เปิดเมนูหลัก

หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์

พลเรือเอก[1] นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ (27 ธันวาคม พ.ศ. 2472) เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา และเป็นพระอนุชาต่างพระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ใน ร.7 นับเป็นหม่อมเจ้าที่ดำรงชนม์ชีพอยู่เป็นองค์สุดท้ายของราชสกุลสวัสดิวัตน์ ปัจจุบันมีชันษา 89 ปี

หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์.jpg
หม่อมหม่อมนวลศรี สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา
พระบุตร2 คน
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์
พระมารดาหม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา
ประสูติ27 ธันวาคม พ.ศ. 2472 (89 ปี)

เนื้อหา

พระประวัติแก้ไข

หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2472 มีพระโสทรภราดาและพระโสทรภคินีสิบองค์[2]

หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เสกสมรสกับหม่อมนวลศรี สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม วีรบุตร) มีโอรสธิดาสองคน ได้แก่[3]

  1. หม่อมราชวงศ์วไลวัฒนา สวัสดิ์-ชูโต สมรสกับวิทวัส สวัสดิ์-ชูโต
  2. หม่อมราชวงศ์สวัสดิวุฒิ สวัสดิวัตน์ สมรสกับภัทรกร สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา

ทั้งนี้พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ นับเป็นหม่อมเจ้าที่ดำรงชนม์ชีพอยู่เป็นองค์สุดท้ายของราชสกุลสวัสดิวัตน์

การทรงงานแก้ไข

หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงรับราชการตั้งแต่พ.ศ. 2505 โดยปฏิบัติหน้าที่เป็นนายแพทย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ ต่อมาได้เป็นรองผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า และเป็นนายแพทย์ประจำสำนัก กองบัญชาการทหารสูงสุด เป็นต้น[3]

ครั้นพ.ศ. 2534 จึงได้เป็นราชองครักษ์พิเศษ และวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2552 ได้รับพระราชทานพระยศ พลเรือเอก เป็นกรณีพิเศษ และแต่งตั้งเป็นนายทหารพิเศษประจำกองบังคับการกรมทหารราบที่ 3 รักษาพระองค์ กองนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน[4] และงานพิเศษ พ.ศ. 2528[3]

พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นรองประธานมูลนิธิบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี และประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562 หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระบรมวงศานุวงศ์องค์แรกซึ่งทูลเกล้าฯ ถวายน้ำอภิเษกแด่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่างการสรงมุรธาภิเษก และระหว่างพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับเหนือพระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ โดยหม่อมเจ้าปุสานเป็นองค์ผู้แทนประจำทิศบูรพา[5]

การเสด็จแทนพระองค์แก้ไข

พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงปฏิบัติกรณียกิจแทนพระองค์อยู่บ่อยครั้ง[1] โดยเฉพาะในการพระราชพิธีบำเพ็ญพระกุศลถวายพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี การพระราชพิธีบำเพ็ญพระกุศลถวายพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และเสด็จแทนพระองค์ในพิธีต่าง ๆ อาทิ พิธีตรียัมปวาย ตรีปวาย เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2559[6], การถวายราชสักการะพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[7] ในเดือนตุลาคมของทุกปี

เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชานุญาตให้ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ และราชสกุลสวัสดิวัตน์ เป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญพระกุศลถวายพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง

เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 เสด็จแทนพระองค์ในพิธีจารึกพระสุพรรณบัตร สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง

เมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2562 ได้เสด็จไปทรงเยี่ยมชมงานอุ่นไอรักคลายความหนาว "สายน้ำแห่งรัตนโกสินทร์" ซึ่งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดขึ้น ณ พระลานพระราชวังดุสิต​และสนามเสือป่า​ และโดยเสด็จพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ร่วมทอดเนตรการแสดง

เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เสด็จแทนพระองค์ ทรงประกอบพิธีบวงสรวงงาช้างสำหรับสร้างพระราชลัญจกรในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมมหาราชวัง

และเมื่อวันที่ 22 - 23 เมษายน พ.ศ. 2562 เป็นผู้แทนพระองค์ ในการพระราชพิธีจารึกพระสุพรรณบัฏ ดวงพระบรมราชสมภพ และแกะพระราชลัญจกรประจำรัชกาล เป็นต้น

พระเกียรติยศแก้ไข

ธรรมเนียมพระยศของ
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนกระหม่อม/หม่อมฉัน
การขานรับกระหม่อม/เพคะ
ลำดับโปเจียม16

เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

ยศทางทหารแก้ไข

พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
รับใช้กองทัพเรือ
ปีปฏิบัติหน้าที่18 มีนาคม พ.ศ. 2552 - ปัจจุบัน
ชั้นยศ  พลเรือเอก
  • พลเรือตรี
  • พลเรือเอก (18 มีนาคม พ.ศ. 2552)

พงศาวลีแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 ข่าวในพระราชสำนัก 13 เมษายน 2552
  2. "สายเจ้าคุณพระราชพันธุ์นวลชั้นที่ 4 สายพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ (แย้ม บุนนาค)". ชมรมสายสกุลบุนนาค. สืบค้นเมื่อ 6 ตุลาคม 2561.
  3. 3.0 3.1 3.2 "ฉลองครบ 84 ชันษา พล. ร.อ. นพ. ม.จ. ปุสาณ สวัสดิวัตน์". แนวหน้า. 30 ธันวาคม 2557. สืบค้นเมื่อ 8 ธันวาคม 2558.
  4. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระยศทหารเป็นกรณีพิเศษและแต่งตั้งนายทหารพิเศษ (พลเรือตรี หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์)ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 126 ตอนที่ 9ข วันที่ 10 มิถุนายน 2552 หน้า 129
  5. หมายกำหนดการ ที่ ๑๐/๒๕๖๒ หมายกำหนดการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา
  6. ข่าวในพระราชสำนัก ประจำปี 2559 (มกราคม 2559)ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 39ข วันที่ 30 ตุลาคม 2559
  7. ข่าวในพระราชสำนักราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 16ข วันที่ 15 มิถุนายน 2559
  8. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายหน้า กับเหรียญรัตนาภรณ์ และพระราชทานยศทหารชั้นนายพลเป็นกรณีพิเศษ, เล่ม ๑๓๖, ตอน ๑๖ ข, ๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒, หน้า ๒
  9. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย [ในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๔๘ ชั้นสายสะพาย]
  10. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยิ่งมงกุฎไทย [ในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๔๗ รวม ๗,๒๕๖ ราย]
  11. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสฉัตรมงคล) เล่ม ๑๑๓ ตอน ๗ ข ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ หน้า ๑
  12. ราชกิจจานุเบกษา, เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายหน้า กับเหรียญรัตนาภรณ์และพระราชทานยศทหารชั้นนายพลเป็นกรณีพิเศษ, เล่ม ๑๓๖, ตอน ๑๖ ข, ๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒, หน้า ๒
  13. "สายเจ้าคุณพระราชพันธุ์นวลชั้นที่ 3 สายสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ (ทัต บุนนาค)". ชมรมสายสกุลบุนนาค. สืบค้นเมื่อ 6 ตุลาคม 2561.