โอเชียเนีย (อังกฤษ: Oceania) เป็นชื่อที่ใช้เรียกกลุ่มของหมู่เกาะต่าง  ๆ ในมหาสมุทรแปซิฟิก[1] การใช้ในวงแคบ หมายถึง หมู่เกาะพอลินีเซีย (รวมนิวซีแลนด์) หมู่เกาะเมลานีเซีย (รวมนิวกินี) และหมู่เกาะไมโครนีเซีย การใช้ในวงกว้างจะรวมออสเตรเลียเข้าไปด้วย และอาจรวมถึงกลุ่มเกาะมลายู บางทีนำไปใช้ในความหมายที่รวมเอาเกาะอื่น ๆ เข้าไว้ เช่น ญี่ปุ่น หมู่เกาะอะลูเชียน แต่พบน้อยมากร

โอเชียเนีย
Oceania
Oceania (orthographic projection).svg
พื้นที่8,525,989 ตร.กม.
(อันดับที่ 7)
ประชากร36,659,000 คน (2553)
(อันดับที่ 6)
ความหนาแน่น4.19 คน/ตร.กม.
(อันดับที่ 6)จ
คำเรียกผู้อาศัยชาวโอเชียเนีย (Oceanian)
จำนวนประเทศ14 ประเทศ
จำนวนดินแดน25 ดินแดน
จำนวนรัฐที่ไม่ใช่สมาชิก UN
ภาษา29 ภาษา
เขตเวลาUTC+14 ถึง UTC-11
(นับจากตะวันตกไปตะวันออก)
เมืองใหญ่

"โอเชียเนีย" หมายถึง กลุ่มประเทศและหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก รวมทวีปออสเตรเลียซึ่งเป็นทวีปที่มีขนาดเล็กที่สุด เนื้อที่ราว 7.7 ล้านตารางกิโลเมตร เล็กกว่าทวีปเอเชียถึง 6 เท่า ประกอบด้วย ผืนแผ่นดินที่เป็นที่ตั้งของประเทศออสเตรเลีย ประเทศนิวซีแลนด์ และหมู่เกาะพอลินีเซีย หมู่เกาะไมโครนีเซีย หมู่เกาะเมลานีเซีย ทวีปออสเตรเลีย-โอเชียเนีย เป็นกลุ่มของหมู่เกาะจำนวนมากนับพันเกาะ อย่างไมโครนีเซียมีในครอบครองกว่า 600 เกาะ

ประเทศแก้ไข

  1.   คิริบาส (ตาราวา)
  2.   ซามัว (อาปีอา)
  3.   ตองงา (นูกูอาโลฟา)
  4.   ตูวาลู (ฟูนะฟูตี)
  5.   นาอูรู (นาอูรู)
  6.   นิวซีแลนด์ (เวลลิงตัน)
  7.   ปาปัวนิวกินี (พอร์ตมอร์สบี)
  8.   ปาเลา (เมเลเกอ็อก)
  9.   ฟีจี (ซูวา)
  10.   ไมโครนีเซีย (ปาลีกีร์)
  11.   วานูอาตู (พอร์ตวิลา)
  12.   หมู่เกาะโซโลมอน (โฮนีอารา)
  13.   หมู่เกาะมาร์แชลล์ (มาจูโร)
  14.   ออสเตรเลีย (แคนเบอร์รา)

ดินแดนแก้ไข

  1.   กวม (  สหรัฐ) | ฮากัตญา
  2.   หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา (  สหรัฐ) | ไซปัน
  3.   อเมริกันซามัว (  สหรัฐ) | ปาโกปาโก
  4.   หมู่เกาะคุก (  นิวซีแลนด์) | อาวารัว
  5.   เฟรนช์พอลินีเชีย (  ฝรั่งเศส) | ปาเปเอเต
  6.   นีวเว (  นิวซีแลนด์) | อาโลฟี
  7.   หมู่เกาะพิตแคร์น (  สหราชอาณาจักร) | แอดัมส์ทาวน์
  8.   โทเคอเลา (  นิวซีแลนด์) | อาตาฟู แต่ละอะทอลล์มีศูนย์กลางการบริหาร
  9.   วาลิสและฟูตูนา (  ฝรั่งเศส) | มาตา-อูตู
  10.   นิวแคลิโดเนีย (  ฝรั่งเศส) | นูเมอา
  11.   เกาะนอร์ฟอล์ก (  ออสเตรเลีย) | คิงส์ตัน
  12.   หมู่เกาะโคโคส (  ออสเตรเลีย) | เวสต์ไอแลนด์
  13.   เกาะคริสต์มาส (  ออสเตรเลีย) | เดอะเซตเทิลเมนต์

ภูมิประเทศแก้ไข

โอเชียเนียส่วนใหญ่เป็นเกาะและพืดหินปะการัง กระทั่งแผ่นดินเกิดการยกตัว นอกจากนี้ ยังมีที่เป็นภูเขาไฟ เทือกเขาขรุขระทุรกันดาร ที่ราบแคบ ๆ ป่าทึบ และทุกประเทศลอยอยู่ท่ามกลางมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิก ภูมิอากาศร้อนชื้น ยกเว้นนิวซีแลนด์ที่เป็นแบบภาคพื้นสมุทร ฝนตกสม่ำเสมอตลอดปี ชุกมากแถบฝั่งตะวันตกของเกาะใต้ และออสเตรเลียที่แบ่งออกได้เป็น 7 เขตภูมิอากาศ คือ ร้อนชื้น ร้อนสลับแห้ง ทุ่งหญ้าเขตร้อน ทุ่งหญ้ากึ่งทะเลทราย เมดิเตอร์เรเนียน อบอุ่นชื้นแบบภาคพื้นสมุทร และแบบทะเลทราย

ในทวีปโอเชียเนียนั้นมีประวัติศาสตร์ที่ค่อนข้างจะเกี่ยวเนื่องกันของประเทศแต่ละประเทศ จักรวรรดิและอาณาจักรต่าง ๆ ที่สำคัญในโอเชียเนีย เช่น อาณาจักรของชาวเมารี จักรวรรดิตูอิตองงา หมู่เกาะโซโลมอน จักรวรรดิตูอิปูโลตูและจักรวรรดิตูอิมานูอา เป็นต้น

เกือบทั้งหมดเคยตกเป็นเมืองขึ้นของเจ้าอาณานิคมจากโลกตะวันตกมีทั้งประเทศอังกฤษ ประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมนี และสหรัฐอเมริกา

บางประเทศก่อกำเนิดจากผลพวงของสงคราม ทั้งสงครามระหว่างคนพื้นเมืองด้วยกันเองอย่างตองงา หรือการรวมประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ของหมู่เกาะโซโลมอน เฉพาะอย่างยิ่งการก่อเกิดของประเทศสำคัญคือออสเตรเลีย ก็เป็นผลมาจากหลังสงครามประกาศอิสรภาพในสหรัฐอเมริกายุติลง และอังกฤษมองหาแผ่นดินใหม่สำหรับการตั้งถิ่นฐานของผู้กระทำผิดแทนที่อาณานิคมในเขตแอตแลนติกเหนือ

คำ "โอเชียเนีย" ได้มาจากชื่อของ "เปลือกโลกมหาสมุทร" (oceanic plate) ทั้งนี้ เปลือกโลกประกอบด้วยแผ่นขนาดใหญ่ 6-10 แผ่น และมีแผ่นเล็ก ๆ ที่ประกอบกันขึ้นหลาย ๆ แผ่นต่อกันเหมือนแผ่นกระเบื้อง แผ่นเปลือกโลกเหล่านี้แบ่งเป็นเปลือกโลกทวีป (continental plate) และเปลือกโลกมหาสมุทร (oceanic plate)

อ้างอิงแก้ไข

  1. For a history of the term, see Douglas & Ballard (2008) Foreign bodies: Oceania and the science of race 1750–1940

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

  • Oceania ที่เว็บไซต์ Curlie