พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน

พระเจ้าช็องโจ (정조; 28 ตุลาคม ค.ศ. 1752 – 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800) เป็นพระมหากษัตริย์เกาหลีพระมหากษัตริย์แห่งเกาหลีพระองค์ที่ 22 จากราชวงศ์โชซ็อน สืบพระราชสมบัติต่อจากพระเจ้าย็องโจ พระอัยกาธิราช เมื่อ ค.ศ. 1776 จนกระทั่งเสด็จสวรรคตเมื่อปีค.ศ. 1800 แล้วพระเจ้าซุนโจ พระราชโอรส ได้สืบพระราชสมบัติต่อ

พระเจ้าช็องโจ
King JeongJo of Joseon.jpg
พระมหากษัตริย์แห่งโชซ็อน

พระบรมนามาภิไธย อี ซาน (이산, 李祘)
พระปรมาภิไธย พระเจ้าช็องโจ
พระราชอิสริยยศ พระราชาองค์ที่ 22 แห่งโชซ็อน
ราชสกุล อี
ราชวงศ์ โชซ็อน
ครองราชย์ 27 เมษายน ค.ศ. 1776 – 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800
บรมราชาภิเษก 27 เมษายน ค.ศ. 1776
รัชกาล 24 ปี 113 วัน
รัชกาลก่อน พระเจ้าย็องโจ
รัชกาลถัดไป พระเจ้าซุนโจ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1752(1752-10-28)
พระราชวังชังกย็อง Flag of the king of Joseon.svg อาณาจักรโชซ็อน
สวรรคต 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800 (47 พรรษา)
พระราชวังชังกย็อง Flag of the king of Joseon.svg อาณาจักรโชซ็อน
ฝังพระศพ สุสานหลวงก็อนลึง เมืองฮวาซ็อง จังหวัดคย็องกี
พระราชบิดา มกุฎราชกุมารซาโด
พระราชมารดา พระนางฮเยกย็องกุง สกุลฮง
พระมเหสี พระนางฮโยอึย
พระสนม พระสนมอึยบิน ตระกูลซ็อง
พระสนมว็อนบิน ตระกูลฮง
พระสนมฮวาบิน ตระกูลยุน
พระสนมซูบิน ตระกูลปาร์ค
พระราชบุตร องค์ชายรัชทายาทมุนฮโย
พระเจ้าซุนโจ
พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน
ฮันกึล정조
ฮันจา正祖
RRJeongjo
MRChŏngjo
ชื่อเกิด
ฮันกึล이산
ฮันจา李祘
RRI San
MRYi San
Coat of Arms of Joseon Korea.svg พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์โชซ็อน
Portrait of King Taejo of Joseon.jpgพระเจ้าแทโจ
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าจองจง
Taejong.JPGพระเจ้าแทจง
King Sejong-crop.JPGพระเจ้าเซจงมหาราช
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้ามุนจง
영모전 단종 어진 2.jpgพระเจ้าทันจง
세조 어진 초본.jpgพระเจ้าเซโจ
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าเยจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าซองจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgองค์ชายยอนซัน
朝鲜中宗.jpgพระเจ้าจุงจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าอินจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้ามยองจง
朝鮮宣祖.jpgพระเจ้าซอนโจ
Coat of Arms of Joseon Korea.svgองค์ชายควังแฮ
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าอินโจ
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าฮโยจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าฮยอนจง
Sukjong of Joseon.pngพระเจ้าซุกจง
Coat of Arms of Joseon Korea.svgพระเจ้าคยองจง
Portrait of King Yeongjo.jpgพระเจ้ายองโจ
King JeongJo of Joseon.jpgพระเจ้าจองโจ
朝鲜纯祖.JPGพระเจ้าซุนโจ
朝鲜宪宗.jpgพระเจ้าฮอนจง
A portrait of Cheoljong.jpgพระเจ้าชอลจง
Korea-Portrait of Emperor Gojong-01.jpgจักรพรรดิโคจง
Emperor Sunjong.jpgจักรพรรดิซุนจง

ต้นพระชนม์แก้ไข

พระองค์เป็นพระโอรสของมกุฎราชกุมารซาโด (사도) กับพระนางฮเยกย็อง (헌경) มีพระนามแรกประสูติว่า อี ซัน (이산)

ใน ค.ศ. 1762 มกุฎราชกุมารซาโด พระบิดา ถูกประหารชีวิตด้วยข้อหาต่าง ๆ ส่วนพระนางฮเยกย็อง พระมารดา ถูกจองจำไว้ ณ พระราชวังชังกย็อง จึงเขียนอัตชีวประวัติเรียก ฮันจุงนก (한중록) พรรณนาพระชนมชีพระหว่างจองจำ

ตำแหน่งมกุฎราชกุมารนั้น อี ซัน ได้สืบทอด ระหว่างอยู่ในตำแหน่ง ได้พบฮง กุก-ย็อง (홍국영) ข้าราชการผู้ซึ่งต่อมาสนับสนุนให้พระองค์ขึ้นครองราชย์ และตรากตรำทำงานเพื่อเพิ่มพูนพระบารมี แต่ภายหลังถูกเนรเทศด้วยข้อกล่าวหาว่า กระหายอำนาจ[1]

เสวยราชย์แก้ไข

มกุฎราชกุมารอี ซัน ขึ้นสู่ราชบัลลังก์โชซ็อนเมื่อ ค.ศ. 1776 เมื่อพระเจ้าย็องโจ พระเจ้าปู่ ถึงแก่พระชนม์ ในวันราชาภิเษกนั้น อี ซัน ทรงประกาศว่า เป็นราชโอรสของมกุฎราชกุมารซาโดผู้วายพระชนม์ ทำให้เหล่าผู้สมรู้ในการวางแผนให้องค์ชายซาโดถึงจุดจบเกิดประหวั่นพรั่นพรึง

หลังขึ้นครองราชย์ อี ซัน ใช้พระนามว่า ช็องโจ (이산) มีพระราชโองการให้ตั้งพระมารดาขึ้นเป็นพระพันปี และพยายามลบล้างมลทินของพระบิดามาเสมอ พระองค์ให้ย้ายราชสำนักไปยังเมืองซูว็อน (수원) เพื่อให้ใกล้สุสานพระบิดา ทั้งยังให้สร้างป้อมฮวาซ็อง (화성) เพื่อคุ้มกันสุสานนั้น ปัจจุบัน ป้อมดังกล่าวเป็นมรดกโลกของยูเนสโก

รัชกาลของพระเจ้าช็องโจนั้นสับสนอลหม่านเพราะปัญหาการเมือง แต่พระองค์ก็ผ่านพ้นมาได้ด้วยความช่วยเหลือของฮง กุก-ย็อง[1]

ปฏิรูปประเทศแก้ไข

พระเจ้าช็องโจทรงปรับปรุงบ้านเมืองในหลาย ๆ ด้าน แม้แรกเริ่มจะเป็นไปได้ยาก เพราะนโยบายแท-พย็อง (탕평; "สุขสวัสดิ์) ที่ดำเนินสืบเนื่องมาแต่รัชกาลพระเจ้าปู่ พระองค์จึงพยายามรวบอำนาจการเมืองไว้เพื่อให้การพัฒนาประเทศเป็นผล

การปฏิรูปสำคัญประการหนึ่งที่จัดการในรัชสมัยพระเจ้าช็องโจ คือ การจัดตั้งหอสมุดคยูจังกัก (규장각) เพื่อปรับปรุงจุดยืนของราชวงศ์ในด้านวัฒนธรรมและการเมือง กับทั้งเพื่อแสวงหาราชเสวกที่ทรงภูมิมาช่วยขับเคลื่อนประเทศ นักปฏิรูปหลายคนที่ถูกเว้นวรรคทางการเมืองก็ได้รับโอกาสให้เข้าพัฒนาประเทศในช่วงนี้

พระองค์ได้รับความสนับสนุนจากซิลฮัก (실학) กลุ่มลัทธิขงจื๊อที่มีสมาชิกเป็นบัณฑิตเลื่องชื่ออย่างช็อง ยัก-ยง (정약용), ยู ทึก-กง (유득공), พัก จี-ว็อน (박지원), และ พัก เจ-กา (박제가) ฉะนั้น รัชกาลของพระองค์จึงมีการเติบโตและพัฒนาด้านวัฒนธรรมสมัยนิยม

สวรรคตแก้ไข

ใน ค.ศ. 1800 พระเจ้าช็องโจเสด็จสวรรคตโดยไม่ทราบสาเหตุ พระศพฝังไว้กับพระศพพระมเหสีฮโยอึย (효의) ที่สุสานหลวงก็อนลึง (건릉) เมืองฮวาซ็อง พระเจ้าซุนโจ พระโอรส เสวยราชย์สืบต่อมา[2]

พงศาวลีแก้ไข

  • พระราชบิดา: องค์ชายรัชทายาทซาโด (사도세자, 1735–1762) ภายหลังได้รับการเฉลิมพระยศขึ้นเป็นกษัตริย์ ทรงพระนามว่า พระเจ้าชังโจ
  • พระราชมารดา: พระนางฮเยกย็องกุง ตระกูลฮง แห่งพุงซัน (헌경왕후 홍씨, 1735–1815) 惠慶宮 孝康慈禧贞宣徽穆献敬惠嫔 洪氏
  • พระมเหสี: สมเด็จพระราชินีฮโยอึย ตระกูลคิม แห่งช็องพุง (효의왕후 김씨, 1753–1821) 孝懿王后 金氏
  • พระสนม
    • พระสนมเอกอึยบิน ตระกูลซ็อง แห่งชังนย็อง (의빈 성씨, 1753–1786) 宜嬪 成氏
    • พระสนมเอกว็อนบิน ตระกูลฮง แห่งพงซัน (원빈 홍씨, 1766–1779) 元嬪 洪氏
    • พระสนมเอกฮวาบิน ตระกูลยุน แห่งนัมว็อน (화빈 윤씨, 1765–1824) 和嬪 尹氏
    • พระสนมเอกซูบิน ตระกูลปาร์ค แห่งบันนัม (현목수비 박씨, 1770–1822) 嘉順宮 顯穆綏嬪 朴氏
  • พระโอรส
    • องค์ชายรัชทายาทมุนฮโย, อีซุน (문효세자, 1782-1786) มกุฎราชกุมารแห่งโชซ็อนพระราชโอรสของพระสนมเอกอึยบิน ตระกูลซ็อง แห่งชังนย็อง
    • องค์ชายอีคง (이공세자, 1790 - 1834) พระราชโอรสของพระสนมเอกซูบิน ตระกูลปาร์ค แห่งบันนัม
    • องค์ชายซังกเย, อีดัม (상계군, 1769-1786) พระราชโอรสบุญธรรมของพระสนมเอกว็อนบิน ตระกูลฮง แห่งพุงซัน
  • พระธิดา
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1784 - ?) พระราชธิดาของพระสนมอึยบิน ตระกูลซ็อง แห่งชังนย็อง
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1781 - ?) พระราชธิดาของพระสนมฮวาบิน ตระกูลยุน แห่งนัมว็อน
    • องค์หญิงซุกซ็อน (숙선옹주, 1793 - 1836) พระราชธิดาของพระสนมซูบิน ตระกูลพัก แห่งบันนัม

อ้างอิงแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

ก่อนหน้า พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน ถัดไป
พระเจ้าย็องโจ    
พระมหากษัตริย์แห่งโชซ็อน
(ค.ศ. 1776–1800)
  พระเจ้าซุนโจ