ประเทศคิวบา

(เปลี่ยนทางจาก คิวบา)

พิกัดภูมิศาสตร์: 22°00′N 80°00′W / 22.000°N 80.000°W / 22.000; -80.000

คิวบา หรือ กูบา[12] (อังกฤษและสเปน: Cuba, เสียงอ่านภาษาสเปน: [ˈkuβa]) มีชื่อทางการคือ สาธารณรัฐคิวบา หรือ สาธารณรัฐกูบา (อังกฤษ: Republic of Cuba; สเปน: República de Cuba, [reˈpuβlika ðe ˈkuβa] ( ฟังเสียง)) ประกอบด้วยเกาะคิวบา (เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะเกรตเตอร์แอนทิลลีส) เกาะฮูเบนตุด (Isla de la Juventud) และเกาะเล็ก ๆ ใกล้เคียง ตั้งอยู่ในภูมิภาคแคริบเบียนเหนือ ที่จุดบรรจบของทะเลแคริบเบียน อ่าวเม็กซิโก และมหาสมุทรแอตแลนติก คิวบาตั้งอยู่ทางทิศใต้ของสหรัฐอเมริกาภาคตะวันออก และหมู่เกาะบาฮามาส ทางทิศตะวันตกของหมู่เกาะเติกส์และหมู่เกาะเคคอสและประเทศเฮติ ทางทิศตะวันออกของเม็กซิโก และทางทิศเหนือของหมู่เกาะเคย์แมนและเกาะจาเมกา สาธารณรัฐคิวบาเป็นเพียงประเทศเดียวในบริเวณภูมิภาคนี้ที่ยังคงมีการปกครองแบบคอมมิวนิสต์อยู่

สาธารณรัฐคิวบา

República de Cuba (สเปน)
ตราแผ่นดินของคิวบา
ตราแผ่นดิน
คำขวัญ¡Patria o Muerte, Venceremos!
("บ้านเกิดหรือความตาย เราจะเอาชนะ!")[1]
เพลงชาติลาบายาเมซา
("เพลงแห่งบายาโม")[2]
คิวบาในสีเขียวเข้ม
คิวบาในสีเขียวเข้ม
เมืองหลวง
และเมืองใหญ่สุด
อาบานา
23°8′N 82°23′W / 23.133°N 82.383°W / 23.133; -82.383
ภาษาราชการสเปน
ภาษาพูดอื่น ๆครีโอลเฮติ
อังกฤษ
กลุ่มชาติพันธุ์
(2012)[a][3]
ศาสนา
(2020)[4]
การปกครองรัฐเดี่ยว ลัทธิมากซ์–เลนิน พรรคเดียว สาธารณรัฐสังคมนิยม[5]
มิเกล ดิอัซ-กาเนล
ซัลบาดอร์ บัลเดส เมซา
มานูเอล มาร์เรโร กรุซ
Esteban Lazo Hernández
สภานิติบัญญัติรัฐสภาพลังของประชาชน
เป็นเอกราช 
จากสหรัฐและสเปน
10 ตุลาคม ค.ศ. 1868
24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1895
• ได้รับการยอมรับ (ยกจากสเปนให้สหรัฐ)
10 ธันวาคม ค.ศ. 1898
• ประกาศเป็นสาธารณรัฐ (เป็นเอกราชจากสหรัฐ)
20 พฤษภาคม ค.ศ. 1902
26 กรกฎาคม ค.ศ. 1953 – 1 มกราคม ค.ศ. 1959
10 เมษายน ค.ศ. 2019
พื้นที่
• รวม
109,884 ตารางกิโลเมตร (42,426 ตารางไมล์) (อันดับที่ 104)
0
ประชากร
• สำมะโนประชากร 2020
ลดลงเป็นกลาง 11,181,595[6] (อันดับที่ 83)
101.8 ต่อตารางกิโลเมตร (263.7 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 80)
จีดีพี (อำนาจซื้อ)2015 (ประมาณ)
• รวม
254.865 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ[7]
22,237 ดอลลาร์สหรัฐ[7][8]
จีดีพี (ราคาตลาด)2019 (ประมาณ)
• รวม
เพิ่มขึ้น 105.355 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ[9] (อันดับที่ 63)
เพิ่มขึ้น 9,296 ดอลลาร์สหรัฐ[9] (อันดับที่ 89)
จีนี (2000)38.0[10]
ปานกลาง
เอชดีไอ (2019)เพิ่มขึ้น 0.783[11]
สูง · อันดับที่ 70
สกุลเงินเปโซ (CUP)
เขตเวลาUTC−5 (CST)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง)
UTC−4 (CDT)
ขับรถด้านขวา
รหัสโทรศัพท์+53
โดเมนบนสุด.cu

ประวัติศาสตร์แก้ไข

ดูบทความหลักที่: ประวัติศาสตร์คิวบา

ชาวสเปนเดินทางมาถึงเกาะคิวบาครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2035 แต่ไม่ได้สนใจเกาะนี้มากนักในระยะแรกเพราะไม่มีทรัพยากรธรรมชาติและมีชาวอินเดียนอยู่น้อย จนกระทั่งเกิดการปฏิวัติในเฮติเมื่อปี พ.ศ. 2333 คิวบาจึงกลายเป็นแหล่งอุตสาหกรรมน้ำตาลของสเปนแทนที่เฮติ

คิวบาเป็นดินแดนสุดท้ายในทวีปอเมริกาที่เป็นอาณานิคมของสเปน โคเซ มาร์ตี จัดตั้งพรรคปฏิวัติคิวบาเมื่อ พ.ศ. 2435 เพื่อเรียกร้องเอกราชจนถูกฆ่าเมื่อ พ.ศ. 2438 การเรียกร้องเอกราชของคิวบาได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกา จนกระทั่งเรือรบของกองทัพเรือเกิดระเบิดในอ่าวของกรุงอาบานาเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2440 ซึ่งกลายเป็นชนวนให้เกิดสงครามสเปน-อเมริกา ผลของสงครามทำให้คิวบาได้รับเอกราชและอาณานิคมอื่นของสเปนกลายเป็นของสหรัฐอเมริกา

หลังจากได้รับเอกราช คิวบาตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของสหรัฐอเมริกาอย่างมาก ในบางช่วงเช่น พ.ศ. 2460-2466 คิวบาถูกสหรัฐยึดครองและเข้ามาบริหารโดยตรง ทั้งนี้เพราะสหรัฐมีผลประโยชน์ในอุตสาหกรรมน้ำตาลของคิวบา อิทธิพลของสหรัฐสิ้นสุดลงเมื่อฟีเดล กัสโตร เข้ายึดอำนาจจากประธานาธิบดีฟุลเคนเซียว บาติสตา และบริหารประเทศด้วยระบอบสังคมนิยมเมื่อ พ.ศ. 2502 เมื่อถูกสหรัฐตัดความสัมพันธ์และปิดกั้นทางการค้า และสนับสนุนชาวคิวบาโพ้นทะเลให้ก่อกบฏล้มรัฐบาลของกัสโตรจนเกิดวิกฤตการณ์เบย์ออฟฟิกส์เมื่อ 15 เมษายน พ.ศ. 2514 แต่ไม่สำเร็จ รัฐบาลของกัสโตรจึงหันไปสร้างความสัมพันธ์กับสหภาพโซเวียตและจีนแทน ปัจจุบันคิวบาเป็น 1 ใน 5 ประเทศคอมมิวนิสต์ในโลก (อีก 4 ประเทศคือ จีน เวียดนาม ลาว และเกาหลีเหนือ) และเป็นประเทศเดียวในทวีปอเมริกาที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์[13]

การเมืองการปกครองแก้ไข

รูปแบบการปกครอง สังคมนิยม ปกครองด้วยระบอบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์

บริหารแก้ไข

ดูบทความหลักที่: รัฐบาลคิวบา

ประธานาธิบดีเป็นประมุขของประเทศและเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหาร โดยคนปัจจุบันคือนายมิเกล ดิอาช-กาเนล สภาพลังประชาชนแห่งชาติซึ่งเป็นสภานิติบัญญัติของคิวบาทั้ง 605 เสียง มีมติเป็นเอกฉันท์ ในการลงคะแนนเมื่อวันพฤหัสบดี ให้รองประธานาธิบดีมิเกล ดิแอซ-คาเนล รับตำแหน่งประธานาธิบดีคนใหม่ของประเทศ ถือเป็นคนที่ 19 ต่อจากนายราอูล คาสโตร ซึ่งขอลาออกจากตำแหน่งด้วยเหตุผลด้านสุขภาพที่ทรุดโทรมตามอายุขัย

นิติบัญญัติแก้ไข

ดูบทความหลักที่: รัฐสภาแห่งคิวบา

ระบบสภาเดียว ที่มีชื่อว่า National Assembly of People's Power ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 614 คน มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน และมีวาระ 5 ปี พรรคการเมือง ระบบพรรคเดียว คือ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งคิวบา (Partido Comunista de Cuba : PCC)

ตุลาการแก้ไข

ดูบทความหลักที่: กฎหมายคิวบา

ฝ่าย ศาลฎีกา (ได้รับการแต่งตั้งจากสภา National Assembly of People's Power) มีอำนาจดูแลศาลอื่น ๆ ในระดับภูมิภาค

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

14 จังหวัด (provinces) และ 1 เทศบาลพิเศษ* (special municipality) ได้ประกอบขึ้นเป็นประเทศคิวบา เขตปกครองนี้ได้มีการเปลี่ยนแปลงใหม่จากเดิมมีเพียง 6 จังหวัด คือ ปีนาร์เดลรีโอ (Pinar del Río) อาบานา (Habana) มาตันซัส (Matanzas) ลัสบียัส (Las Villas) กามากูเอย์ (Camagüey) และโอเรียนเต (Oriente)

 
1 อิสลาเดลาฮูเบนตุด* (Isla de la Juventud)
2 ปินาร์เดลริโอ (Pinar del Río) 9 ซิเอโกเดอาบิลา (Ciego de Ávila)
3 อาบานา (ฮาวานา) (La Habana) 10 กามาเกวย์ (Camagüey)
4 ซิวดัดเดลาอาบานา (ฮาวานาซิตี) (Ciudad de la Habana) 11 ลัสตูนัส (Las Tunas)
5 มาตันซัส (Matanzas) 12 กรันมา (Granma)
6 ซิเอนฟูเอโกส (Cienfuegos) 13 โอลกิน (Holguín)
7 บิยากลารา (Villa Clara Province) 14 ซานเตียโกเดกูบา (Santiago de Cuba Province)
8 ซังก์ติเอสปิริตุส (Sancti Spíritus Province) 15 กวนตานาโม (Guantánamo)

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแก้ไข

ความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรไทยแก้ไข

สาธารณรัฐคิวบากับราชอาณาจักรไทยสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2501 โดยเป็นประเทศแรกในภูมิภาคแคริบเบียนที่สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศไทย ไทยมีสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเม็กซิโกซิตี ประเทศเม็กซิโก มีเขตอาณาครอบคลุมคิวบา โดยมีสถานกงสุลกิตติมศักดิ์ ณ กรุงอาบานา และในปี 2547 คิวบาได้เปิดสถานเอกอัครราชทูตประจำประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร ปัจจุบัน นายเอกตอร์ กอนเด อัลเมย์ดา (Héctor Conde Almeida) ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐคิวบาประจำประเทศไทย[14]

ในปี 2560 มีนักท่องเที่ยวชาวคิวบาเดินทางมาประเทศไทยจำนวน 468 คน[15]

เศรษฐกิจแก้ไข

โครงสร้างเศรษฐกิจแก้ไข

อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ (2552) ร้อยละ 1.4

ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (2551) 68.39 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

รายได้ประชาชาติต่อหัว (2551) 6,086.40 ดอลลาร์สหรัฐ

อัตราเงินเฟ้อ ร้อยละ 0.8

อัตราการว่างงาน (2551) ร้อยละ 1.7

หนี้สินต่างประเทศ 17.50 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

ทรัพยากรธรรมชาติ เหล็ก ทองแดง นิเกิล แมงกานีส เกลือ ไม้ ก๊าซธรรมชาติ

อุตสาหกรรม อุตสาหกรรมผลิตและแปรรูปน้ำตาล การกลั่นน้ำมัน อาหารแปรรูป เหล็ก ปูนซีเมนต์ เคมีภัณฑ์ การผลิตยาและผลิตภัณฑ์ชีวภาพ

เกษตรกรรม อ้อย ยาสูบ ผลไม้ประเภทส้ม (Citrus) กาแฟ ผัก ถั่ว เนื้อ ข้าว ผลไม้เมืองร้อน

มูลค่าการนำเข้า (2551) 14.25 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้านำเข้า อาหาร น้ำมันเชื้อเพลิง เคมีภัณฑ์ เครื่องจักร

มูลค่าการส่งออก (2551) 3.68 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้าออก น้ำตาล นิเกิล ยาสูบ อาหารทะเล เหล้ารัม ยาและผลิตภัณฑ์ชีวภาพ

ประเทศคู่ค้าที่สำคัญ เนเธอร์แลนด์ เวเนซุเอลา แคนาดา จีน สเปน สหรัฐอเมริกา และประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา

สถานการณ์ทางเศรษฐกิจแก้ไข

  • เศรษฐกิจตามระบอบสังคมนิยม

คิวบามีนโยบายเศรษฐกิจตามระบอบสังคมนิยม โดยรัฐมีบทบาทในการกำหนดนโยบาย บริหารจัดการ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม เป็นผู้ควบคุมกลไกในการผลิตส่วนใหญ่ เป็นผู้จ้างแรงงานที่สำคัญ เป็นผู้กำหนดราคาสินค้าส่วนใหญ่และแจกจ่ายสิ่งของแก่ประชาชน พร้อมทั้งควบคุมการลงทุนของภาคธุรกิจ อย่างไรก็ดี ในช่วงทศวรรษ 1990 รัฐบาลคิวบาเริ่มมีการปฏิรูประบบเศรษฐกิจ โดยผ่อนคลายความเข้มงวดในธุรกิจบางประเภท อาทิ การท่องเที่ยวและโรงแรม เพื่อดึงดูดเงินตราจากต่างประเทศ ดำเนินมาตรการเปิดเสรี และส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศ

หลังจากนาย Raúl Castro เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี แม้จะยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงในภาพรวมของนโยบายเศรษฐกิจของคิวบาโดยทันที แต่ก็ได้ค่อย ๆ เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยนาย Raúl Castro ประกาศดำเนินนโยบายการขยายการถือครองที่ดินทำกินของเกษตรกร ลดหรือยกเลิกเงินอุดหนุนบางประเภท เพิ่มเงินบำนาญ ยกเลิกข้อจำกัดในการเข้าถึงสินค้าอุปโภคบริโภคบางประเภท อาทิ โทรศัพท์มือถือ และรถจักรยานยนต์ เป็นต้น

อย่างไรก็ดี มาตรการดังกล่าว ไม่สามารถช่วยเหลือคิวบาให้รอดพ้นจากวิกฤตเศรษฐกิจได้ เพราะนอกจากคิวบาจะถูกคว่ำบาตรทางการค้าจากสหรัฐอเมริกาแล้ว ยังมีปัญหาจากความด้อยประสิทธิภาพในการผลิต ราคาสินค้าส่งออกโดยเฉพาะน้ำตาลและนิเกิลในตลาดโลกตกต่ำ รวมทั้งผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ โดยเฉพาะพายุเฮอริเคนในช่วงสองสามปีที่ผ่านมา ทั้งนี้ คิวบาได้พัฒนาความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่ใกล้ชิดกับเวเนซุเอลา ซึ่งช่วยบรรเทาความเดือดร้อนทางเศรษฐกิจของคิวบาได้อย่างมาก ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ภาคอุตสาหกรรมไบโอเทคโนโลยีและเภสัชกรรมมีความสำคัญเพิ่มมากขึ้นต่อเศรษฐกิจคิวบาในภาพรวม โดยคิวบาสามารถส่งออกผลิตภัณฑ์ประเภทวัคซีนป้องกันไวรัสและแบคทีเรียต่าง ๆ ไปยังหลายประเทศ เช่น รัสเซีย จีน อินเดีย ปากีสถาน และหลายประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา

วัฒนธรรมแก้ไข

ดูบทความหลักที่: วัฒนธรรมคิวบา

คิวบาเป็นสังคมที่ประกอบด้วยคนหลายเชื้อชาติอยู่ปะปนกันโดยไม่มีการแบ่งแยกสีผิว ก่อนการปฏิวัติของฟิเดล คาสโตร ชาวคิวบาสวนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก (ร้อยละ 72 ของประชาการทั้งหมด) นอกนั้นนับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ ศาสนายิว และศาสนาที่ผสมผสานระหว่างศาสนาคริสต์กับลัทธิความเชื่อดั้งเดิมของของชนชาวผิวดำ ที่มาจากแอฟริกา ส่วนผู้ไม่นับถือศาสนาใด ๆ มีสูงถึงร้อยละ 19 ของประชากรทั้งหมด ภายหลังการปฏิวัติ รัฐบาลของฟิเดล คาสโตร เห็นว่าศาสนาเป็นสิ่งขัดขวางความเจริญก้าวหน้าและการปฏิวัติไปสู่ระบบคอมมิวนิสต์ ดังนั้นจึงมุ่งกำจัดอิทธิพลของศาสนาให้หมดไป หนังสือเกี่ยวกับคำสอนทางศาสนาถูกทำลาย โรงเรียนของศาสนจักรถูกยึดเป็นของรัฐ องค์กรทางศาสนาถูกจำกัดสิทธิและเสรีภาพ อิทธิพลของจักรวรรดินิยมอเมริกา ถูกถอนรากถอนโคนจากสังคมคิวบา [[รัฐส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเชื้อชาติและระหว่างเพศ ชาวคิวบา นิยมบริโภคอาหารประจำชาติที่ชื่อว่า เยโย่ โดยทำจากพืชพื้นเมือง

อาหารแก้ไข

ในช่วงที่สหภาพโซเวียตล่มสลาย การนำเข้าอาหารและเครื่องมือทางการเกษตรถูกตัดขาด เกิดภาวะขาดแคลนอาหารขั้นรุนแรงทั่วคิวบา เพราะไม่อาจทำเกษตรได้ แม้สถานการณ์จะเลวร้าย แต่ชาวคิวบากลับถือเป็นโอกาสพัฒนาเทคนิคการทำเกษตรอินทรีย์ที่ปลอดสารเคมี และในที่สุดพวกเขาก็พลิกฟื้นที่ดินรกร้างให้เป็นแหล่งปลูกผัก และธัญพืชได้อีกครั้ง

นับแต่อดีตถึงปัจจุบันอาหารคิวบาได้ชื่อว่าเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ เพราะเน้นผักสด รสชาติดั้งเดิมของวัตถุดิบ เช่น ถ้าเป็นเมนูเนื้อ ก็ปรุงรสด้วยส้มและกระเทียม หรือถ้าหุงข้าวก็จะใส่ถั่วลงไปด้วย และขาดไม่ได้คือเหล้ารัมจากอ้อย ซึ่งเป็นเหล้าประจำชาติของคิวบา ถูกใช้เป็นส่วนผสมในค็อกเทลกว่า 100 ชนิด

อาหารประจำชาติของคิวบา คือ โรปาคาเบีย ทำจากซี่โครงวัวและซอสมะเขือเทศ กับโมฮีโต ค็อกเทลเหล้ารัม

หมายเหตุแก้ไข

  1. Data represents racial self-identification from Cuba's 2012 national census
  2. คิวบาเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ ลัทธิมากซ์–เลนิน พรรคเดียว สังคมนิยม ตำแหน่งที่มีอำนาจมากที่สุดคือเลขาธิการพรรคคนแรกแห่งพรรคคอมมิวนิสต์คิวบา ไม่ใช่ประธานาธิบดี

อ้างอิงแก้ไข

  1. "Cuban Peso Bills". Central Bank of Cuba. 2015. สืบค้นเมื่อ 14 February 2017.
  2. "National symbols". Government of Cuba. สืบค้นเมื่อ 7 September 2009.
  3. "Central America :: Cuba — The World Factbook – Central Intelligence Agency". Cia.gov. สืบค้นเมื่อ 28 September 2021.
  4. "Cuba - The World Factbook". www.cia.gov. 6 October 2021.
  5. "The Constitution of the Republic of Cuba, 1976 (as Amended to 2002)" (PDF). National Assembly of People's Power. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม (PDF) เมื่อ 17 January 2013. สืบค้นเมื่อ 18 August 2012.
    For discussion of the 1992 amendments, see Domínguez 2003.
  6. "Indicadores Demográficos por provincias y municipios 2020" (ภาษาสเปน). Oficina Nacional de Estadística e Information República de Cuba. สืบค้นเมื่อ 18 September 2021.
  7. 7.0 7.1 "World Bank GDP PPP 2015, 28 April 2017 PDF". สืบค้นเมื่อ 18 January 2018.
  8. "World Bank total population of Cuba in 2015 (GDP PPP divided by Population data)". สืบค้นเมื่อ 18 January 2018.
  9. 9.0 9.1 "Basic Data Selection". United Nations. สืบค้นเมื่อ 3 May 2021.
  10. "Cuba grapples with growing inequality". Reuters. สืบค้นเมื่อ 21 July 2013.
  11. "Table 2: Trends in the Human Development Index, 1990–2014". United Nations Development Programme. สืบค้นเมื่อ 15 December 2015.
  12. ประกาศสำนักงานราชบัณฑิตยสภา เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง ลงวันที่ 1 กันยายน 2564.
  13. จิตราภรณ์ ตันรัตนกุล. ละตินอเมริกา. เชียงใหม่: ตรัสวิน, 2545.
  14. "ข้อมูลความสัมพันธ์ทวิภาคี : ไทย - คิวบา". กรมอเมริกาและแปซิฟิกใต้. พฤษภาคม 2560. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2020-08-14. สืบค้นเมื่อ 2021-09-24. Check date values in: |date= (help)
  15. "ข้อมูลประเทศคิวบา". กรมอเมริกาและแปซิฟิกใต้. ธันวาคม 2561. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2020-08-14. สืบค้นเมื่อ 2021-08-17. Check date values in: |date= (help)

บรรณานุกรมแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข