เปิดเมนูหลัก

รางวัลโนเบลสาขาเคมี

เหรียญรางวัลโนเบล

รางวัลโนเบลสาขาเคมี (สวีเดน: Nobelpriset i kemi, อังกฤษ: Nobel Prize in Chemistry) เป็นรางวัลมอบโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนเป็นประจำทุกปีแก่นักวิทยาศาสตร์ในสาขาต่าง ๆ ของเคมี รางวัลนี้เป็นหนึ่งในห้ารางวัลโนเบลซึ่งก่อตั้งจากความประสงค์ของอัลเฟรด โนเบลใน ค.ศ. 1895 (พ.ศ. 2438) เพื่อมอบให้แก่ผู้อุทิศตนอย่างโดดเด่นในสาขาเคมี ฟิสิกส์ วรรณกรรม สันติภาพ และสรีรวิทยาหรือการแพทย์ มูลนิธิโนเบลเป็นผู้รับผิดชอบรางวัลนี้ และผู้มอบรางวัลคือคณะกรรมการโนเบลอันประกอบด้วยสมาชิก 5 คนที่เลือกโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน

รางวัลโนเบลสาขาเคมีครั้งแรกมอบในปี ค.ศ. 1901 (พ.ศ. 2444) แก่ยาโกบัส เฮนริกุส ฟานติฮุฟฟ์ จากประเทศเนเธอร์แลนด์ "สำหรับการค้นพบกฎของพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย" การมอบรางวัลจัดขึ้นในวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปีที่สตอกโฮล์มเพื่อระลึกถึงการเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล

เนื้อหา

รายนามผู้ได้รับรางวัลแก้ไข

ตารางดังต่อไปนี้เป็นรายนามผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีเรียงตามปีที่มอบรางวัล โดยเริ่มจากปี ค.ศ. 1901 เป็นต้นไป และใช้ข้อมูลพื้นฐานตามคณะกรรมการรางวัลโนเบล

พ.ศ. 2444–2453 (ค.ศ. 1901–1910)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2444
(1901)
  ยาโกบัส เฮนริกุส ฟานติฮุฟฟ์
(Jacobus Henricus van 't Hoff)
  เนเธอร์แลนด์ "สำหรับการค้นพบกฎพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย"
2445
(1902)
  แฮร์มันน์ เอมิล ฟิชเชอร์
(Hermann Emil Fischer)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับผลงานด้านการสังเคราะห์น้ำตาลและพิวรีน"
2446
(1903)
  สวานเต ออกัส อาร์เรเนียส
(Svante August Arrhenius)
  สวีเดน "สำหรับทฤษฎีการแตกตัว (dissociation) ของอิเล็กโทรไลต์"
2447
(1904)
  เซอร์ วิลเลียม แรมเซย์
(Sir William Ramsay)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการค้นพบแก๊สมีตระกูลในอากาศ และความพยายามจัดธาตุดังกล่าวลงในตารางธาตุ"
2448
(1905)
  โยฮันน์ ฟรีดริก วิลเฮล์ม อดอล์ฟ ฟอน ไบเออร์
(Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับความก้าวหน้าด้านเคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี จากผลงานเรื่องสีย้อมจากวัตถุอินทรีย์และสารประกอบไฮโดรอะโรมาติก"
2449
(1906)
  อ็องรี มัวซ็อง
(Henri Moissan)
  ฝรั่งเศส "สำหรับการวิจัยและแยกธาตุฟลูออรีนออกจากสารประกอบ และสำหรับเตาไฟฟ้า (electric arc furnace, EAF) อันตั้งตามชื่อของท่าน"
2450
(1907)
  เอดูอาร์ด บุชเนอร์
(Eduard Buchner)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับงานวิจัยทางชีวเคมีและการค้นพบกระบวนการหมักแบบไม่ใช้เซลล์"
2451
(1908)
  เออร์เนสต์ รูเทอร์ฟอร์ด
(Ernest Rutherford)
  สหราชอาณาจักร
  นิวซีแลนด์
"สำหรับการวิจัยการสลายตัวของธาตุเคมี และศาสตร์เคมีด้านสารกัมมันตรังสี"
2452
(1909)
  วิลเฮล์ม โอสท์วัลด์
(Wilhelm Ostwald)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับผลงานด้านตัวเร่งปฏิกิริยา และการวิจัยที่นำไปสู่หลักการพื้นฐานในเรื่องสมดุลเคมีและอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี"
2453
(1910)
  อ็อตโต วัลลัค
(Otto Wallach)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับงานริเริ่มเรื่องสารประกอบอะลิไซคลิก (alicyclic compounds) ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี"

พ.ศ. 2454–2463 (ค.ศ. 1911–1920)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2454
(1911)
  มารี กูรี
(Maria Skłodowska-Curie)
  โปแลนด์
  ฝรั่งเศส
"สำหรับการค้นพบธาตุเรเดียมและพอโลเนียม โดยการทำให้เรเดียมแตกสลาย รวมทั้งการศึกษาธรรมชาติและสารประกอบของธาตุดังกล่าว"
2455
(1912)
  วิกตอร์ กรีญาร์
(Victor Grignard)
  ฝรั่งเศส "สำหรับการค้นพบกริกนาร์ดรีเอเจนต์ (Grignard reagent) ทำให้ศาสตร์เคมีอินทรีย์พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว"
  ปอล ซาบัตเย
(Paul Sabatier)
  ฝรั่งเศส "สำหรับการคิดค้นกระบวนการไฮโดรจีเนชันสารประกอบอินทรีย์จากโลหะที่สลายตัวโดยละเอียด"
2456
(1913)
  อัลเฟรด แวร์เนอร์
(Alfred Werner)
  สวิตเซอร์แลนด์ "สำหรับผลงานเกี่ยวกับพฤติกรรมการสร้างพันธะของอะตอมในโมเลกุล ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอนินทรีย์"
2457
(1914)
  ธีโอดอร์ วิลเลียม ริชาร์ดส์
(Theodore William Richards)
  สหรัฐ "สำหรับผลงานการตรวจวัดน้ำหนักอะตอมของธาตุจำนวนมาก"
2458
(1915)
  ริชาร์ด มาร์ติน วิลล์ชเท็ทเทอร์
(Richard Martin Willstätter)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับผลงานค้นคว้าด้านรงควัตถุในพืช โดยเฉพาะคลอโรฟิลล์"
2459
(1916)
ไม่มีการมอบรางวัล
2460
(1917)
ไม่มีการมอบรางวัล
2461
(1918)
  ฟริตซ์ ฮาเบอร์
(Fritz Haber)
  จักรวรรดิเยอรมัน "สำหรับการค้นพบวิธีการสังเคราะห์แอมโมเนีย"
2462
(1919)
ไม่มีการมอบรางวัล
2463
(1920)
  วัลเทอร์ แฮร์มันน์ แนร์นสท์
(Walther Hermann Nernst)
  เยอรมนี "สำหรับผลงานด้านอุณหพลศาสตร์"

พ.ศ. 2464–2473 (ค.ศ. 1921–1930)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2464
(1921)
  เฟรเดอริก ซอดดี
(Frederick Soddy)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับผลงานด้านสารกัมมันตรังสีและงานวิจัยเรื่องไอโซโทป"
2465
(1922)
  ฟรานซิส วิลเลียม แอสตัน
(Francis William Aston)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการค้นพบไอโซโทปของธาตุที่ไม่ใช่ธาตุกัมมันตรังสีจำนวนมาก และการคิดค้นกฎของเลขจำนวนเต็ม"
2466
(1923)
  ฟริตซ์ เพรเกิล
(Fritz Pregl)
  ออสเตรีย "สำหรับการคิดค้นวิธีการวิเคราะห์ไมโคร (microanalysis) สำหรับสารอินทรีย์"
2467
(1924)
ไม่มีการมอบรางวัล
2468
(1925)
  ริชาร์ด อดอล์ฟ ซิกมอนดี
(Richard Adolf Zsigmondy)
  เยอรมนี "สำหรับการสาธิตเรื่องธรรมชาติของสารละลายคอลลอยด์และวิธีที่ใช้ในการสาธิต อันเป็นรากฐานสำคัญของเคมีคอลลอยด์สมัยใหม่"
2469
(1926)
  เทออดอร์ สเวดแบร์ย
(Theodor Svedberg)
  สวีเดน "สำหรับผลงานด้านระบบกระจายตัว (disperse systems) (ประกอบด้วยสารแขวนลอย คอลลอยด์ และสารละลาย)"
2470
(1927)
  ไฮน์ริช อ็อตโต วีลันด์
(Heinrich Otto Wieland)
  เยอรมนี "สำหรับการวิจัยเรื่องกรดน้ำดีและสสารที่เกี่ยวข้อง"
2471
(1928)
  อดอล์ฟ อ็อตโต ไรน์โฮลด์ วินเดาส์
(Adolf Otto Reinhold Windaus)
  เยอรมนี "สำหรับการวิจัยเกี่ยวกับสเตอรอลและความเชื่อมโยงระหว่างสารดังกล่าวกับวิตามิน"
2472
(1929)
  อาร์เธอร์ ฮาร์เดน
(Arthur Harden)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการศึกษาเรื่องการหมักน้ำตาลและเอนไซม์ที่ใช้ในกระบวนการดังกล่าว"
  ฮันส์ ฟอน ออยเลอร์-เชลปิน
(Hans von Euler-Chelpin)
  สวีเดน
2473
(1930)
  ฮันส์ ฟิชเชอร์
(Hans Fischer)
  เยอรมนี "สำหรับการวิจัยส่วนประกอบของเฮมีน (haemin) และคลอโรฟิลล์ โดยเฉพาะการสังเคราะห์เฮมีน"

พ.ศ. 2474–2483 (ค.ศ. 1931–1940)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2474
(1931)
  คาร์ล โบช
(Carl Bosch)
  เยอรมนี "for their contributions to chemical high pressure methods"
  ฟรีดริก แบร์กิอุส
(Friedrich Bergius)
  เยอรมนี
2475
(1932)
  เออร์วิง แลงมิวร์   สหรัฐ "สำหรับผลงานในด้านเคมีพื้นผิว (surface chemistry)"
2476
(1933)
ไม่มีการมอบรางวัล
2477
(1934)
  แฮโรลด์ เคลย์ตัน ยูเร
(Harold Clayton Urey)
  สหรัฐ "สำหรับการค้นพบไฮโดรเจนหนัก" (ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ ดิวเทอเรียม)
2478
(1935)
  เฟรเดริก ฌอลีโย-กูว์รี
(Frédéric Joliot-Curie)
  ฝรั่งเศส "สำหรับผลงานการสังเคราะห์ธาตุกัมมันตรังสีชนิดใหม่"
  อีแรน ฌอลีโย-กูว์รี
(Irène Joliot-Curie)
  ฝรั่งเศส
2479
(1936)
  Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye   เนเธอร์แลนด์ "for his work on molecular structure through investigations on dipole moments and the diffraction of X-rays and electrons in gases"
2480
(1937)
  นอร์แมน ฮาวเวิร์ธ
(Norman Haworth)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับผลงานด้านการศึกษาคาร์โบไฮเดรตและวิตามินซี"
  เพาล์ คาร์เรอร์
(Paul Karrer)
  สวิตเซอร์แลนด์ "สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์ ฟลาวิน วิตามินเอ และวิตามินบี 2"
2481
(1938)
  ริชาร์ด คูห์น
(Richard Kuhn)
  ไรช์เยอรมัน "สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์และวิตามิน"
2482
(1939)
  อดอล์ฟ บูเทนันต์
(Adolf Butenandt)
  ไรช์เยอรมัน "สำหรับผลงานด้านการศึกษาฮอร์โมนเพศ"
  เลโอโปลด์ รูซิคกา
(Leopold Ruzicka)
  สวิตเซอร์แลนด์ "สำหรับผลงานด้านพอลิเมทิลีนและเทอร์พีนชั้นสูง"
2483
(1940)
ไม่มีการมอบรางวัล

พ.ศ. 2484–2493 (ค.ศ. 1941–1950)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2484
(1941)
ไม่มีการมอบรางวัล
2485
(1942)
ไม่มีการมอบรางวัล
2486
(1943)
  George de Hevesy   ฮังการี "for his work on the use of isotopes as tracers to study chemical processes"
2487
(1944)
  ออทโท ฮาห์น
(Otto Hahn)
  ไรช์เยอรมัน "for his discovery of the fission of heavy nuclei"
2488
(1945)
  Artturi Ilmari Virtanen   ฟินแลนด์ "for his research and inventions in agricultural and nutrition chemistry, especially for his fodder preservation method"
2489
(1946)
  เจมส์ แบตเชลเลอร์ ซัมเนอร์
(James Batcheller Sumner)
  สหรัฐ "สำหรับการค้นพบว่าเอนไซม์สามารถตกผลึกได้"
  จอห์น โฮเวิร์ด นอร์ทรอป
(John Howard Northrop)
  สหรัฐ "สำหรับการเตรียมเอนไซม์และโปรตีนไวรัสในรูปบริสุทธิ์"
  เวนเดล เมเรดิธ สแตนลีย์
(Wendell Meredith Stanley)
  สหรัฐ
2490
(1947)
  โรเบิร์ต โรบินสัน
(Robert Robinson)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการวิจัยเรื่องความสำคัญเชิงชีวภาพของผลิตภัณฑ์จากพืช โดยเฉพาะแอลคาลอยด์"
2491
(1948)
  Arne Wilhelm Kaurin Tiselius   สวีเดน "for his research on electrophoresis and adsorption analysis"
2492
(1949)
William Francis Giauque   สหรัฐ "สำหรับคุณูปการในแวดวงอุณหเคมี โดยเฉพาะการศึกษาพฤติกรรมสสาร ณ อุณหภูมิต่ำสุดขีด"
2493
(1950)
  ออทโท ดีลส์
(Otto Diels)
  เยอรมนีตะวันตก "สำหรับการค้นพบและพัฒนาปฏิกิริยาดีลส์–อัลเดอร์"
  คูร์ท อัลเดอร์
(Kurt Alder)
  เยอรมนีตะวันตก

พ.ศ. 2494–2503 (ค.ศ. 1951–1960)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2494
(1951)
  Edwin Mattison McMillan   สหรัฐ "สำหรับการค้นพบทางเคมีเรื่องธาตุหลังยูเรเนียม"
  Glenn Theodore Seaborg   สหรัฐ
2495
(1952)
  อาร์เชอร์ มาร์ติน
(Archer Martin)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการคิดค้นวิธีโครมาโทกราฟีแบบแบ่งส่วน"
  ริชาร์ด ลอเรนซ์ มิลลิงตัน ซิงจ์
(Richard Laurence Millington Synge)
  สหราชอาณาจักร
2496
(1953)
  แฮร์มันน์ ชเตาดิงเงอร์
(Hermann Staudinger)
  เยอรมนีตะวันตก "สำหรับการค้นพบในสาขาเคมีโมเลกุลใหญ่"
2497
(1954)
  ไลนัส พอลิง
(Linus Pauling)
  สหรัฐ "สำหรับการวิจัยธรรมชาติของพันธะเคมีและการนำไปประยุกต์ใช้อธิบายโครงสร้างสสารที่ซับซ้อนได้อย่างชัดเจนยิ่ง"
2498
(1955)
Vincent du Vigneaud   สหรัฐ "สำหรับผลงานเกี่ยวกับสารประกอบกำมะถัน โดยเฉพาะการสังเคราะห์ฮอร์โมนพอลิเพปไทด์ได้เป็นครั้งแรก"
2499
(1956)
  Sir Cyril Norman Hinshelwood   สหราชอาณาจักร "สำหรับงานวิจัยเกี่ยวกับกลไกของปฏิกิริยาเคมี"
  Nikolay Nikolaevich Semenov (Никола́й Никола́евич Семёнов)   สหภาพโซเวียต
2500
(1957)
  Sir Alexander Todd   สหราชอาณาจักร "สำหรับผลงานเกี่ยวกับนิวคลีโอไทด์และโคเอนไซม์นิวคลีโอไทด์"
2501
(1958)
  Frederick Sanger   สหราชอาณาจักร "สำหรับผลงานเรื่องโครงสร้างของโปรตีน โดยเฉพาะอินซูลิน"
2502
(1959)
  ยาโรสลาฟ เฮย์รอฟสกี
(Jaroslav Heyrovský)
  เชโกสโลวาเกีย "สำหรับการค้นพบและพัฒนาวิธีวิเคราะห์โพลาโรกราฟี"
2503
(1960)
Willard Frank Libby   สหรัฐ "สำหรับผลงานวิธีการนำคาร์บอน-14 มาใช้ระบุอายุ"

พ.ศ. 2504–2513 (ค.ศ. 1961–1970)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2504
(1961)
  เมลวิน แคลวิน
(Melvin Calvin)
  สหรัฐ "สำหรับการวิจัยการดูดซึมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในพืช"
2505
(1962)
  มักซ์ เพอรุตซ์
(Max Perutz)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการศึกษาโครงสร้างของไมโยโกลบิน"
  จอห์น เคนดรูว์
(John Kendrew)
  สหราชอาณาจักร
2506
(1963)
  คาร์ล ซีกเลอร์
(Karl Ziegler)
  เยอรมนีตะวันตก "สำหรับการค้นพบเกี่ยวกับพอลิเมอร์ชั้นสูง"
  จูลีโย นัตตา
(Giulio Natta)
  อิตาลี
2507
(1964)
  โดโรธี ฮอดจ์กิน
(Dorothy Hodgkin)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับการอธิบายโครงสร้างสารชีวเคมีที่สำคัญด้วยการใช้รังสีเอกซ์"
2508
(1965)
  Robert Burns Woodward   สหรัฐ "สำหรับความสำเร็จในด้านการสังเคราะห์อินทรีย์"
2509
(1966)
  Robert Sanderson Mulliken   สหรัฐ "สำหรับผลงานด้านพันธะเคมีและโครงสร้างอิเล็กตรอนของโมเลกุล"
2510
(1967)
  มันเฟรด ไอเกน
(Manfred Eigen)
  เยอรมนีตะวันตก "for their studies of extremely fast chemical reactions, effected by disturbing the equilibrium by means of very short pulses of energy"
  โรนัลด์ จอร์จ วเรย์ฟอร์ด นอร์ริช
(Ronald George Wreyford Norrish)
  สหราชอาณาจักร
  จอร์จ พอร์เทอร์
(George Porter)
  สหราชอาณาจักร
2511
(1968)
  Lars Onsager   สหรัฐ "for the discovery of the reciprocal relations bearing his name"
2512
(1969)
Derek Harold Richard Barton   สหราชอาณาจักร "สำหรับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาแนวคิดคอมฟอร์เมชัน"
  Odd Hassel   นอร์เวย์
2513
(1970)
  Luis F. Leloir   อาร์เจนตินา "สำหรับการค้นพบนิวคลีโอไทด์ของน้ำตาลและบทบาทในด้านชีวสังเคราะห์ของคาร์โบไฮเดรต"

พ.ศ. 2514–2523 (ค.ศ. 1971–1980)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2514
(1971)
  แกร์ฮาร์ด แฮร์ซแบร์ก
(Gerhard Herzberg)
  แคนาดา
  เยอรมนีตะวันตก
"for his contributions to electronic structure and the geometry of molecules, particularly free radicals"
2515
(1972)
  คริสเตียน บี. แอนฟินเซน   สหรัฐ "สำหรับงานด้านไรโบนิวคลีเอส โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างลำดับกรดอะมิโนและปฏิกิริยาคอนฟอร์เมชันที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ"
Stanford Moore   สหรัฐ "for their contribution to the understanding of the connection between chemical structure and catalytic activity of the active centre of the ribonuclease molecule"
William H. Stein   สหรัฐ
2516
(1973)
แอร์นสท์ ออทโท ฟิชเชอร์
(Ernst Otto Fischer)
  เยอรมนีตะวันตก "for their pioneering work, performed independently, on the chemistry of the organometallic, so called sandwich compounds"
  Geoffrey Wilkinson   สหราชอาณาจักร
2517
(1974)
Paul J. Flory   สหรัฐ "for his fundamental work, both theoretical and experimental, in the physical chemistry of macromolecules"
2518
(1975)
John Warcup Cornforth   ออสเตรเลีย
  สหราชอาณาจักร
"for his work on the stereochemistry of enzyme-catalyzed reactions"
  Vladimir Prelog   สวิตเซอร์แลนด์ "for his research into the stereochemistry of organic molecules and reactions"
2519
(1976)
  William Nunn Lipscomb, Jr.   สหรัฐ "for his studies on the structure of boranes illuminating problems of chemical bonding"
2520
(1977)
Ilya Prigogine   เบลเยียม "for his contributions to non-equilibrium thermodynamics, particularly the theory of dissipative structures"
2521
(1978)
Peter D. Mitchell   สหราชอาณาจักร "for his contribution to the understanding of biological energy transfer through the formulation of the chemiosmotic theory"
2522
(1979)
Herbert C. Brown   สหรัฐ "สำหรับการใช้สารประกอบโบรอนและฟอสฟอรัสเป็นตัวทำปฏิกิริยาในการสังเคราะห์ทางอินทรีย์"
เกออร์ก วิททิก
(Georg Wittig)
  เยอรมนีตะวันตก
2523
(1980)
  พอล เบิร์ก
(Paul Berg)
  สหรัฐ "for his fundamental studies of the biochemistry of nucleic acids, with particular regard to recombinant-DNA"
  วอลเทอร์ กิลเบิร์ต
(Walter Gilbert)
  สหรัฐ "for their contributions concerning the determination of base sequences in nucleic acids"
  Frederick Sanger   สหราชอาณาจักร

พ.ศ. 2524–2533 (ค.ศ. 1981–1990)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2524
(1981)
เค็งอิจิ ฟูกูอิ
(Kenichi Fukui, 福井謙一)
  ญี่ปุ่น "for their theories concerning the course of chemical reactions"
  Roald Hoffmann   สหรัฐ
2525
(1982)
  Aaron Klug   แอฟริกาใต้
  สหราชอาณาจักร
"for his development of crystallographic electron microscopy and his structural elucidation of biologically important nucleic acid-protein complexes"
2526
(1983)
Henry Taube   สหรัฐ "for his work on the mechanisms of electron transfer reactions"
2527
(1984)
Robert Bruce Merrifield   สหรัฐ "for his development of methodology for chemical synthesis on a solid matrix"
2528
(1985)
  Herbert A. Hauptman   สหรัฐ "for their achievements in developing direct methods for the determination of crystal structures"
  Jerome Karle   สหรัฐ
2529
(1986)
  Dudley R. Herschbach   สหรัฐ "for their contributions concerning the dynamics of chemical elementary processes"
  หลีหย่วนเจ๋อ
(Yuan T. Lee, 李遠哲)
  ไต้หวัน
  สหรัฐ
John C. Polanyi   แคนาดา
2530
(1987)
Donald J. Cram   สหรัฐ "for their development and use of molecules with structure-specific interactions of high selectivity"
  Jean-Marie Lehn   ฝรั่งเศส
Charles J. Pedersen   สหรัฐ
2531
(1988)
โยฮันน์ ไดเซินโฮเฟอร์
(Johann Deisenhofer)
  เยอรมนีตะวันตก "for their determination of the three-dimensional structure of a photosynthetic reaction centre"
  โรแบร์ท ฮูเบอร์
(Robert Huber)
  เยอรมนีตะวันตก
ฮาร์ทมุท มิเคล
(Hartmut Michel)
  เยอรมนีตะวันตก
2532
(1989)
  Sidney Altman   แคนาดา
  สหรัฐ
"for their discovery of catalytic properties of RNA"
  Thomas R. Cech   สหรัฐ
2533
(1990)
  Elias James Corey   สหรัฐ "for his development of the theory and methodology of organic synthesis"

พ.ศ. 2534–2543 (ค.ศ. 1991–2000)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2534
(1991)
  ริชาร์ด แอร์นส์ท
(Richard R. Ernst)
  สวิตเซอร์แลนด์ "for his contributions to the development of high resolution nuclear magnetic resonance (NMR) spectroscopy"
2535
(1992)
  Rudolph A. Marcus   สหรัฐ "for his contributions to the theory of electron transfer reactions in chemical systems"
2536
(1993)
  Kary B. Mullis   สหรัฐ "for his invention of the polymerase chain reaction (PCR) method"
Michael Smith   แคนาดา "for his fundamental contributions to the establishment of oligonucleotide-based, site-directed mutagenesis and its development for protein studies"
2537
(1994)
  George A. Olah   สหรัฐ "for his contribution to carbocation chemistry"
2538
(1995)
  Paul J. Crutzen   เนเธอร์แลนด์ "for their work in atmospheric chemistry, in particular ozone depletion"
  Mario J. Molina   เม็กซิโก
  F. Sherwood Rowland   สหรัฐ
2539
(1996)
  Robert Curl   สหรัฐ "for their discovery of fullerenes"
  Sir Harold Kroto   สหราชอาณาจักร
  Richard Smalley   สหรัฐ
2540
(1997)
Paul D. Boyer   สหรัฐ "for their elucidation of the enzymatic mechanism underlying the synthesis of adenosine triphosphate"
John E. Walker   สหราชอาณาจักร
  Jens C. Skou   เดนมาร์ก "for his discovery of an ion-transporting enzyme, Na+/K+-ATPase"
2541
(1998)
  Walter Kohn   สหรัฐ "for his development of the density functional theory"
  John A. Pople   สหราชอาณาจักร "for his development of computational methods in quantum chemistry"
2542
(1999)
  Ahmed H. Zewail
(أحمد زويل)
  อียิปต์
  สหรัฐ
"for his studies of the transition states of chemical reactions using femtosecond spectroscopy"
2543
(2000)
  Alan J. Heeger   สหรัฐ "for their discovery and development of conductive polymers"
  Alan G MacDiarmid   นิวซีแลนด์
  สหรัฐ
  ฮิเดกิ ชิรากาวะ
(白川英樹)
  ญี่ปุ่น

พ.ศ. 2544–2553 (ค.ศ. 2001–2010)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2544
(2001)
William S. Knowles   สหรัฐ "for their work on chirally catalysed hydrogenation reactions"
  เรียวจิ โนโยริ
(野依良治)
  ญี่ปุ่น
K. Barry Sharpless   สหรัฐ "for his work on chirally catalysed oxidation reactions" see Sharpless asymmetric dihydroxylation
2545
(2002)
  John B. Fenn   สหรัฐ "for their development of soft desorption ionisation methods for mass spectrometric analyses of biological macromolecules"
โคอิจิ ทานากะ
(田中耕一)
  ญี่ปุ่น
  คัวร์ท วืทริช
(Kurt Wüthrich)
  สวิตเซอร์แลนด์ "for his development of nuclear magnetic resonance spectroscopy for determining the three-dimensional structure of biological macromolecules in solution"
2546
(2003)
  Peter Agre   สหรัฐ "for the discovery of water channels"
  Roderick MacKinnon   สหรัฐ "for structural and mechanistic studies of ion channels"
2547
(2004)
  Aaron Ciechanover   อิสราเอล "for the discovery of ubiquitin-mediated protein degradation"
  Avram Hershko   อิสราเอล
  Irwin Rose   สหรัฐ
2548
(2005)
  Robert Grubbs   สหรัฐ "for the development of the metathesis method in organic synthesis"
  Richard Schrock   สหรัฐ
Yves Chauvin   ฝรั่งเศส
2549
(2006)
  Roger D. Kornberg   สหรัฐ "for his studies of the molecular basis of eukaryotic transcription"
2550
(2007)
  แกร์ฮาร์ด แอร์ทึล
(Gerhard Ertl)
  เยอรมนี "for his studies of chemical processes on solid surfaces"
2551
(2008)
  Martin Chalfie   สหรัฐ "for the discovery and development of the green fluorescent protein, GFP"[1]
  โอซามุ ชิโมมูระ   ญี่ปุ่น[2][3][4][5][6]
  Roger Y. Tsien   สหรัฐ
2552
(2009)
  Venkatraman Ramakrishnan   สหราชอาณาจักร "for studies of the structure and function of the ribosome"[7]
  Thomas A. Steitz   สหรัฐ
  Ada E. Yonath   อิสราเอล
2553
(2010)
  Richard F. Heck   สหรัฐ "for palladium-catalyzed cross couplings in organic synthesis"[8]
  เออิจิ เนงิชิ   สหรัฐ
  อากิระ ซูซูกิ   ญี่ปุ่น

พ.ศ. 2554–ปัจจุบัน (ค.ศ. 2011–ปัจจุบัน)แก้ไข

ปี พ.ศ. (ค.ศ.) ภาพ ชื่อ ประเทศ ได้รับรางวัลในฐานะ
2554
(2011)
  แดน เชชท์มัน
(Dan Shechtman)
  อิสราเอล "สำหรับการค้นพบควอซีคริสตัล (quasicrystal)" [9]
2555
(2012)
  โรเบิร์ต เลฟโควิตซ์
(Robert Lefkowitz)
  สหรัฐ "สำหรับการศึกษาหน่วยรับความรู้สึกคู่จีโปรตีน (G-protein-coupled receptors)"[10]
  ไบรอัน โคบิลก้า
(Brian Kobilka)
  สหรัฐ
2556
(2013)
  มาร์ติน คาร์พลุส
(Martin Karplus)
  สหรัฐ
  ออสเตรีย
"สำหรับการพัฒนาแบบจำลองมัลติสเกล (multiscale modeling) ของระบบเชิงเคมีที่ซับซ้อน"[11] (พัฒนาแบบจำลองคอมพิวเตอร์ที่สามารถอธิบายปฏิกิริยาเคมีที่ซับซ้อนได้)
  ไมเคิล เลวิตต์
(Michael Levitt)
  สหรัฐ
  สหราชอาณาจักร
  อิสราเอล[12]
  อารีห์ วอร์เชล
(Arieh Warshel)
  สหรัฐ
  อิสราเอล
2557
(2014)
  เอริค เบตซิก
(Eric Betzig)
  สหรัฐ "สำหรับการพัฒนากล้องจุลทรรศน์แบบฟลูออเรสเซนต์ความละเอียดสูง"[13]
  ชเทฟาน เฮ็ล
(Stefan W. Hell)
  เยอรมนี
  วิลเลียม อี. มัวร์เนอร์
(William E. Moerner)
  สหรัฐ
2558
(2015)
  โทมัส ลินดาห์ล
(Tomas Lindahl)
  สวีเดน
  สหราชอาณาจักร
"สำหรับการศึกษากลไกการซ่อมแซมดีเอ็นเอ"[14]
  พอล แอล. มอดริช
(Paul L. Modrich)
  สหรัฐ
  อะซิซ แซนคาร์
(Aziz Sancar)
  ตุรกี
  สหรัฐ
2559
(2016)
  ฌ็อง-ปีแยร์ ซูวาจ
(Jean-Pierre Sauvage)
  ฝรั่งเศส "สำหรับการออกแบบและสังเคราะห์จักรกลโมเลกุล"[15]
  เฟรเซอร์ สท็อดดาร์ท
(Fraser Stoddart)
  สหราชอาณาจักร
  สหรัฐ
  เบน เฟริงกา
(Ben Feringa)
  เนเธอร์แลนด์
2560
(2017)
ฌัก ดูบอเชต์
(Jacques Dubochet)
  สวิตเซอร์แลนด์ "สำหรับการพัฒนาวิธีไครโออิเล็กตรอนไมโครสโคปี (cryo-electron microscopy) เพื่อกำหนดโครงสร้างความละเอียดสูงของสารชีวโมเลกุลในสารละลาย"[16]
โยอาคิม ฟรังค์
(Joachim Frank)
  เยอรมนี
ริชาร์ด เฮนเดอร์สัน
(Richard Henderson)
  สหราชอาณาจักร
2561
(2018)
  ฟรานเชส อาร์โนลด์
(Frances Arnold)
  สหรัฐ "สำหรับวิธีการกำกับวิวัฒนาการของเอนไซม์"[17]
  เกรกอรี วินเทอร์
(Gregory Winter)
  สหราชอาณาจักร "สำหรับเทคนิค phage display ของเพปไทด์และแอนติบอดี"[17]
จอร์จ พี. สมิธ
(George P. Smith)
  สหรัฐ

อ้างอิงแก้ไข

  1. "The Nobel Prize in Chemistry 2008". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2008-10-08.
  2. "The Nobel Prize in Chemistry 2008-Press Release". Nobelprize.org. 2008-10-08. สืบค้นเมื่อ 2008-10-08.
  3. [1]
  4. [2]
  5. 1 Japanese, 2 Americans win Nobel chemistry prize Associated Press
  6. Two Americans, one Japanese win 2008 chemistry Nobel reuters
  7. "The Nobel Prize in Chemistry 2009". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2010-02-08.
  8. "The Nobel Prize in Chemistry 2010". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2009-10-06.
  9. "The Nobel Prize in Chemistry 2011". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2011-10-05.
  10. [3]
  11. "The Nobel Prize in Chemistry 2013". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2013-10-09.
  12. 3 Jewish professors -- two of them Israeli -- share 2013 Nobel Prize in chemistry | The Times of Israel
  13. "The Nobel Prize in Chemistry 2014". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2014-10-08.
  14. The Nobel Prize in Chemistry 2015
  15. "The Nobel Prize in Chemistry 2016". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559.
  16. "The Nobel Prize in Chemistry 2017". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2560.
  17. 17.0 17.1 "The Nobel Prize in Chemistry 2018". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 3 ตุลาคม 2561.

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข