วิกิพีเดีย:นโยบายการป้องกัน

(เปลี่ยนทางจาก วิกิพีเดีย:นโยบายการล็อก)
เว็บย่อ:
นโยบาย
นโยบายและแนวปฏิบัติในวิกิพีเดีย
หลักการสากล
ห้าเสาหลัก
อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย
ปล่อยวางกฎทั้งหมด
พฤติกรรม
ประพฤติเยี่ยงอารยชน
นโยบายการเขียน
สงครามแก้ไข
ความเป็นเจ้าของบทความ
อย่าว่าร้ายผู้อื่น
เนื้อหา
มุมมองที่เป็นกลาง
งดงานค้นคว้าต้นฉบับ
การพิสูจน์ยืนยันได้
หลักการตั้งชื่อบทความ
ชีวประวัติของบุคคลที่มีชีวิตอยู่
การลบ
นโยบายการลบ
เงื่อนไขสำหรับการลบทันที
กฎข้อบังคับ
ผู้ดูแลระบบ
นโยบายการบล็อกผู้ใช้
บอต
นโยบายการล็อก
หุ่นเชิด
ชื่อผู้ใช้
การก่อกวน
ลิขสิทธิ์
ลิขสิทธิ์
นโยบายการใช้ภาพ
เนื้อหาที่ใช้งานโดยชอบธรรม
ดูเพิ่ม
รายชื่อนโยบายทั้งหมด
รายชื่อแนวปฏิบัติทั้งหมด

วิกิพีเดียตั้งอยู่บนหลักการที่ว่า ทุกคนสามารถแก้ไขได้ ฉะนั้น จึงมุ่งเป้าให้สาธารณะสามารถแก้ไขได้มากหน้าเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อให้ทุกคนสามารถเพิ่มสาระและแก้ไขข้อผิดพลาดให้ถูก อย่างไรก็ดี บางหน้าอาจอยู่ภายใต้การจำกัดทางเทคนิค (มักเพียงชั่วคราว) ว่าผู้ใดจะได้รับอนุญาตให้แก้ไขหน้าเหล่านั้นในบางพฤติการณ์ เพราะมีความเป็นไปได้ซึ่งระบุจำเพาะว่าจะเกิดความเสียหายหากยังปล่อยให้สาธารณะแก้ไขได้ การวางข้อจำกัดเช่นนี้ เรียกว่า การป้องกัน หรือ การล็อก

ผู้ดูแลระบบวิกิพีเดียเป็นผู้ป้องกันและปลดการป้องกันหน้า แต่ผู้ใช้ทุกคนสามารถขอให้ดำเนินมาตรการเหล่านี้ได้ การป้องกันอาจไม่มีกำหนด หรือหมดอายุหลังช่วงเวลาหนึ่ง ๆ ที่ระบุก็ได้

การป้องกันประเภทที่พบเห็นมากที่สุด คือ การป้องกันสมบูรณ์ ซึ่งหมายความว่า มีเฉพาะผู้ดูแลระบบที่สามารถแก้ไขหน้านั้นได้ และการกึ่งป้องกัน ซึ่งหมายความว่า เฉพาะผู้ใช้ล็อกอินและที่บัญชีได้รับการยืนยัน (คือ บัญชีที่มีอายุอย่างน้อยสี่วัน และแก้ไขหรือโพสต์อย่างน้อยสิบครั้ง) ที่สามารถแก้ไขหน้านั้นได้ การป้องกันรูปแบบอื่นมีรายละเอียดด้านล่าง ตามปกติหน้าที่ถูกป้องกันจะติดเครื่องหมายสัญลักษณ์แม่กุญแจขนาดเล็กไว้มุมบนขวา สีของแม่กุญแจที่ต่างกันหมายถึงประเภทการป้องกันที่ต่างกัน คุณสามารถเลื่อนเมาส์ไปเหนือสัญลักษณ์แม่กุญแจเพื่อดูว่าหน้านั้นถูกป้องกันด้วยเหตุใดและนานเท่าไร

นโยบายนี้อธิบายประเภทและวิธีดำเนินการป้องกันและปลดป้องกัน ตลอดจนเหตุผลที่ควรหรือไม่ควรใช้การป้องกัน ในรายละเอียด

เนื้อหา

ประเภทการป้องกัน

ผู้ดูแลระบบมีตัวเลือกทางเทคนิคในการป้องกันหน้าดังต่อไปนี้

  • ป้องกันสมบูรณ์ กีดกันมิให้ผู้อื่นนอกจากผู้ดูแลระบบแก้ไข ไฟล์สื่อที่ป้องกันสมบูรณ์ไม่สามารถถูกเขียนทับโดยการอัปโหลดใหม่
  • กึ่งป้องกัน กีดกันมิให้ผู้เขียนที่มิได้ลงทะเบียนและผู้เขียนที่บัญชียังไม่ได้รับการยืนยันแก้ไข
  • ป้องกันสร้างหน้า กีดกันมิให้หน้าถูกสร้างใหม่ (ตามปกติเป็นหน้าที่เคยถูกลบไปแล้ว)
  • ป้องกันย้าย กีดกันมิให้มีการย้ายหน้า

การป้องกันหรือปลดป้องกันทุกประเภทสามารถขอได้ที่ วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ การเปลี่ยนแปลงหน้าที่ป้องกันสมบูรณ์ควรเสนอในหน้าอภิปรายของหน้านั้น และให้ผู้ดูแลระบบคนหนึ่งดำเนินการหากคำขอนั้นไม่เป็นที่ถกเถียงหรือมีการเห็นพ้องต้องกันแล้ว

ยกเว้นในกรณีหน้าในเนมสเปซมีเดียวิกิ ผู้ดูแลระบบสามารถปลดป้องกันหน้าได้ หากเหตุผลที่ต้องป้องกันไม่สามารถใช้ได้อีกต่อไป เวลาล่วงผ่านไปพอสมควรแล้ว หรือไม่มีการเห็นพ้องต้องกันว่ามีความจำเป็นต้องป้องกันต่อไป แนะนำให้ติดต่อผู้ดูแลระบบที่ป้องกันหน้านั้นในพฤติการณ์ที่ไม่ชัดเจน ปูมการป้องกันและปลดป้องกันมีที่หน้านี้

ตารางเปรียบเทียบ

ตารางด้านล่างนี้ แสดงผลการป้องกันแบบต่าง ๆ ที่เกิดกับผู้เขียน

ผู้ใช้วิกิพีเดีย การล็อกหน้าและการแก้ไขหน้า
  ผู้ไม่ลงทะเบียน ผู้ใช้ใหม่ ผู้ใช้ยืนยันอัตโนมัติ ผู้ใช้ยืนยันแล้ว ผู้ดูแลระบบ เหมาะแก่
ปกติ สามารถแก้ไข
กึ่งล็อก ไม่สามารถแก้ไข สามารถแก้ไข บทความที่ประสบการก่อกวนหรือสงครามแก้ไขจากผู้ไม่ลงทะเบียนและผู้ใช้ใหม่
ล็อกสมบูรณ์ ไม่สามารถแก้ไข สามารถแก้ไข บทความที่ประสบการก่อกวนหรือสงครามแก้ไขอย่างต่อเนื่องจากบัญชียืนยันอัตโนมัติหรือยืนยันแล้ว และสำหรับแม่แบบที่สำคัญ

การป้องกันสมบูรณ์

เฉพาะผู้ดูแลระบบสามารถแก้ไขหน้าที่ถูกป้องกันสมบูรณ์ได้ การป้องกันประเภทนี้อาจมีกำหนดระยะเวลาหนึ่ง ๆ หรืออาจไม่มีกำหนดก็ได้

การแก้ไขหน้าที่ถูกป้องกันสมบูรณ์สามารถเสนอได้ในหน้าพูดคุย (หรือในฟอรัมอื่นที่เหมาะสม) เพื่ออภิปราย ผู้ดูแลระบบสามารถแก้ไขบทความที่ถูกป้องกันซึ่งสะท้อนการเห็นพ้องต้องกัน

ข้อพิพาทเนื้อหา

ในหน้าที่ประสบสงครามแก้ไข การป้องกันสมบูรณ์ชั่วคราวสามารถบีบให้ภาคีทุกฝ่ายอภิปรายการแก้ไขของตนในหน้าพูดคุย ที่ซึ่งพวกเขาสามารถบรรลุการเห็นพ้องต้องกัน กรณีสงครามแก้ไขเอกเทศ และสงครามแก้ไขต่อเนื่องโดยผู้เขียนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง อาจจัดการโดยการบล็อก เพื่อมิให้ไปกีดกันการแก้ไขหน้าตามปกติของผู้อื่น

ในการป้องกันหน้าเพราะข้อพิพาทเนื้อหา ปกติผู้ดูแลระบบจะป้องกันรุ่นปัจจุบัน ยกเว้นเมื่อรุ่นปัจจุบันมีเนื้อหาที่ละเมิดนโยบายด้านเนื้อหาอย่างชัดเจน เช่น การก่อกวน การละเมิดลิขสิทธิ์ หรือการหมิ่นประมาทบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ เพราะการป้องกันรุ่นล่าสุดบางครั้งสนองสงครามแก้ไขโดยสร้างรุ่นที่มีข้อพิพาท ฉะนั้น ผู้ดูแลระบบอาจย้อนไปรุ่นเก่าของหน้าก่อนสงครามแก้ไขหากมีจุดชัดเจนก็ได้ หน้าที่ถูกป้องกันเพราะข้อพิพาทเนื้อหาไม่ควรถูกแก้ไข ยกเว้นเพื่อทำการแก้ไขที่ไม่เป็นที่พิพาทหรือมีการเห็นพ้องต้องกันชัดเจน

ผู้ดูแลระบบไม่ควรป้องกันหรือปลดป้องกันหน้าเพื่อผลักดันมุมมองของตนในข้อพิพาทเนื้อหานั้น

การก่อกวน

การชิงป้องกันบทความอย่างสมบูรณ์ก่อนขัดต่อสภาพเปิดอิสระของวิกิพีเดีย การป้องกันสมบูรณ์ช่วงสั้น ๆ ใช้ในกรณีพบน้อยเมื่อบัญชียืนยันอัตโนมัติจำนวนมากถูกใช้เพื่อโจมตีเชิงก่อกวนต่อบทความหนึ่งอย่างต่อเนื่อง การก่อกวนต่อเนื่อง หรือความเป็นไปได้ของการก่อกวนในอนาคตสำหรับหน้าที่มีผู้เข้าชมสูง เป็นพื้นฐานของการป้องกันสมบูรณ์ไม่บ่อยครั้งนัก

ชื่อภาพทั่วไปที่ถูกป้องกัน

ภาพอย่าง ไฟล์:Example.jpg ถูกป้องกันสมบูรณ์เพื่อกันมิให้อัปโหลดรุ่นใหม่

การกึ่งป้องกัน

การกึ่งป้องกันกีดกันมิให้ผู้ใช้ไม่ลงทะเบียน (เลขที่อยู่ไอพี) เช่นเดียวกับทุกบัญชีที่ยังไม่ได้รับการยืนยันอัตโนมัติหรือยืนยันแล้ว แก้ไข

ผู้ใช้ดังกล่าวสามารถขอแก้ไขหน้าที่กึ่งป้องกันได้โดยเสนอในหน้าพูดคุย หากหน้าที่กล่าวถึงและหน้าพูดคุยถูกป้องกันทั้งคู่ โปรดส่งคำขอแก้ไขของคุณไปยัง วิกิพีเดีย:เลขาชาววิกิพีเดีย แทน

คำแนะนำแก่ผู้ดูแลระบบ

ผู้ดูแลระบบอาจกึ่งป้องกันหน้าที่อยู่ภายใต้การก่อกวนอย่างหนักและต่อเนื่อง หรือละเมิดนโยบายด้านเนื้อหา (เช่น ชีวประวัติของบุคคลที่มีชีวิตอยู่และมุมมองที่เป็นกลาง) อย่างไม่มีกำหนด การกึ่งป้องกันไม่ควรใช้เป็นมาตรการต่อต้านการก่อกวนที่ยังไม่เกิดขึ้น และไม่ควรใช้เพื่อให้สิทธิพิเศษแก่ผู้ใช้ลงทะเบียนเหนือผู้ใช้ไม่ลงทะเบียนในข้อพิพาทเนื้อหา (ที่สมเหตุผล)

นอกเหนือจากนี้ ผู้ดูแลระบบยังอาจกึ่งป้องกันหน้าชั่วคราว ที่:

  • อยู่ภายใต้การก่อกวนหรือรบกวนสำคัญ แต่เกิดเพียงชั่วคราวเท่านั้น (เช่น เพราะสื่อให้ความสนใจ) เมื่อการบล็อกผู้ใช้ปัจเจกมิใช่ทางเลือกที่ปฏิบัติได้
  • อยู่ภายใต้สงครามแก้ไข ซึ่งภาคีทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นผู้ใช้ไม่ลงทะเบียนหรือผู้ใช้ใหม่ (หาไม่แล้วควรใช้การป้องกันสมบูรณ์แทน) ใช้วิธีนี้ไม่ได้หากมีผู้ใช้ยืนยันอัตโนมัติเข้ามาเกี่ยวข้อง
  • อยู่ภายใต้การก่อกวนหรือสงครามแก้ไข ซึ่งผู้ใช้ไม่ลงทะเบียนใช้เล่ห์เปลี่ยนเครื่องคอมพิวเตอร์ ให้ได้มาซึ่งที่อยู่ใหม่ (IP-hopping) โดยการใช้การจัดสรรเลขที่อยู่ไอพีไม่คงที่ (dynamic IP adress) หรือที่อยู่อื่นโดยการเปลี่ยนแปลงระบบโดยใช้การปลอมเลขที่อยู่ไอพี (IP address spoofing)
  • หน้าอภิปรายบทความ เมื่อหน้าเหล่านี้อยู่ภายใต้การรบกวนอย่างต่อเนื่อง การป้องกันเช่นนี้ควรใช้น้อยครั้ง เพราะมีผลกีดกันมิให้ผู้ใช้ไม่ลงทะเบียนหรือผู้ใช้ที่เพิ่งลงทะเบียนเข้ามามีส่วนในการอภิปราย ตามปกติหน้าและหน้าพูดคุยของหน้านั้นไม่ควรถูกป้องกันพร้อมกัน หากหน้าและหน้าพูดคุยของหน้านั้นถูกป้องกันทั้งคู่ หน้าพูดคุยควรนำผู้เขียนที่ได้รับผลกระทบไปยัง วิกิพีเดีย:เลขาชาววิกิพีเดีย เพื่อประกันว่า ไม่มีผู้เขียนคนใดถูกกีดกันมิให้เข้ามามีส่วนทั้งหมด
  • ควรใช้การล็อกหน้าพูดคุยกับผู้ใช้ที่ถูกบล็อก รวมถึงเลขที่อยู่ไอพี น้อยครั้ง แต่ควรบล็อกอีกครั้งโดยไม่อนุญาตให้แก้ไขหน้าอภิปรายแทน เมื่อจำเป็น หรือเมื่อการบล็อกอีกครั้งโดยไม่อนุญาตการแก้ไขหน้าพูดคุยกับผู้ใช้ไม่สำเร็จ การป้องกันควรกินเวลาสั้น ๆ และไม่ควรเกินระยะเวลาการบล็อก

การป้องกันสร้างหน้า

ผู้ดูแลระบบสามารถป้องกันการสร้างหน้าได้ผ่านอินเตอร์เฟซการป้องกัน ซึ่งการป้องกันแบบนี้มีประโยชน์แก่บทความที่ถูกลบแต่มีการสร้างใหม่ซ้ำซาก การป้องกันแบบนี้ไวต่ออักษรใหญ่เล็ก รายการชื่อเรื่องที่ถูกป้องกันดูได้ที่ ปูมชื่อเรื่องที่ถูกป้องกัน

การจำกัดชื่อเรื่องบทความใหม่เป็นการป้องกันไว้ก่อนใช้ผ่านระบบบัญชีดำชื่อเรื่อง ซึ่งให้การป้องกันที่ยืดหยุ่นกว่าด้วยการสนับสนุนสายอักขระย่อยและนิพจน์ทั่วไป

ผู้ร่วมเขียนที่ปรารถนาจะสร้างหน้าภายใต้ชื่อเรื่องที่ถูกป้องกันโดยมีเนื้อหาที่เหมาะสมกว่า ควรติดต่อผู้ดูแลระบบ (มองหาผู้ที่เคยเกี่ยวข้อง)

การป้องกันย้าย

การป้องกันย้ายกีดกันมิให้ผู้ใดเปลี่ยนชื่อหน้าไปยังชื่อเรื่องใหม่ ยกเว้นผู้ดูแลระบบ การป้องกันย้ายมักใช้ในกรณีต่อไปนี้

  • หน้าที่อยู่ภายใต้การก่อกวนเปลี่ยนชื่อหน้าต่อเนื่อง
  • หน้าที่มีข้อพิพาทเกี่ยวกับชื่อหน้า
  • หน้าที่มีผู้เข้าชมมากซึ่งไม่มีเหตุต้องเปลี่ยนชื่อ

หน้าที่ถูกป้องกันสมบูรณ์จะถูกป้องกันย้ายเช่นกัน

เช่นเดียวกับการป้องกันสมบูรณ์ การป้องกันเพราะสงครามแก้ไขไม่ควรถูกมองว่าเป็นการสนับสนุนชื่อปัจจุบัน เมื่อการป้องกันย้ายมีผลระหว่างการอภิปรายขอย้าย หน้านั้นควรถูกป้องกันที่ชื่อเรื่องก่อนหน้าคำขอย้ายเริ่มต้น

การป้องกันอัปโหลด

ป้องกันการอัพโหลดไฟล์และไม่สามารถถูกแทนที่ด้วยรุ่นใหม่ยกเว้นโดยผู้ดูแลระบบ การป้องกันการอัพโหลดไม่ปกป้องหน้าไฟล์จากการแก้ไข การป้องกันการอัพโหลดอาจนำมาใช้โดยผู้ดูแลระบบเพื่อ:

  • ไฟล์อาจมีการอัพโหลดถาวรเพื่อป้องกันการก่อกวน
  • ไฟล์อาจมีการขัดแย้งระหว่างผู้แก้ไข
  • ไฟล์ที่ไม่ควรจะถูกแทนที่ เช่น ภาพที่ใช้ในอินเตอร์เฟสหรือถูกรวมไปที่หน้าหลัก

เช่นเดียวกับการคุ้มครองเต็มรูปแบบ ผู้ดูแลระบบควรหลีกเลี่ยงความยินยอมรุ่นของแฟ้มหนึ่งไปอีกแฟ้มหนึ่ง และการป้องกันไม่ควรได้รับการพิจารณาการรับรองของรุ่นของแฟ้มปัจจุบันข้อยกเว้นที่เห็นได้ชัด คือเมื่อไฟล์ที่ได้รับความคุ้มครองจากการอัปโหลดเพื่อการก่อกวน

การป้องกันถาวร

บางบริเวณของวิกิพีเดียถูกซอฟต์แวร์มีเดียวิกิป้องกันถาวร เนมสเปซมีเดียวิกิ ซึ่งกำหนดบางส่วนของอินเตอร์เฟซเว็บไซต์ ถูกป้องกันสมบูรณ์ ผู้ดูแลระบบไม่สามารถนำการป้องกันนี้ออกได้ ยิ่งไปกว่านั้น หน้าซีเอสเอสและจาวาสคริปต์ของผู้ใช้ เช่น ผู้ใช้:Example/common.css ถูกป้องกันสมบูรณ์โดยอัตโนมัติ มีเพียงบัญชีซึ่งเป็นเจ้าของหน้าเหล่านี้และผู้ดูลแระบบเท่านั้นที่สามารถแก้ไขได้ การป้องกันนี้บังคับใช้กับหน้าย่อยของผู้ใช้ใด ๆ ที่ต่อท้ายด้วย ".css" หรือ ".js" ไม่ว่าจะมีหน้าตามีเดียวิกิที่เทียบเท่ากันหรือไม่ก็ตาม ผู้ดูแลระบบสามารถดัดแปรหน้าเหล่านี้ ยกตัวอย่างเช่น เพื่อนำสคริปต์ผู้ใช้ที่ถูกใช้ในทางที่ไม่เหมาะสมออก

นอกเหนือจากการป้องกันที่เข้ารหัสตายตัวแล้ว โดยปกติหน้าต่อไปนี้ถูกป้องกันถาวร

  • หน้าที่มีผู้พบเห็นมาก เช่น หน้าหลัก หรือ ไฟล์:Wiki.png
  • หน้าที่ไม่ควรถูกดัดแปรด้วยเหตุผลด้านลิขสิทธิ์หรือกฎหมาย เช่น ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบหรือสำเนาท้องถิ่นของสัญญาอนุญาตลิขสิทธิ์ของเว็บ
  • หน้าที่ถูกรวมผ่าน (transclude) บ่อยครั้ง เช่น {{!-}} เพื่อกีดกันการก่อกวนหรือทำให้ระบบไม่สามารถใช้การได้ตามปกติ (denial of service attack) ซึ่งรวมถึงภาพหรือแม่แบบที่ถูกใช้ในหน้าที่มีผู้พบเห็นมากหรือรวมผ่านบ่อยครั้งด้วย

การป้องกันแบบต่อเรียง

การป้องกันแบบต่อเรียง (Cascading protection) เป็นการป้องกันหน้าอย่างสมบูรณ์ และยังขยายการป้องกันสมบูรณ์นั้นไปยังหน้าใด ๆ ที่รวมผ่านมายังหน้าที่ถูกป้องกันนั้นโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะโดยตรงหรือโดยอ้อม ซึ่งรวมถึงแม่แบบ ภาพและสื่ออื่นที่อยู่ในวิกิพีเดียภาษาไทย ไฟล์ที่เก็บบนคอมมอนส์จะไม่ถูกป้องกันจากการป้องกันแบบต่อเรียง ซึ่งจะต้องถูกอัปโหลดขึ้นมาไว้ในวิกิพีเดียภาษาไทยเป็นการชั่วคราว หรือถูกป้องกันที่คอมมอนส์เอง

การป้องกันแบบต่อเรียง

  • ควรใช้เฉพาะเพื่อกีดกันการก่อกวนในหน้าที่พบเห็นมาก
  • ใช้ได้เฉพาะกับหน้าที่ป้องกันสมบูรณ์เท่านั้น ไม่สามารถใช้กับหน้าที่ถูกกึ่งป้องกัน เพราะจะทำให้เกิดช่องว่างของระบบรักษาความปลอดภัย ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ บั๊กของระบบหมายเลข 8796
  • การป้องกันหน้าแบบต่อเรียงจะยังไม่มีผลทันที อาจใช้เวลาหลายชั่วโมงก่อนจะมีผล ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ บั๊กของระบบหมายเลข 18483
  • โดยทั่วไปไม่ควรใช้กับแม่แบบโดยตรง เพราะจะไม่ป้องกันการรวมผ่านในป้ายระบุ <includeonly> หรือการรวมผ่านที่ขึ้นอยู่กับพารามิเตอร์แม่แบบ แต่จะป้องกันหน้าย่อยเอกสารกำกับของแม่แบบ

การใส่แม่แบบ

แม่แบบด้านล่างนี้อาจถูกเพิ่มไว้บนสุดของหน้าเพื่อชี้ว่าหน้านั้นถูกป้องกัน

  {{pp-meta}} ล็อก กึ่งล็อก
โต้เถียง: {{ล็อกโต้เถียง}}
ก่อกวน/ล็อกทั่วไป: {{ล็อก}} {{กึ่งล็อก}}
แม่แบบสำคัญ: {{ล็อกแม่แบบ}} {{กึ่งล็อกแม่แบบ}}
ย้าย: {{ล็อกย้าย}}
สร้างบทความ: {{ล็อกสร้างบทความ}}


การระบุเหตุผลในการป้องกัน

ผู้ดูแลระบบพึงระบุเหตุผลในการป้องกัน อย่าใช้คำสั้น ๆ เช่น ตลอดกาล เป็นต้น