พิเภก

ตัวละครฝ่ายยักษ์ในเรื่อง รามเกียรติ์

พิเภก เป็นตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ มีกายสีเขียว เป็นน้องของทศกัณฐ์และกุมภกรรณ มีความรู้ทางโหราศาสตร์ อดีตชาติเป็นเวสสุญาณเทพบุตร พระอิศวรสั่งให้ไปจุติเป็นพี่น้องร่วมท้องเดียวกันกับทศกัณฐ์เพื่อเป็นไส้ศึก คอยบอกความลับต่าง ๆ ให้แก่พระราม พร้อมประทานแว่นวิเศษติดที่ดวงตาขวา มองเห็นได้ทั้งสามโลก แม้กระทั่งอดีตและอนาคต พิเภกโดนทศกัณฐ์ขับออกจากกรุงลงกาเพราะไปแนะให้ทศกัณฐ์คืนนางสีดาแก่พระราม จึงเข้าสวามิภักดิ์กับฝ่ายพระราม พิเภกมีส่วนช่วยในกองทัพพระรามเป็นอันมาก เป็นผู้บอกกลศึกและทำนายเหตุการณ์ต่าง ๆ ของฝ่ายทศกัณฐ์จนชนะ

พิเภก
ตัวละครใน รามเกียรติ์
Vibhishana as King of Lanka.jpg
พิเภกเมื่อครั้งเป็นกษัตริย์แห่งกรุงลงกา
ข้อมูล
ชื่อเต็มท้าวทศคิริวงศ์
เผ่าพันธุ์ยักษ์
เพศผู้
ตำแหน่งกษัตริย์แห่งกรุงลงกา
คู่สมรสนางตรีชฎา, นางมณโฑ (ภรรยาของทศกัณฐ์)
บุตรนางเบญกาย
ญาติท้าวลัสเตียน (บิดา)
นางรัชฎา (มารดา)
ทศกัณฐ์ (พี่ชาย, พี่ของกุมภกรรณ)
กุมภกรรณ (พี่ชาย)
ขร (น้องชาย)
ทูษณ์ (น้องชาย)
ตรีเศียร (น้องชาย)
นางสำมนักขา (น้องสาว)
หนุมาน (ลูกเขย)
อสุรผัด (หลาน)

เมื่อทศกัณฐ์ใกล้ตายเพราะถูกศรพรหมาสตร์ของพระราม ทศกัณฐ์สำนึกได้จึงเรียกพิเภกเข้าไปสั่งสอน

    ปากหนึ่งว่าโอ้พิเภกเอ๋ย          ไฉนเลยมาแกล้งฆ่าพี่

ตัวเราก็จะม้วยชีวี                            ในเวลานี้ด้วยศรพิษ

ปากสองว่าเจ้าผู้เป็นน้อง                  ร่วมท้องสืบสานโลหิต

จะได้ผ่านลงกาสมคิด                      เป็นอิสรภาพแก่หมู่มาร

ปากสามขอฝากมณโฑด้วย              ช่วยบำรุงให้เป็นแก่นสาร

ทั้งอัคคีกัลยายุพาพาล                     ฝูงสนมบริวารทั้งนั้น

ปากสี่ว่าเจ้าจะครองยศ                    ปรากฏเป็นจอมไอศวรรย์

จงเอ็นดูสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์                 โดยธรรม์สุจริตประเวณี

ปากห้าจงดำรงทศพิธ                      อย่าทำทุจริตให้เหมือนพี่

ตัดโลภโอบอ้อมอารี                        แก่โยธีไพร่ฟ้าประชากร

ปากหกว่าเจ้าจงอดโทษ                    ซึ่งกริ้วโกรธด่าว่ามาแต่ก่อน

อย่าให้เป็นเวราอาวรณ์                     แก่เราผู้จะจรไปเมิงฟ้า

ปากเจ็ดขอฝากนัคเรศ                     อันทรวงศ์พรหเมศนาถา

สืบมาแต่องค์พระอัยกา                    เมตตาอย่าให้จุลาจล

ปากแปดว่าเราเลี้ยงท่าน                   ก็ประมาณหมายใจให้เป็นผล

ตัวเราชั่วเองจึ่งเสียชนม์                    แล้วได้ร้อนรนทั้งแผ่นภพ

ปากเก้าว่าพี่จะลาตาย                     น้องชายเมตตาช่วยปลงศพ

อย่าให้ค้างราตรีในสนามรบ              ไตรภพจะหมิ่นนินทา

สิบปากสิ้นฝากสิ้นสั่ง                       สิ้นกำลังสิ้นคิดยักษา

พิษศรร้อนรุมทั้งกายา                      อสุรากลิ้งเกลือกเสือกไป ฯ

พิเภกได้รับการสถาปนาเป็นท้าวทศคีรีวงศ์ครองกรุงลงกาต่อจากทศกัณฐ์ ด้วยความที่พิเภกเป็นยักษ์ไม่มีฤทธิ์ พระรามจะแผลงศรไปถามข่าว หากมีข้าศึกประชิดเมืองให้เขียนสารแขวนติดมากับศร อย่างตอนท้าวมหาบาลยกทัพมาแก้แค้นทศกัณฐ์ ต่อมานางมณโฑคลอดโอรสนามว่าไพนาสุริยวงศ์ซึ่งเป็นลูกทศกัณฐ์ติดท้องมา พิเภกกลับคิดว่าเป็นลูกขอนตน จนเมื่อโตขึ้นไพนาสุริยวงศ์รู้ความจริงจึงคิดก่อกบฏ ลอบไปขอความช่วยเหลือจากท้าวจักรวรรดิสหายทศกัณฐ์ให้มาชิงเมือง พิเภกรบแพ้และถูกจองจำ พระรามส่งพระพรตพระสัตรุดมาปราบกบฏและพิเภกก็ได้ตามไปช่วยในศึกกรุงมลิวันด้วย

ในรามายณะ มีชื่อว่า "วิภีษณะ"

ลักษณะหัวโขนแก้ไข

สีเขียว 1 พักตร์ 2 กร ปากแสยะ ตาจระเข้ สวมมงกุฎน้ำเต้ากลม

ตระกูลของพิเภกแก้ไข

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ท้าวลัสเตียน
 
 
 
 
 
นางรัชฎา
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
นางมณโฑ
 
 
 
ทศกัณฐ์
 
กุมภกรรณ
 
พิเภก
 
ขร
 
ทูษณ์
 
ตรีเศียร
 
นางสำมนักขา
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
นางเบญกาย
 
มังกรกัณฐ์
 
วิรุณจำบัง
 
 
 
 
 
กุมภกาศ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
นางสีดา
 
อินทรชิต
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
บรรลัยกัลป์
 
ทศคีรีวัน
 
ทศคีรีธร
 
สุพรรณมัจฉา


แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

ก่อนหน้า พิเภก ถัดไป
ทศกัณฐ์   กษัตริย์กรุงลงกาในเรื่อง รามเกียรติ์ (ครั้งที่ 1)
  ทศพิน (ไพนาสุริยวงศ์)
ทศพิน (ไพนาสุริยวงศ์)   กษัตริย์กรุงลงกาในเรื่อง รามเกียรติ์ (ครั้งที่ 2)
  เรื่องรามเกียรติ์จบ
ขณะพิเภกอยู่ในราชสมบัติ