สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์

สถานีรถไฟในกรุงเทพมหานคร
(เปลี่ยนทางจาก ชุมทางบางซื่อ)

สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์[1] (อังกฤษ: Krung Thep Aphiwat Central Terminal Station) หรือ สถานีกลางบางซื่อ (อังกฤษ: Bang Sue Grand Station) เป็นสถานีรถไฟหลักในเขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ถูกตั้งเป้าให้เป็นสถานีรถไฟหลักแห่งใหม่ของประเทศไทยทดแทนสถานีรถไฟกรุงเทพเดิมที่จะยกเลิกลงเหลือเพียงสถานีรายทางของรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้ม ตัวสถานีตั้งอยู่ใจกลางศูนย์คมนาคมพหลโยธินในพื้นที่แขวงจตุจักร ใกล้กับศาลเยาวชนและครอบครัวกลางและบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) สถานีเปิดใช้งานอย่างไม่เป็นทางการในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 โดยถือเป็นสถานีรถไฟกลางที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีชานชาลามากถึง 26 ชานชาลา และเมื่อเปิดบริการครบทุกเส้นทางสถานีแห่งนี้จะเป็นจุดเชื่อมต่อการเดินทางระบบรางที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย และของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์
สถานีรถไฟทางไกลและรถไฟฟ้าชานเมือง
BangsueGrand Station by WiteePhotography. For wikipedia.jpg
สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2564
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง336 ซอยกำแพงเพชร 2 ถนนเทอดดำริ แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
เจ้าของState Railway of Thailand Logo 2019.svg การรถไฟแห่งประเทศไทย
สายรถไฟทางไกลทุกสาย
(กลุ่มขบวนรถด่วนพิเศษ รถด่วน และรถเร็วทุกสาย ยกเว้น รฟท. ตะวันออก )
 สายธานีรัถยา 
 สายนครวิถี 
 สายเฉลิมรัชมงคล 
ชานชาลา24 ชานชาลา
โครงสร้าง
ที่จอดรถ1,624 คัน
ประวัติ
เปิดให้บริการ2 สิงหาคม พ.ศ. 2564

นาม กรุงเทพอภิวัฒน์ เป็นชื่อที่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระราชทานเพื่อเป็นชื่ออย่างเป็นทางการของโครงการสถานีกลางบางซื่อ มีความหมายว่า "ความเจริญรุ่งเรืองยิ่งแห่งกรุงเทพมหานคร"

สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์เมื่อเปิดให้บริการเต็มรูปแบบแล้วจะรองรับรถไฟทางไกลของการรถไฟแห่งประเทศไทยทุกเส้นทาง รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง ระบบรถไฟความเร็วสูงทุกเส้นทาง รถไฟฟ้าเอราวันและรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ รวม 24 ชานชาลา อีกทั้งยังเชื่อมต่อกับ รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย และยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนทางราง คุนหมิง - สิงคโปร์ สาย Central Route ที่เป็นเส้นทางรถไฟจากสถานีรถไฟคุนหมิง ประเทศจีน ไปยังสถานีรถไฟจูล่งตะวันออก ประเทศสิงคโปร์ โดยผ่านสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นสถานีชุมทางในการเปลี่ยนสายระหว่างช่วง กรุงเทพฯ - ลาว - จีน (สายอีสาน) และกรุงเทพฯ - มาเลเซีย - สิงคโปร์ (สายใต้)

เส้นทางรถไฟแก้ไข

หลังจากเปิดให้บริการในวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2564 เส้นทางรถไฟที่ปลายทางและผ่านสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์โดยแบ่งตามผู้ให้บริการรถไฟจะมีดังนี้

ข้อมูลทั่วไปแก้ไข

กลางกรุงเทพอภิวัฒน์
Krung Thep Aphiwat Central
กิโลเมตรที่ 7.47
สทล 10+375
SRT telegraph post at km.10.375
+2.90 กม.
ประดิพัทธ์
Pradiphat
-1.10 กม.
ที่ทำการรับส่งสินค้าพหลโยธิน
Phahonyothin Freight Terminal
+0.00 กม.
ดูเพิ่ม : รายชื่อสถานีรถไฟ ย่านชานเมือง

สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ก่อสร้างระหว่างพ.ศ. 2556 ถึง 2564 ใช้งบประมาณในย่านสถานีทั้งสิ้น 34,142 ล้านบาท[2] อาคารสถานีมีความยาว 596.6 เมตร ความกว้าง 244 เมตร ความสูง 43 เมตร พื้นที่ใช้สอยในอาคารรวม 274,192 ตารางเมตร (ไม่รวมพื้นที่สถานีใต้ดิน)[2] ออกแบบภูมิสถาปัตย์โดย บริษัท ดีไซน์ คอนเซปท์ จำกัด

ประกอบด้วย 26 ชานชาลา เป็นของการรถไฟแห่งประเทศไทย 24 ชานชาลา และของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย 2 ชานชาลา

อาคารสถานีมีทั้งหมด 7 ชั้นรวมชั้นใต้ดิน ชั้นใต้ดิน 2 ชั้นฝั่งใต้เป็นสถานีรถไฟฟ้ามหานคร ชั้นใต้ดินส่วนที่เหลือ 1 ชั้นเป็นลานจอดรถใต้ดิน ชั้นเหนือพื้นดินทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนคือส่วนบริการรถไฟ และส่วนบริการผู้โดยสาร สำหรับส่วนบริการรถไฟ ชั้นระดับดินเป็นห้องจำหน่วยตั๋วและโถงพักคอยผู้โดยสาร ชั้นที่สองให้บริการรถไฟรางหนึ่งเมตร ชั้นที่สามให้บริการรถไฟความเร็วสูง และรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ และส่วนบริการผู้โดยสาร ประกอบด้วยชั้นระดับดินเป็นโถงต้อนรับ พื้นที่จำหน่ายบัตรโดยสารสำหรับรถไฟทางไกล และศูนย์อาหาร ชั้นลอยเป็นร้านค้า และชั้น 3 เป็นพื้นที่สำนักงาน ประกอบด้วยสำนักงานใหญ่ของ บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด ศูนย์ควบคุมการเดินรถไฟฟ้าสายสีแดง และรถไฟที่ใช้ทางร่วม สำนักงานบริหารโครงการรถไฟความเร็วสูง และพื้นที่รองรับแขกวีไอพี

สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์จะแตกต่างจากสถานีกรุงเทพเดิมเนื่องจากถูกออกแบบให้เป็นสถานีระบบปิด มีระบบรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวดเทียบเท่ากับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ผู้โดยสารที่ไม่มีตั๋วโดยสารรถไฟจะไม่ได้รับอนุญาตให้ขึ้นไปบนชั้นชานชาลาของสถานีได้ดังเช่นสถานีกรุงเทพเดิม เนื่องจากชั้นชานชาลาถือเป็นพื้นที่เขตหวงห้ามเด็ดขาด ผู้ใดฝ่าฝืนจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2543

ประวัติแก้ไข

 
แผนที่ที่ตั้งแสดงอยู่ภายในสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ 26 มีนาคม พ.ศ. 2564

ในปี 2536-2537 รัฐบาลชวน หลีกภัยได้มีการจ้างวานบริษัทที่ปรึกษาในการศึกษาความเป็นไปได้ของรถไฟความเร็วสูง ประกอบไปด้วยบริษัท วิลเบอร์สมิธแอสโซซิเอทส์ อิงค์ , บริษัททรานมาร์ค จำกัด , บริษัท เอเซี่ยน เอ็นจิเนียริ่ง คอลซัลแตนส์ จำกัด , บริษัท ทีมคอลซันติ้ง เอนจิเนียร์ จำกัด ผลการศึกษาพบว่าควรสร้างสายกรุงเทพ-หนองงูเห่า-ระยอง โดยให้เหตุผลว่าความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและช่วยสนับสนุนพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก ได้มีการอนุมัติเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2537 โดยตั้งพื้นที่ห้วยขวางเป็นสถานีกลางกรุงเทพ[3] แต่โครงการถูกชะงักเพราะเกิดการยุบสภา[4]ก่อนที่จะมีการปรับสถานีกลางกรุงเทพเป็นสถานีกลางบางซื่อตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อ 22 พฤษภาคม 2550 ในรัฐบาลสุรยุทธ์ จุลานนท์ [5] โดยที่พื้นที่สถานีกลางกรุงเทพเดิม ปัจจุบันถูกใช้ประโยชน์เป็นที่ทำการใหญ่การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย และศูนย์ซ่อมบำรุงของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล และรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม

ในคราวการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ช่วงบางซื่อ-ตลิ่งชัน เมื่อ พ.ศ. 2552 ได้ออกแบบให้มีการก่อสร้างทางยกระดับบางส่วนสำหรับเข้าสถานีกลางบางซื่อ แต่ครั้งนั้นยังไม่อนุมัติให้มีการก่อสร้างตัวสถานี เนื่องจากปัญหาการบุกรุกพื้นที่ และความไม่ชัดเจนในการออกแบบตัวสถานี ทำให้มีการโยกงานติดตั้งเสาจ่ายไฟฟ้าและสายส่งไฟฟ้า (OCS) ทั้งหมดไปรวมกับสายสีแดงเข้ม เพื่อเปลี่ยนระบบเป็นระบบไฟฟ้าในคราวเดียว จึงทำให้โครงการถูกทิ้งร้าง ไม่ได้มีการใช้งานตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ในปี พ.ศ. 2553 ในสมัยรัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ได้อนุมัติโครงการสถานีกลางบางซื่อ โดยถูกเสนอเข้าเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง ซึ่งเดิมกำหนดให้มีโครงสร้างสถานีจำนวน 2 ชั้น ได้แก่ชั้นที่ 1 เป็นชั้นชานชาลาสำหรับรถไฟทางไกล ชั้นที่ 2 เป็นชั้นชานชาลาสำหรับรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยาน ส่วนต่อขยาย (ช่วงพญาไท-บางซื่อ) แต่ในปีเดียวกันเกิดการยุบสภา โครงการจึงหยุดชะงักลง

รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ลงนามในสัญญาก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ช่วงบางซื่อ-รังสิต และ สถานีกลางบางซื่อ เมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2556[6] โดยเริ่มเปิดพื้นที่การก่อสร้างสถานีกลางบางซื่อในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2556 หลังเริ่มก่อสร้างเพียงไม่นาน ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม สั่งการให้ปรับแบบสถานีกลางบางซื่อเพื่อรองรับรถไฟความเร็วสูงและปรับแบบทางวิ่งช่วงบางซื่อ-รังสิต จากสามทางเป็นสี่ทางเพื่อให้รถไฟทางไกลสามารถวิ่งสวนกันได้โดยไม่ต้องจอดรอหลีก[7] อย่างไรก็ตาม คณะรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ยังไม่ทันอนุมัติกรอบวงเงินปรับแบบก็เกิดการยุบสภาในปลายปี 2556 กว่าที่เรื่องนี้จะได้รับการอนุมัติโดยคณะรัฐมนตรีก็ล่วงเลยไปถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558[8][9] ซึ่งส่งผลให้ภาพรวมทั้งโครงการล่าช้าไปอย่างน้อยครึ่งปี

บริษัท ขนส่ง จำกัด เคยมีแนวคิดจะย้ายขนส่งหมอชิตมาอยู่ที่ขนส่งรังสิต [10]เพื่อคืนพื้นที่ให้ การรถไฟแห่งประเทศไทย เพื่อนำไปสร้างสถานีกลางบางซื่อ แต่ภายหลังพบว่าต้องใช้งบประมาณราว 2,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นงบที่สูงเกินเท่าตัว บริษัท ขนส่ง จำกัด จึงปรับพื้นที่ใหม่ลดจาก 90 ไร่เป็น 50 ไร่เพื่อนำพื้นที่บางส่วนใช้เป็นสถานีกลางบางซื่อ รวมถึงปรับแบบการก่อสร้างสถานีเดินรถจากความสูง 5 ชั้นเหลือเพียง 2 ชั้น[11][12]

ในสถานการณ์การระบาดทั่วของโควิด-19 สถานีกลางบางซื่อเป็นหนึ่งในสถานที่ที่มีการฉีดวัคซีนโควิด-19 ตั้งแต่ช่วงก่อนเปิดให้บริการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง[13] ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2565 เป็นสถานที่จัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 50 และงานสัปดาห์หนังสือนานาชาติครั้งที่ 20 เพื่อเป็นการฉลองการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครบรอบ 50 ปี และครบรอบ 125 ปีการรถไฟแห่งประเทศไทย [14] และในวันที่ 29 กันยายน ปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานนามแก่สถานีนี้ว่า "สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์" โดยมีความหมายถึง ความเจริญรุ่งเรืองยิ่งแห่งกรุงเทพมหานคร[1]

ชานชาลาแก้ไข

รายชื่อชานชาลาและสายและจุดหมายสำคัญของแต่ละสายของการรถไฟแห่งประเทศไทย

1, 2  รฟท. เหนือ  รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  รถไฟทางไกลขาออก สายเหนือ ปลายทาง สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ

รถไฟทางไกลขาออก สายตะวันออกเฉียงเหนือ ปลายทาง สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย, สถานีนครพนม

3, 4  สายธานีรัถยา  ปลายทาง สถานีบ้านภาชี, สถานีปากท่อ
5, 6  รฟท. เหนือ  รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  รถไฟทางไกลขาเข้า สายเหนือ จาก สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ

รถไฟทางไกลขาเข้า สายตะวันออกเฉียงเหนือ จาก สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย, สถานีนครพนม

7, 8  รฟท. ใต้  รฟท. ตะวันออก  รถไฟทางไกลขาออก สายใต้ ปลายทาง สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์(มาเลเซีย), สถานีบัตเตอร์เวอร์ธ, สถานีกัวลาลัมเปอร์เซ็นทรัล, สถานีสุไหงโก-ลก

รถไฟทางไกลขาเข้า สายตะวันออก จาก สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก, สถานีจุกเสม็ด, สถานีแหลมฉบัง, สถานีมาบตาพุด

9, 10  สายนครวิถี  ปลายทาง สถานีนครปฐม, สถานีศิริราช, สถานีฉะเชิงเทรา, สถานีแม่น้ำ
11, 12  รฟท. ใต้  รฟท. ตะวันออก  รถไฟทางไกลขาเข้า สายใต้ ปลายทาง สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์(มาเลเซีย), สถานีบัตเตอร์เวอร์ธ, สถานีกัวลาลัมเปอร์เซ็นทรัล, สถานีสุไหงโก-ลก

รถไฟทางไกลขาออก สายตะวันออก ปลายทาง สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก, สถานีจุกเสม็ด, สถานีแหลมฉบัง, สถานีมาบตาพุด

13, 14  สายซิตี้  และ  HSR เชื่อม 3 สนามบิน  ปลายทาง สุวรรณภูมิ,ดอนเมือง,อู่ตะเภา
15, 16 HSR สายอีสาน (กำลังก่อสร้าง) ปลายทาง สถานีหนองคาย, สถานีท่านาแล้ง, สถานีหลวงพระบาง
17, 18 HSR สายอีสาน (กำลังก่อสร้าง) ปลายทาง สถานีหนองคาย, สถานีท่านาแล้ง, สถานีหลวงพระบาง
19, 20 HSR สายเหนือ (แผนงาน) ปลายทาง เชียงใหม่
21, 22 HSR สายใต้ (แผนงาน) ปลายทาง สุราษฎร์ธานี
23, 24 HSR สายใต้ (แผนงาน) ปลายทาง สุราษฎร์ธานี
25, 26, 27, 28  รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ   รฟท. เหนือ   รฟท. ใต้  ปลายทาง สถานีหัวลำโพง, สถานีหนองคาย, สถานีอุบลราชธานี, สถานีเชียงใหม่, สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์ (ไทย), สถานีสุไหงโก-ลก
(เฉพาะขบวนรถดีเซลและขบวนรถไฟชั้น 3 ที่ไม่ได้รับอนุญาตให้ขึ้นเทียบชานชาลาในอาคารหลัก)
 
ชานชาลาสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์

แผนผังสถานีแก้ไข

U3
ชั้นชานชาลาบน
(Standard Gague)

(ยังไม่เปิดใช้งาน)
ชานชาลา 24 HSR ใต้ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 23 HSR ใต้ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
ชานชาลา 22 HSR ใต้ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 21 HSR ใต้ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีสุราษฎร์ธานี
ชานชาลา 20 HSR เหนือ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 19 HSR เหนือ สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่
ชานชาลา 18 HSR ตะวันออกเฉียงเหนือ (กำลังก่อสร้าง) สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 17 HSR ตะวันออกเฉียงเหนือ (กำลังก่อสร้าง) สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
ชานชาลา 16 HSR ตะวันออกเฉียงเหนือ (กำลังก่อสร้าง) สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 15 HSR ตะวันออกเฉียงเหนือ (กำลังก่อสร้าง) สถานีปลายทาง, มุ่งหน้า สถานีหนองคาย
ชานชาลา 14  สายซิตี้  และ  HSR เชื่อม 3 สนามบิน  มุ่งหน้า สถานีดอนเมือง
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 13  สายซิตี้  มุ่งหน้า สถานีท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
 HSR เชื่อม 3 สนามบิน  มุ่งหน้า สถานีท่าอากาศยานอู่ตะเภา
พื้นที่รับรองพิเศษ
และสำนักงาน
บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด, บริษัท เอเชีย เอราวัน จำกัด (สำนักงานบริหารโครงการ),
สำนักงานบริหารโครงการรถไฟความเร็วสูง, ห้องรับรองแขกคนสำคัญ, สำนักงานบริหารสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์
U2
ชั้นชานชาลาล่าง
(Meter Gague)
ชานชาลา 12, 12  รฟท. เหนือ  ปลายทาง สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ(อนาคต)
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 11, 11  รฟท. เหนือ  ปลายทาง สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ(อนาคต)
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย
ชานชาลา 10  สายนครวิถี  มุ่งหน้า สถานีตลิ่งชัน
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ทางลงเชื่อม  สายธานีรัถยา 
ชานชาลา 9  สายนครวิถี  สถานีปลายทาง
ชานชาลา 8, 8  รฟท. เหนือ  มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ(อนาคต)

 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย

ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 7, 7  รฟท. เหนือ  มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ(อนาคต)
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย
ชานชาลา 6  รฟท. ใต้  มุ่งหน้า สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์, สถานีสุไหงโกลก
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 5  รฟท. ใต้  มุ่งหน้า สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์, สถานีสุไหงโกลก
ชานชาลา 4  สายธานีรัถยา  มุ่งหน้า สถานีรังสิต
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ทางลงเชื่อม  สายนครวิถี 
ชานชาลา 3  สายธานีรัถยา  สถานีปลายทาง
ชานชาลา 2  รฟท. ตะวันออก  มุ่งหน้า สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก, สถานีระยอง
ชานชาลาเกาะกลาง
ชานชาลา 1  รฟท. ตะวันออก  มุ่งหน้า สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก, สถานีระยอง
ร้านค้า ร้านค้า, ร้านอาหาร, ภัตตาคาร
G
ระดับถนน
ทางออกถนนเทอดดำริ ป้ายรถประจำทาง,  สายเฉลิมรัชมงคล  สถานีบางซื่อ ทางออก 1-2 และ 3B
บริษัท ปูนซีเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
ชานชาลา 25  รฟท. เหนือ  มุ่งหน้า สถานีกรุงเทพ
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีกรุงเทพ
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ชานชาลา 26  รฟท. เหนือ  มุ่งหน้า สถานีเชียงใหม่, สถานีเชียงของ(อนาคต)
 รฟท. ตะวันออกเฉียงเหนือ  มุ่งหน้า สถานีนครราชสีมา, สถานีอุบลราชธานี, สถานีหนองคาย
ชานชาลา 27  รฟท. ใต้  มุ่งหน้า สถานีกรุงเทพ
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ชานชาลา 28  รฟท. ใต้  มุ่งหน้า สถานีกันตัง, สถานีนครศรีธรรมราช, สถานีปาดังเบซาร์, สถานีสุไหงโกลก
ผู้โดยสารขาออก ป้ายรถประจำทาง, รถประจำทางด่วนพิเศษเชื่อมต่อสถานีหมอชิต สถานีสวนจตุจักร สถานีเตาปูน และสถานีห้าแยกลาดพร้าว, ทางไปชานชาลา 25-28
โถงผู้โดยสาร โถงพักคอยและรับผู้โดยสาร, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร , ร้านค้า
 สายเฉลิมรัชมงคล  สถานีบางซื่อ ทางออก 3A
ผู้โดยสารขาเข้า ป้ายรถประจำทาง, ถนนเวียนเข้าลานจอดรถ, ทางขึ้นทางพิเศษศรีรัช
B1
ลานจอดรถใต้ดิน
ที่จอดรถชั้นใต้ดิน 1,100 คัน
B2
ชั้นขายบัตรโดยสาร
(รถไฟฟ้ามหานคร)
ทางเดินเชื่อมระหว่างอาคารและทางออกเอสซีจี, ทางออก 1-3, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร
B3
ชั้นชานชาลาใต้ดิน
(รถไฟฟ้ามหานคร)
ชานชาลาด้านข้าง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย
ชานชาลา 2  สายเฉลิมรัชมงคล  มุ่งหน้า สถานีท่าพระ
ชานชาลา 1  สายเฉลิมรัชมงคล  มุ่งหน้า สถานีหลักสอง
ชานชาลาด้านข้าง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย
หมายเหตุ
  •  สายสีแดง  เนื่องจากเป็นสถานีปลายทาง ผู้โดยสารที่มาจากสถานีตลิ่งชัน ถึงแล้วจะต้องลงจากขบวนทั้งหมดที่ชานชาลา 3 และผู้โดยสารที่มาจากสถานีรังสิต ถึงแล้วจะต้องลงจากขบวนรถทั้งหมดที่ชานชาลา 9 จากนั้นขบวนรถจะกลับทิศบริเวณสุดราง เพื่อมุ่งหน้ามารับผู้โดยสารที่ชานชาลา 4 และ 10 ฝั่งตรงข้าม
  •  สายเฉลิมรัชมงคล  เนื่องมาจากมีการปรับแผนการเดินรถให้มีประสิทธิภาพด้วยการแยกระหว่างขบวนไปสถานีเตาปูนและสถานีท่าพระ ในช่วงเวลาเร่งด่วนช่วงเช้าของวันจันทร์ – ศุกร์ ผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางไปสถานีท่าพระ แต่มากับขบวนรถที่มุ่งหน้าไปสถานีเตาปูน จะต้องเปลี่ยนขบวนรถที่สถานีนี้ หรือเปลี่ยนชานชาลาที่สถานีเตาปูน

ตารางเวลาเดินรถแก้ไข

รถไฟฟ้าแก้ไข

ปลายทาง วัน ขบวนแรก ขบวนสุดท้าย
สายนครวิถี
ชานชาลาที่ 3 และ 4
  ตลิ่งชัน จันทร์ - อาทิตย์ 05:35 00:00
สายธานีรัถยา
ชานชาลาที่ 9 และ 10
  รังสิต จันทร์ - อาทิตย์ 05:30 00:00
สายเฉลิมรัชมงคล
ชานชาลาที่ 1
  หลักสอง
(ผ่านหัวลำโพง)
จันทร์ - อาทิตย์ 05:58 24:00
ชานชาลาที่ 2
  ท่าพระ จันทร์ - อาทิตย์ 05:54 24:00

เที่ยวขึ้นแก้ไข

ขบวนรถ ต้นทาง สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ปลายทาง หมายเหตุ
ชื่อสถานี เวลาออก ชื่อสถานี เวลาถึง
ช303 กรุงเทพ 04.20 04.35 ลพบุรี 07.05 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ช339 กรุงเทพ 05:20 05.33 ชุมทางแก่งคอย 08:15 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ดพ21 กรุงเทพ 05.45 06.04 อุบลราชธานี 14.00
ร135 กรุงเทพ 06.40 07.02 อุบลราชธานี 18.00
ร111 กรุงเทพ 07.00 07.21 เด่นชัย 16.30
ดพ43 กรุงเทพ 07.50 08.25 สุราษฎร์ธานี 18.50
ด75 กรุงเทพ 08.20 08.38 หนองคาย 17.30
ดพ7 กรุงเทพ 08.30 08.48 เชียงใหม่ 19.30

ขบวนที่ 9 เดิม
(ก่อน พ.ศ. 2555)

ธ261 กรุงเทพ 09.20 09.39 หัวหิน 14.15
ธ201 กรุงเทพ 09.25 09.46 พิษณุโลก 17.55
ด71 กรุงเทพ 10.05 10.25 อุบลราชธานี 19.50 ขยายปลายทาง
จากศรีสะเกษ[15]
ดพ3 กรุงเทพ 10.50 11.11 ศิลาอาสน์ 19.15
ธ209 กรุงเทพ 11.20 11.40 บ้านตาคลี 15.40
ธ233 กรุงเทพ 11:40 12.03 สุรินทร์ 20:00
ธ211 กรุงเทพ 12.55 13.16 ตะพานหิน 19.15
ร171 กรุงเทพ 12:30 13.23 สุไหงโก-ลก 10:50
ร109 กรุงเทพ 13.45 14.06 เชียงใหม่ 04.05
ธ207 กรุงเทพ 14.05 14.26 นครสวรรค์ 19.35
ดพ31 กรุงเทพ 14.30 15.07 ชุมทางหาดใหญ่ 07.25
ดพ37 กรุงเทพ 15.10 15.32 สุไหงโก-ลก 12.30
ดพ45 กรุงเทพ 15.10 15.32 ปาดังเบซาร์ 09.53
(GMT+8)
*งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ร145 กรุงเทพ 15.20 15.42 อุบลราชธานี 03.15 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ร169 กรุงเทพ 15:35 15.58 ยะลา 11:45 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ช301 กรุงเทพ 16.30 16.51 ลพบุรี 20.05 เดินรถเฉพาะวันหยุดราชการ
ช355 กรุงเทพ 17.40 16.59 ชุมทางหนองปลาดุก 18.28 งดการเดินรถชั่วคราวจากชุมทางหนองปลาดุก - สุพรรณบุรี
ช341 กรุงเทพ 17:00 17.19 ชุมทางแก่งคอย 20:00
ด83 กรุงเทพ 17.00 17.28 ตรัง 08.50
ช317 กรุงเทพ 17.25 17.45 ลพบุรี 20.25 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ร173 กรุงเทพ 17.35 17.58 นครศรีธรรมราช 10.50 *งดการเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ดพ9 กรุงเทพ 18.10 18.31 เชียงใหม่ 07.15 ทดแทนขบวนที่ 1
ช313 กรุงเทพ 18:20 18.43 ชุมทางบ้านภาชี 20:45 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ร167 กรุงเทพ 18.30 18.52 กันตัง 12.05
ด77 กรุงเทพ 18.35 18.56 หนองคาย 03.45 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ร139 กรุงเทพ 18.55 19.12 อุบลราชธานี 06.15
ด85 กรุงเทพ 19.30 19.53 นครศรีธรรมราช 12.05
ดพ13 กรุงเทพ 19.35 19.56 เชียงใหม่ 08.40
ดพ25 กรุงเทพ 20.00 20.21 หนองคาย 06.25
ร107 กรุงเทพ 20.10 20.31 เด่นชัย 05.15
ดพ23 กรุงเทพ 20.30 20.47 อุบลราชธานี 06.35 เวลาเดิมของ
ขบวนที่ 67
ร133 กรุงเทพ 20:45 21.04 หนองคาย 07.55
ร105 กรุงเทพ 21.00 21.15 ศิลาอาสน์ 04.40
ด67 กรุงเทพ 21.30 21.46 อุบลราชธานี 07.50 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ด51 กรุงเทพ 22.00 22.22 เชียงใหม่ 12.10
ร141 กรุงเทพ 22.45 22.59 อุบลราชธานี 10.20
ดพ39 กรุงเทพ 22.05 23.11 สุราษฎร์ธานี 09.25
ดพ41 กรุงเทพ 22.05 23.11 ยะลา 14.45 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
* ดพ= รถด่วนพิเศษ / ด= รถด่วน / ร= รถเร็ว / ธ= รถธรรมดา / ช= รถชานเมือง / พช= รถพิเศษชานเมือง / ท= รถท้องถิ่น / น= รถนำเที่ยว / ส= รถสินค้า


เที่ยวล่องแก้ไข

ขบวนรถ ต้นทาง สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ปลายทาง หมายเหตุ
ชื่อสถานี เวลาออก ชื่อสถานี เวลาถึง
ดพ4 ศิลาอาสน์ 19.50 03.35 กรุงเทพ 04.00
ด78 หนองคาย 18.30 04.07 กรุงเทพ 04.35 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ร142 อุบลราชธานี 17.35 04.31 กรุงเทพ 05.00
ร108 เด่นชัย 19.05 04.44 กรุงเทพ 05.10
ร174 นครศรีธรรมราช 12.45 04.45 กรุงเทพ 05.40 *งดการเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ดพ24 อุบลราชธานี 19.00 04.52 กรุงเทพ 05.15 เวลาเดิมของ
ขบวนที่ 68
ด52 เชียงใหม่ 15.30 04.58 กรุงเทพ 05.25
ร168 กันตัง 12.55 05.10 กรุงเทพ 07.35
ร134 หนองคาย 18:50 05.12 กรุงเทพ 05:45
ดพ26 หนองคาย 19.40 05.30 กรุงเทพ 06.00
ดพ42 ยะลา 15.10 05.33 กรุงเทพ 09.10 *งดการเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ดพ44 สุราษฎร์ธานี 21.05 05.33 กรุงเทพ 09.10
ดพ14 เชียงใหม่ 17.00 05.46 กรุงเทพ 06.15
ด86 นครศรีธรรมราช 15.20 05.56 กรุงเทพ 08.25
ด68 อุบลราชธานี 19.30 06.14 กรุงเทพ 06.40 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ช376 รังสิต 05.35 06.23 หัวตะเข้ 07.40 กซข.74-ไม่มีเดินวันหยุดราชการ
ดพ10 เชียงใหม่ 18.00 06.25 กรุงเทพ 06.50

ทดแทนขบวนที่ 2

ร140 อุบลราชธานี 20.30 06.55 กรุงเทพ 07.20
ช314 ชุมทางบ้านภาชี 04:45 07.02 กรุงเทพ 07:15 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ช356 ชุมทางหนองปลาดุก 5:55 07.37 กรุงเทพ 08.10 งดการเดินรถชั่วคราวจากชุมทางหนองปลาดุก - สุพรรณบุรี
ช302 ลพบุรี 04.40 07.44 กรุงเทพ 08.15 เดินรถเฉพาะวันหยุดราชการ
ช342 ชุมทางแก่งคอย 05:30 08.06 กรุงเทพ 08:35
ด84 ตรัง 17.00 08.08 กรุงเทพ 10.05
ร170 ยะลา 12:35 08.33 กรุงเทพ 08:55 *งดการเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ช318 ลพบุรี 06.00 08.34 กรุงเทพ 09.05 ยกเว้นวันหยุดราชการ
ร172 สุไหงโก-ลก 12:00 08.50 กรุงเทพ 11:15
ดพ38 สุไหงโก-ลก 14.20 09.45 กรุงเทพ 12.45
ดพ46 ปาดังเบซาร์ 18.00
(GMT+8)
09.45 กรุงเทพ 10.30 *งดการเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ธ208 นครสวรรค์ 05.00 09.54 กรุงเทพ 10.20
ดพ32 ชุมทางหาดใหญ่ 17.45 10.06 กรุงเทพ 11.30
ช304 ลพบุรี 08:00 10.05 กรุงเทพ 10:35
ช340 ชุมทางแก่งคอย 08:45 10.40 กรุงเทพ 11:10
ธ212 ตะพานหิน 05.30 11.44 กรุงเทพ 12.10
ธ202 พิษณุโลก 06.05 13.40 กรุงเทพ 14.05
ธ234 สุรินทร์ 05:20 13.50 กรุงเทพ 14:15
ร106 ศิลาอาสน์ 07.30 14.15 กรุงเทพ 14.40
ด72 อุบลราชธานี 05.30 14.27 กรุงเทพ 14.55 ขยายต้นทาง
จากศีรขภูมิ[16]
ด76 หนองคาย 07:45 16.45 กรุงเทพ 17:10
ร112 เด่นชัย 07.30 17.33 กรุงเทพ 18.00
ร136 อุบลราชธานี 07.00 18.12 กรุงเทพ 18.40
ธ262 หัวหิน 14.30 18.35 กรุงเทพ 20.20
ดพ8 เชียงใหม่ 08.50 19.03 กรุงเทพ 19.25

ขบวนที่ 12 เดิม
(ก่อน พ.ศ 2555)[17]

ดพ40 สุราษฎร์ธานี 10.25 19.20 กรุงเทพ 21.10
ธ210 บ้านตาคลี 16.00 20.14 กรุงเทพ 20.35
ร102 เชียงใหม่ 06.30 20.40 กรุงเทพ 21.10
ร146 อุบลราชธานี 09.30 20.44 กรุงเทพ 21.10 *งดเดินรถจากสถานการณ์โควิด-19
ดพ22 อุบลราชธานี 14.50 22.37 กรุงเทพ 22.55
* ดพ= รถด่วนพิเศษ / ด= รถด่วน / ร= รถเร็ว / ธ= รถธรรมดา / ช= รถชานเมือง / พช= รถพิเศษชานเมือง / ท= รถท้องถิ่น / น= รถนำเที่ยว / ส= รถสินค้า


ที่ทำการรับ-ส่งสินค้าพหลโยธินแก้ไข

ที่ทำการรับส่งสินค้าพหลโยธิน หรือ ย่านพหลโยธิน เป็นย่านสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีจำนวนรางมากกว่า 50 ราง เป็นย่านสับเปลี่ยนขนาดใหญ่ รวมความยาว (ตามแนวเส้นทาง) ถึง 4 กม. เป็นศูนย์ขนถ่ายสินค้าหลักของประเทศไทย อยู่ห่างจากตัวอาคารสถานีรถไฟไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือราว 1.5 กิโลเมตร

โรงรถจักรดีเซลกลางบางซื่อแก้ไข

โรงรถจักรดีเซลกลางบางซื่อ เป็นโรงซ่อมบำรุงและโรงจอดรถจักรดีเซลที่ใช้ในการลากขบวนรถไฟ ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของสถานีรถไฟไปตามแนวเส้นทางในระยะประมาณ 1.5 กิโลเมตร นอกจากที่กลางบางซื่อแล้ว ยังมีโรงรถจักรที่ สถานีรถไฟธนบุรี สถานีรถไฟนครราชสีมา สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ สถานีรถไฟนครลำปาง สถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ สถานีรถไฟชุมทางแก่งคอย สถานีรถไฟชุมทางทุ่งสง และ สถานีรถไฟชุมพร

สถานีใกล้เคียงแก้ไข

สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานีปลายทาง    สายธานีรัถยา    สถานีจตุจักร
มุ่งหน้า สถานีรังสิต
สถานีปลายทาง    สายนครวิถี    สถานีบางซ่อน
มุ่งหน้า สถานีตลิ่งชัน
สถานีเตาปูน
มุ่งหน้า สถานีท่าพระ
   สายเฉลิมรัชมงคล    สถานีกำแพงเพชร
มุ่งหน้า สถานีหลักสอง

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 "พระราชทานชื่อ รถไฟสีแดง-สถานีกลางบางซื่อ "นครวิถี-ธานีรัถยา" และ "สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์"". ผู้จัดการออนไลน์. 29 กันยายน 2022. สืบค้นเมื่อ 29 กันยายน 2022.
  2. 2.0 2.1 “สถานีกลางบางซื่อ” อลังการงานสร้าง ศูนย์กลางระบบรางใหญ่ที่สุดในอาเซียน ผู้จัดการออนไลน์. 18 ธันวาคม 2563
  3. โครงการรถไฟความเร็วสูง กรุงเทพ-หนองงูเห่า-ระยอง
  4. การเข้าสู่วาระนโยบายระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย: กรณีศึกษาโครงการรถไฟความเร็วสูงโดยใช้ตัวแบบของคิงด็อน วิทยานิพนธ์ของนายประสงค์ชัย เศรษฐสุรวิชญ คณะรัฐศาสตร์ จุฬา
  5. สรุปผลการประชุมคณะรัฐมนตรีชุดพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ (นายกรัฐมนตรี) วันที่ 22 พฤษภาคม 2550
  6. “ชัชชาติ”สั่งร.ฟ.ท.เน้นระบบเชื่อมต่อสถานีบางซื่อสายสีแดง หวั่นซ้ำรอยแอร์พอร์ตลิงก์ ผู้จัดการ. 18 มกราคม พ.ศ. 2556
  7. ปรับแบบรับ'ไฮสปีด'ค่าก่อสร้างสายสีแดงพุ่ง กรุงเทพธุรกิจ. 26 สิงหาคม พ.ศ. 2556
  8. [http://www.cabinet.soc.go.th/doc_image/2558/9931215719.pdf ที่คค (ปคร)0811.2/28 กระทรวงคมนาคม
  9. มติคณะรัฐมนตรี ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘
  10. Buyers, Home. "สรุปแล้ว ย้ายบขส หมอชิตกลับที่เดิม BTS หมอชิต คาดปี 66 เปิดให้บริการ". www.home.co.th/news.
  11. ข่าวช่อง 8. "บขส.สรุปไม่ย้ายหมอชิตไปรังสิต เล็งปรับแผนใช้พื้นที่ใหม่ | ข่าวช่อง 8". www.thaich8.com.
  12. 23 (2016-10-31). "บขส.คุยรฟท.ขอปักหลักหมอชิต 2 ไม่ย้ายไปรังสิต". ข่าวสด.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (ลิงก์)
  13. คมนาคมเปิดวันแรก 'ศูนย์ฉีดวัคซีนกลางบางซื่อ' รับบุคลากรขนส่งมวลชน
  14. Pafun (2022-01-17). "งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 50 จัดที่สถานีกลางบางซื่อ". ประชาชาติธุรกิจ.
  15. https://www.facebook.com/Thaitrainstory/photos/a.985444548250457.1073741857.617685891692993/985445121583733/?type=3&theater
  16. https://www.facebook.com/Thaitrainstory/photos/a.985444548250457.1073741857.617685891692993/985445141583731/?type=3&theater
  17. http://www.thairath.co.th/content/eco/299573