จักรวรรดิเขมร

จักรวรรดิเขมร (เขมร: ចក្រភពខ្មែរ) หรือ จักรวรรดิอังกอร์ (เขมร: ចក្រភពអង្គរ) เป็นหนึ่งในอาณาจักรโบราณที่เริ่มต้นขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 6 โดยเริ่มจากอาณาจักรฟูนัน[3] แล้วปกครองและ/หรือสร้างรัฐบริวารในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นดินส่วนใหญ่[4] และบางส่วนของจีนใต้ โดยมีขนาดตั้งแต่ปลายคาบสมุทรอินโดจีนไปทางเหนือถึงมณฑลยูนนาน ประเทศจีนในปัจจุบัน และจากทางตะวันตกของประเทศเวียดนามถึงประเทศพม่า[5][6] ในช่วงสูงสุด จักรวรรดิเขมรมีขนาดใหญ่กว่าจักรวรรดิไบแซนไทน์ (จักรวรรดิโรมันตะวันออก) ที่มีอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน[7]

จักรวรรดิเขมร

ចក្រភពខ្មែរ
ค.ศ. 802–ค.ศ. 1431
ธงชาติจักรวรรดิเขมร
ธงชาติ
จักรวรรดิเขมรในช่วงสูงสุดใน ค.ศ. 1203 หลังการพิชิตจามปา
จักรวรรดิเขมรในช่วงสูงสุดใน ค.ศ. 1203 หลังการพิชิตจามปา
สถานะจักรวรรดิ
เมืองหลวงมเหนทรบรรพต
(ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9)
หริหราลัย
(คริสต์ศตวรรษที่ 9)
เกาะแกร์
(ค.ศ. 928–944)
ยโสธรปุระ (เมืองพระนคร)
(ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 9 - ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15)
ภาษาทั่วไปภาษาเขมรเก่า
ภาษาสันสกฤต
ศาสนา
พราหมณ์ฮินดู
พุทธมหายาน
พุทธเถรวาท
การปกครองสมมติเทพ, สมบูรณาญาสิทธิราชย์
กษัตริย์ 
• ค.ศ. 802–850
ชัยวรมันที่ 2
• ค.ศ. 1113–1150
สุริยวรมันที่ 2
• ค.ศ. 1181–1218
ชัยวรมันที่ 7
• ค.ศ. 1417–1431
พระบรมราชา (เจ้าพระยาญาติ)
ยุคประวัติศาสตร์สมัยกลาง
ค.ศ. 802
• การสร้างนครวัด
ค.ศ. 1113–1150
ค.ศ. 1431
พื้นที่
ค.ศ. 1290[1][2]1,000,000 ตารางกิโลเมตร (390,000 ตารางไมล์)
ก่อนหน้า
ถัดไป
เจนละ
ยุคมืดของกัมพูชา
อาณาจักรล้านช้าง
อาณาจักรสุโขทัย
ประวัติศาสตร์กัมพูชา
นครวัด
ประวัติศาสตร์ยุคแรก
อาณาจักรฟูนาน (611–1093)
อาณาจักรเจนละ (1093–1345)
จักรวรรดิเขมร (1345–1974)
ยุคมืด
สมัยจตุมุข (1974–2068)
สมัยละแวก (2068–2136)
สมัยศรีสันธร (2136–2162)
สมัยอุดง (2162–2406)
ยุครัฐในอารักขา
ไทยและเวียดนาม
อาณานิคมฝรั่งเศส (2406–2496)
ส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส
ยุคญี่ปุ่นยึดครอง (2484–2489)
หลังได้รับเอกราช
สงครามกลางเมืองกัมพูชา
(2510–2518)
รัฐประหาร พ.ศ. 2513
สาธารณรัฐเขมร
สงครามเวียดนาม พ.ศ. 2513
ยุคเขมรแดง
(2518–2519)
สงครามกัมพูชา–เวียดนาม (2518–2532)
สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา
(2522–2536)
การจัดการเลือกตั้งโดยสหประชาชาติ
ราชอาณาจักรกัมพูชา
(2536–ปัจจุบัน)
หลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2536

อาณาจักรเขมรสืบทอดอำนาจจากอาณาจักรเจนฬา มีสงครามผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะกับอาณาจักรข้างเคียง เช่น อาณาจักรล้านช้าง อาณาจักรอยุธยา และอาณาจักรจามปา มรดกที่สำคัญที่สุดของอาณาจักรเขมรคือ นครวัด และ นครธม ซึ่งเคยเป็นนครหลวงเมื่อครั้งอาณาจักรแห่งนี้มีความเจริญรุ่งเรืองที่สุด และยังมีลัทธิความเชื่อต่าง ๆ อย่างหลากหลาย ศาสนาหลักของอาณาจักรนี้ได้แก่ ศาสนาฮินดู ศาสนาพุทธทั้งมหายานและเถรวาทซึ่งได้รับจากศรีลังกา เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 13

จุดเริ่มต้นของสมัยจักรวรรดิกัมพูชาตามธรรมเนียมอยู่ใน ค.ศ. 802 เมื่อพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 ประกาศตัวพระองค์เป็นพระเจ้าจักรพรรดิที่พนมกุเลน และสิ้นสุดลงตอนอาณาจักรอยุธยายึดครองนครวัดใน ค.ศ. 1431

การเปลี่ยนแปลงดินแดนแก้ไข

พื้นที่จักรวรรดิเขมรระบายด้วยสีแดง

อ้างอิงแก้ไข

  1. Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 223. สืบค้นเมื่อ 16 September 2016.
  2. Rein Taagepera (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 493. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. สืบค้นเมื่อ 7 September 2018.
  3. "ประวัติศาสตร์อาณาจักรเขมร". เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-05-06. สืบค้นเมื่อ 2007-05-06.
  4. Infoplease
  5. Reynolds, Frank. "Angkor". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. สืบค้นเมื่อ 17 August 2018.
  6. Plubins, Rodrigo. "Khmer Empire". World History Encyclopedia. สืบค้นเมื่อ 17 August 2018.
  7. Galloway, M. (2021, May 31). How Did Hydro-Engineering Help Build The Khmer Empire? The Collector. Retrieved November 12, 2021, from

บรรณานุกรมแก้ไข

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°26′N 103°50′E / 13.433°N 103.833°E / 13.433; 103.833