต่างจากเศรษฐศาสตร์นีโอคลาสสิก (neoclassical economics) ตั้งแต่รากฐาน และแทนที่ด้วยสหกรณ์ที่เป็นประชาธิปไตยหรือการเป็นเจ้าของร่วมกัน (common ownership) ของปัจจัยการผลิต (แนวคิดสังคมนิยม)[49] โดยเสนอว่าระบบเศรษฐกิจนี้จะถูกนำมาปฏิบัติในวิถีทางซึ่งเพิ่มเสรีภาพของตัวบุคคลให้มากที่สุด และลดการรวมศูนย์ของอำนาจให้เหลือน้อยที่สุด (แนวคิดอิสรนิยม) ผู้ที่สนับสนุนแนวคิดนี้นำเสนอวิธีการได้มาซึ่งสิ่งเหล่านี้ด้วยการกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมือง ผ่านการโอนวิสาหกิจและทรัพย์สินส่วนบุคคลขนาดใหญ่มาเป็นของสังคม (และในขณะเดียวกันก็ยังอนุญาติให้มีทรัพย์สินส่วนตัว (personal property)) คติสังคมนิยมแบบอิสรนิยมปฏิเสธความชอบธรรมของทรัพย์สินส่วนบุคคลในรูปแบบใดก็ตามที่มีนัยสำคัญในเชิงเศรษฐกิจ โดยมองว่าความสัมพันธ์ของทรัพย์สินแบบทุนนิยมเป็นการครอบงำรูปแบบหนึ่งซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อเสรีภาพของบุคคล[50]

 
หนังสือพิมพ์คอมมิวนิสต์อิสรนิยมภาษาฝรั่งเศส Le Libertaire ฉบับวันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1860 จัดพิมพ์โดย โฌแซ็ฟ เดฌัก

Le Libertaire คือนิตยสารอนาธิปไตยฉบับแรกที่ใช้คำว่า libertarian (หรือในภาษาไทย คำว่า อิสรนิยม) ซึ่งตีพิมพ์ในนครนิวยอร์กระหว่างปี ค.ศ. 1858 ถึง 1861 โดยนักคอมมิวนิสต์อิสรนิยมชื่อว่า โฌแซ็ฟ เดฌัก (Joseph Déjacque)[51] การใช้คำนี้ซึ่งถูกบันทึกไว้ครั้งต่อมาอยู่ในทวีปยุโรป คำว่า libertarian communism (หรือ ลัทธิคอมมิวนิสต์แบบอิสรนิยม) ถูกนำมาใช้เป็นครั้งแรกในสภาอนาธิปไตยท้องถิ่นในประเทศฝรั่งเศสที่เมืองเลออาฟวร์ในวันที่ 16-22 พฤศจิกายน ค.ศ. 1880 ต่อมาในเดือนมกราคม ค.ศ. 1881 มีการเผยแพร่คำแถลงอุดมการณ์ของ "ลัทธิคอมมิวนิสต์แบบอิสรนิยมหรืออนาธิปไตย" เป็นภาษาฝรั่งเศส และสุดท้ายในปี ค.ศ. 1895 นักอนาธิปไตยแนวหน้าอย่าง เซบัสเตียง ฟอร์ (Sébastien Faure) และ หลุยส์ มิแชล (Louis Michel) ได้ตีพิมพ์นิตยสาร Le Libertaire ในประเทศฝรั่งเศส[51] คำว่า libertarian ในภาษาอังกฤษนี้เองก็มีรากเดียวกันกับคำร่วมเชื้อสายในภาษาฝรั่งเศสคำว่า libertaire ซึ่งถูกใช้เพื่อหลีกเลี่ยงคำสั่งห้ามตีพิมพ์นิตยสารอนาธิปไตยในประเทศฝรั่งเศส[52] ในธรรมเนียมนี้ คำว่า libertarianism หรืออิสรนิยมจึงใช้เป็นคำไวพจน์ของคำว่าอนาธิปไตย ซึ่งเป็นความหมายดั้งเดิมของคำ ๆ นี้[36] ในบริบทของขบวนการสังคมนิยมในยุโรป คำว่า libertarian หมายถึงนักสังคมนิยมซึ่งต่อต้านอำนาจนิยมและสังคมนิยมรัฐเช่น มีฮาอิล บาคูนิน และมีแนวคิดคาบเกี่ยวกับอนาธิปไตยสังคม[3][53] แต่อนาธิปไตยแบบปัจเจกก็ถือว่าเป็นคติสังคมนิยมแบบอิสรนิยมเช่นกัน[54] คติปัจเจกนิยมใด ๆ ที่ไม่ได้เป็นแบบล็อกล้วนเป็นแนวคิดแบบสังคมนิยม ซึ่งรวมถึงสังคมนิยมแบบอิสรนิยม[55]

 
โนม ชอมสกี เป็นนักคิดสังคมนิยมอิสรนิยมที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งในปัจจุบัน

อิสรนิยมมีความสัมพันธ์กับสังคมนิยมก่อนหน้าระบบทุนนิยม และคนที่ต่อต้านอำนาจนิยมในปัจจุบันก็ยังประณามความเข้าใจซึ่งพวกเขามองว่าผิด ว่าอิสรนิยมมีความเกี่ยวข้องกับระบอบทุนนิยมอย่างในประเทศสหรัฐอเมริกา[56] ตามที่ โนม ชอมสกี กล่าว นักอิสรนิยมที่คงเส้นคงวา "จะต้องต่อต้านความเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิตของเอกชนและระบบทาสค่าจ้าง ซึ่งเป็นองค์ประกอบของระบบนี้ และไม่สอดคล้องกับหลักการที่ว่าแรงงานจะต้องอยู่ใต้อำนาจควบคุมของผู้ผลิตและสามารถกระทำได้อย่างเสรี"[57] คำว่า สังคมนิยมอนาธิปไตย อนาธิปไตยสังคมนิยม อนาธิปไตยแบบสังคมนิยม สังคมนิยมเสรี สังคมนิยมไร้รัฐ และ อิสรนิยมแบบสังคมนิยม ล้วนหมายถึงสังคมนิยมซึ่งอยู่ฝั่งอนาธิปไตยหรือเป็นแบบอิสรนิยม[35] หรืออยู่ฝั่งตรงข้ามกับสังคมนิยมแบบอำนาจนิยม (Authoritarian socialism)[58][59]

อ้างอิงแก้ไข

  1. Diemer 1977
  2. Ostergaard 1991
  3. 3.0 3.1 Chomsky 2004, p. 739
  4. Gale, Cengage Learning (2015). "Socialist Anarchism". A Study Guide for Political Theories for Students: Anarchism. ฟาร์มิงตันฮิลส์ รัฐมิชิแกน: Gale. ISBN 9781410333056.
  5. Bose, Atindranath (1967). A History of Anarchism. โกลกาตา: World Press.
  6. Bakunin, Mikhail (1953). "Stateless Socialism: Anarchism". ใน Maximoff, G. P. (บ.ก.). The Political Philosophy of Bakunin (PDF). นครนิวยอร์ก: The Free Press. เก็บ (PDF) จากแหล่งเดิมเมื่อ 11 ตุลาคม 2021. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม 2021.
  7. McKay 2009, p. 2103: "Socialism, anarchists argue, can only mean a classless and anti-authoritarian (i.e. libertarian) society in which people manage their own affairs,"
  8. 8.0 8.1 Long 2012, p. 223: "In the meantime, anarchist theories of a more communist or collectivist character had been developing as well. One important pioneer is French anarcho-communists Joseph Déjacque (1821–1864), who [...] appears to have been the first thinker to adopt the term 'libertarian' for this position; hence 'libertarianism' initially denoted a communist rather than a free-market ideology."
  9. Long 1998, p. 305: "Yet, unlike other socialists, they tend (to various different degrees, depending on the thinker) to be skeptical of centralized state intervention as the solution to capitalist exploitation [...]."
  10. Diemer 1977: "We do not equate socialism with planning, state control, or nationalization of industry, although we understand that in a socialist society (not "under" socialism) economic activity will be collectively controlled, managed, planned, and owned. Similarly, we believe that socialism will involve equality, but we do not think that socialism is equality, for it is possible to conceive of a society where everyone is equally oppressed. We think that socialism is incompatible with one-party states, with constraints on freedom of speech, with an elite exercising power 'on behalf of' the people, with leader cults, with any of the other devices by which the dying society seeks to portray itself as the new society."
  11. McKay 2009, p. 2105: "Therefore, rather than being an oxymoron, “libertarian socialism” indicates that true socialism must be libertarian and that a libertarian who is not a socialist is a phoney. As true socialists oppose wage labour, they must also oppose the state for the same reasons."
  12. 12.0 12.1 McKay 2009, p. 2106: "So, libertarian socialism rejects the idea of state ownership and control of the economy, along with the state as such. Through workers’ self-management it proposes to bring an end to authority, exploitation, and hierarchy in production."
  13. Kinna & Prichard 2012, p. 13: "Their analysis treats libertarian socialism as a form of anti-parliamentary, democratic, antibureaucratic grass roots socialist organisation, strongly linked to working class activism."
  14. 14.0 14.1 Long 1998, p. 305: "[...] preferring a system of popular self governance via networks of decentralized, local, voluntary, participatory, cooperative associations-sometimes as a complement to and check on state power [...]."
  15. Masquelier 2014, p. 189: "What is of particular interest here, however, is the appeal to a form of emancipation grounded in decentralized, cooperative and democratic forms of political and economic governance which most libertarian socialist visions, including Cole's, tend to share."
  16. Bookchin, Murray; Biehl, Janet (1997). The Murray Bookchin Reader. Cassell. p. 170. ISBN 0304338737.
  17. Hicks, Steven V.; Shannon, Daniel E. (2003). The American Journal of Economics and Sociology. Blackwell Publisher. p. 612.
  18. Marshall, Peter (2009) [1991]. Demanding the Impossible: A History of Anarchism (POLS ed.). โอ๊กแลนด์ รัฐแคลิฟอร์เนีย: PM Press. p. 641. ISBN 9781604860641.
  19. Chomsky, Noam (1 กุมภาพันธ์ 1970). Government in the Future (PDF). นครนิวยอร์ก: The Poetry Center. สืบค้นเมื่อ 16 ตุลาคม 2021.
  20. Wright, Chris (27 ตุลาคม 2005). "A libertarian Marxist tendency map". Libcom.org. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 3 สิงหาคม 2021. สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021.
  21. Cabrita, MJ (16 กันยายน 2013) [2009]. "MENDES, Manuel da Silva, Socialismo Libertário ou Anarchismo". Cultura [Online] (ภาษาโปรตุเกส). 26: 307–310. doi:10.4000/cultura.575. สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021.
  22. Leval, Gaston (1959), Libertarian socialism: a practical outline, สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021, We therefore foresee a Society in which all activities will be coordinated, a structure that has, at the same time, sufficient flexibility to permit the greatest possible autonomy for social life, or for the life of each enterprise, and enough cohesiveness to prevent all disorder. [...] In a well-organized society, all of these things must be systematically accomplished by means of parallel federations, vertically united at the highest levels, constituting one vast organism in which all economic functions will be performed in solidarity with all others and that will permanently preserve the necessary cohesion.
  23. Rocker, Rudolf (2004). Anarcho-Syndicalism: Theory and Practice. AK Press. p. 65. ISBN 9781902593920.
  24. Long 1998, p. 305: "LibSocs share with LibCaps an aversion to any interference with freedom of thought, expression, or choice of lifestyle"
  25. Diemer 1977: "What is implied by the term 'libertarian socialism'?: The idea that socialism is first and foremost about freedom and therefore about overcoming the domination, repression, and alienation that block the free flow of human creativity, thought, and action. [...] An approach to socialism that incorporates cultural revolution, women's and children's liberation, and the critique and transformation of daily life, as well as the more traditional concerns of socialist politics. A politics that is completely revolutionary because it seeks to transform all of reality. We do not think that capturing the economy and the state lead automatically to the transformation of the rest of social being, nor do we equate liberation with changing our life-styles and our heads. Capitalism is a total system that invades all areas of life: socialism must be the overcoming of capitalist reality in its entirety, or it is nothing."
  26. Chomsky, Noam (1986). "The Soviet Union Versus Socialism". Chomsky.info. สืบค้นเมื่อ 22 November 2015. Libertarian socialism, furthermore, does not limit its aims to democratic control by producers over production, but seeks to abolish all forms of domination and hierarchy in every aspect of social and personal life, an unending struggle, since progress in achieving a more just society will lead to new insight and understanding of forms of oppression that may be concealed in traditional practice and consciousness.
  27. McLaughlin, Paul (2007). Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism. AshGate. p. 1. ISBN 9780754661962. Authority is defined in terms of the right to exercise social control (as explored in the "sociology of power") and the correlative duty to obey (as explored in the "philosophy of practical reason"). Anarchism is distinguished, philosophically, by its scepticism towards such moral relations – by its questioning of the claims made for such normative power – and, practically, by its challenge to those "authoritative" powers which cannot justify their claims and which are therefore deemed illegitimate or without moral foundation.
  28. "Principles of The International of Anarchist Federations". International of Anarchist Federations. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 5 January 2012. สืบค้นเมื่อ 17 December 2012. The IAF – IFA fights for: the abolition of all forms of authority whether economical, political, social, religious, cultural or sexual.
  29. Goldman 1910, p. 7, Anarchism: What It Really Stands For: "Anarchism, then, really stands for the liberation of the human mind from the dominion of religion; the liberation of the human body from the dominion of property; liberation from the shackles and restraint of government. Anarchism stands for a social order based on the free grouping of individuals for the purpose of producing real social wealth; an order that will guarantee to every human being free access to the earth and full enjoyment of the necessities of life, according to individual desires, tastes, and inclinations."
  30. Tucker 1926, Sociology: "They found that they must turn either to the right or to the left, – follow either the path of Authority or the path of Liberty. Marx went one way; Warren and Proudhon the other. Thus were born State Socialism and Anarchism. [...] Authority, takes many shapes, but, broadly speaking, her enemies divide themselves into three classes: first, those who abhor her both as a means and as an end of progress, opposing her openly, avowedly, sincerely, consistently, universally; second, those who profess to believe in her as a means of progress, but who accept her only so far as they think she will subserve their own selfish interests, denying her and her blessings to the rest of the world; third, those who distrust her as a means of progress, believing in her only as an end to be obtained by first trampling upon, violating, and outraging her. These three phases of opposition to Liberty are met in almost every sphere of thought and human activity. Good representatives of the first are seen in the Catholic Church and the Russian autocracy; of the second, in the Protestant Church and the Manchester school of politics and political economy; of the third, in the atheism of Gambetta and the socialism of Karl Marx."
  31. Brown, L. Susan (2002). "Anarchism as a Political Philosophy of Existential Individualism: Implications for Feminism". The Politics of Individualism: Liberalism, Liberal Feminism and Anarchism. Black Rose Books. p. 106. ISBN 9781551642024.
  32. O'Neil, John (1998). The Market: Ethics, Knowledge, and Politics. Routledge. p. 3. ISBN 9780415098274. It is forgotten that the early defenders of commercial society like [Adam] Smith were as much concerned with criticising the associational blocks to mobile labour represented by guilds as they were to the activities of the state. The history of socialist thought includes a long associational and anti-statist tradition prior to the political victory of the Bolshevism in the east and varieties of Fabianism in the west.
  33. El-Ojeili, Chamsi (2015). Beyond Post-Socialism: Dialogues with the Far-Left. Springer. p. 8. ISBN 9781137474537. In some ways, it is perhaps fair to say that if Left communism is an intellectual- political formation, it is so, first and foremost, negatively – as opposed to other socialist traditions. I have labelled this negative pole 'socialist orthodoxy', composed of both Leninists and social democrats. [...] What I suggested was that these Left communist thinkers differentiated their own understandings of communism from a strand of socialism that came to follow a largely electoral road in the West, pursuing a kind of social capitalism, and a path to socialism that predominated in the peripheral and semi- peripheral countries, which sought revolutionary conquest of power and led to something like state capitalism. Generally, the Left communist thinkers were to find these paths locked within the horizons of capitalism (the law of value, money, private property, class, the state), and they were to characterize these solutions as statist, substitutionist and authoritarian.
  34. Ackelsberg, Martha A. (2005). "Anarchist Revolution and the Liberation of Women". Free Women of Spain: Anarchism and the Struggle for the Emancipation of Women. AK Press. p. 41. ISBN 9781902593968.
  35. 35.0 35.1 Carlson, Jennifer D. (2012). "Libertarianism". ใน Miller, Wilburn R. (บ.ก.). The Social History of Crime and Punishment in America. ลอนดอน: SAGE. p. 1006. ISBN 9781412988766. There exist three major camps in libertarian thought: right-libertarianism, socialist libertarianism, and left-libertarianism; the extent to which these represent distinct ideologies as opposed to variations on a theme is contested by scholars. [...] [S]ocialist libertarians view any concentration of power into the hands of a few (whether politically or economically) as antithetical to freedom and thus advocate for the simultaneous abolition of both government and capitalism.
  36. 36.0 36.1 Long 2012, p. 227: "In its oldest sense, it is a synonym either for anarchism in general or social anarchism in particular. Later it became a term for the left or Konkinite wing of the free-market libertarian movement, and has since come to cover a range of pro-market but anti-capitalist positions, mostly individualist anarchist, including agorism and mutualism, often with an implication of sympathies (such as for radical feminism or the labor movement) not usually shared by anarcho-capitalists. In a third sense it has recently come to be applied to a position combining individual self-ownership with an egalitarian approach to natural resources; most proponents of this position are not anarchists".
  37. Sims, Franwa (2006). The Anacostia Diaries As It Is. Lulu Press. p. 160.
  38. McKay 2009, p. 1549: "(Benjamin) Tucker referred to himself many times as a socialist and considered his philosophy to be 'Anarchistic socialism.'"
  39. Armand, Émile (1907), Anarchist Individualism as a Life and Activity, คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 2021, สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021, inwardly he remains refractory – fatally refractory – morally, intellectually, economically (The capitalist economy and the directed economy, the speculators and the fabricators of single are equally repugnant to him.)
  40. Sabatini, Peter (1994–1995), Libertarianism: Bogus Anarchy, of early to mid-19th century, there appeared an array of communal and "utopian" counterculture groups (including the so-called free love movement). William Godwin's anarchism exerted an ideological influence on some of this, but more so the socialism of Robert Owen and Charles Fourier. After success of his British venture, Owen himself established a cooperative community within the United States at New Harmony, Indiana during 1825. One member of this commune was Josiah Warren (1798–1874), considered to be the first individualist anarchist.CS1 maint: date format (link)
  41. Chartier & Gary 2011: "It introduces an eye-opening approach to radical social thought, rooted equally in libertarian socialism and market anarchism."
  42. "A Mutualist FAQ: A.4. Are Mutualists Socialists?". Mutualist.org. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 9 มิถุนายน 2009. สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021.
  43. Masquelier 2014, p. 190: "It is by meeting such a twofold requirement that the libertarian socialism of G.D.H. Cole could be said to offer timely and sustainable avenues for the institutionalization of the liberal value of autonomy [...]."
  44. Kinna & Prichard 2012, p. 13: "Locating libertarian socialism in a grey area between anarchist and Marxist extremes, they argue that the multiple experiences of historical convergence remain inspirational and that, through these examples, the hope of socialist transformation survives."
  45. Boraman 2012, p. 268: "Councilism and anarchism loosely merged into 'libertarian socialism', offering a non-dogmatic path by which both council communism and anarchism could be updated for the changed conditions of the time, and for the new forms of proletarian resistance to these new conditions."
  46. Bookchin, Murray (1992). The Ghost of Anarcho-Syndicalism.
  47. Graham, Robert, The General Idea of Proudhon’s Revolution, สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2021
  48. Bromley, Kent (1906). "Preface". ใน Kropotkin, Peter (บ.ก.). The Conquest of Bread. นครนิวยอร์กและลอนดอน: G. P. Putnam's Sons.
  49. Brooks 1994, p. 74.
  50. Long 1998, p. 305
  51. 51.0 51.1 The Anarchist FAQ Editorial Collective (2008). "150 years of Libertarian". Freedom. 69 (23–4).
  52. Graham, Robert (23 มิถุนายน 2015). We Do Not Fear Anarchy—We Invoke It: The First International and the Origins of the Anarchist Movement. AK Press. p. 8. ISBN 9781849352116.
  53. Perlin, Terry M. (1979). Contemporary Anarchism. Transaction Publishers. p. 40. ISBN 978-0-87855-097-5.
  54. Franks, Benjamin (สิงหาคม 2013). Freeden, Michael; Stears, Marc (บ.ก.). "Anarchism". The Oxford Handbook of Political Ideologies. Oxford University Press: 385–404. doi:10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001.
  55. Wood, Ellen Meiksins (1972). Mind and Politics: An Approach to the Meaning of Liberal and Socialist Individualism. University of California Press. p. 7. ISBN 9780520332478.
  56. Bookchin, Murray (1987). "An Appeal for Social and Ecological Sanity" (PDF). The Modern Crisis. Black Rose Books. pp. 154–155. ISBN 9780920057612. เก็บ (PDF) จากแหล่งเดิมเมื่อ 28 มิถุนายน 2019.
  57. Chomsky 1970: "[...] must oppose private ownership of the means of production and the wage slavery which is a component of this system, as incompatible with the principle that labor must be freely undertaken and under the control of the producer."
  58. Long 1998, p. 306
  59. Turcato, Davide (2012). "Patient Work in the Light of Day". Making Sense of Anarchism: Errico Malatesta's Experiments with Revolution. Palgrave Macmillian. p. 137. ISBN 9780230301795. Malatesta proclaimed the socialist character of anarchism and urged anarchists to regain contact with the working masses, especially through involvement in the labor movement.

บรรณานุกรมแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข