อำเภอฮอด

อำเภอในจังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทย

ฮอด (คำเมือง: Lanna-Hot.png) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเชียงใหม่ รองรับความเจริญเติบโตจากอำเภอจอมทอง เดิมชื่ออำเภอเมืองฮอด และเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทิวเขา ในอดีตเป็นอำเภอหนึ่งที่มีความยากลำบากในการเดินทาง มีหอนาฬิกาเป็นสัญลักษณ์ของอำเภอ เป็นทางผ่านของผู้เดินทางหรือนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางไปจังหวัดแม่ฮ่องสอน

อำเภอฮอด
แผนที่จังหวัดเชียงใหม่ เน้นอำเภอฮอด
คำขวัญ: 
ออบหลวงเลื่องลือชื่อ ชนยึดถือประเพณี
สวนสนเขียวขจี ฮอดเป็นศรีรวมเผ่าชน
พิกัดภูมิศาสตร์: 18°11′33″N 98°36′39″E / 18.19250°N 98.61083°E / 18.19250; 98.61083
อักษรไทยอำเภอฮอด
อักษรโรมันAmphoe Hot
จังหวัดเชียงใหม่
พื้นที่
 • ทั้งหมด1,430.38 ตร.กม. (552.27 ตร.ไมล์)
ประชากร (2562)
 • ทั้งหมด43,756 คน
 • ความหนาแน่น30.59 คน/ตร.กม. (79.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์50240
รหัสภูมิศาสตร์5016
ที่ตั้ง
ที่ว่าการ
หมู่ที่ 9 ตำบลหางดง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ 50240
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ประวัติแก้ไข

อำเภอฮอด เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ จากเอกสารข้อมูลประวัติศาสตร์  โครงการสำรวจชุมชนโบราณท่าเชียงทอง ยุคก่อนหริภุญไชย ‘ย้อนรอยพระนางจามเทวี ตามหาท่าเรือเชียงทอง’ ของพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ หริภุญไชย สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ ได้ระบุถึงการตั้งถิ่นฐานชุมชนบ้านเมืองสมัยก่อนรัฐล้านนา เอาไว้ว่า แอ่งพื้นที่เชียงใหม่-ลำพูน หรือเขตลุ่มแม่น้ำปิงตอนบนนี้ ปรากฏหลักฐานการตั้งถิ่นฐานชุมชน มาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะในพื้นที่เขตอำเภอสันกำแพง-ดอยสะเก็ด และอำเภอจอมทอง-ฮอด                        

นอกจากนั้น จากการสืบค้นตำนานหลายตำนาน ยังระบุไว้อีกว่า ฮอด เคยเป็นชุมชนที่มีความสำคัญตั้งแต่ยุคของการก่อตั้งเมืองหริภุญชัยและอาณาจักรล้านนา เนื่องจากฮอดเป็นชุมชนที่ตั้งอยู่บนเส้นทางคมนาคมทางน้ำที่สำคัญของแม่น้ำปิงอีกแห่งหนึ่ง ที่ผู้คนสมัยนั้นได้ใช้เป็นเส้นทางติดต่อกับหัวเมืองต่างๆ ทางท้ายน้ำ ล่องลงไปตามลำน้ำแม่ปิงไปจนถึงแม่น้ำเจ้าพระยา                                                        

ว่ากันว่า ในสมัยก่อน ตั้งแต่ยุคสุโขทัย อยุธยา และลพบุรี ระหว่างหัวเมืองฝ่ายเหนือกับหัวเมืองฝ่ายใต้ได้มีการใช้เส้นทางคมนาคมทางน้ำ โดยอาศัยแม่น้ำปิงในการเดินเรือมาโดยตลอด[1]

  • วันที่ 29 เมษายน 2560 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมืองฮอด จังหวัดเชียงใหม่ มณฑลพายัพ เป็น อำเภอฮอด[2]
  • วันที่ 28 เมษายน 2472 แยกพื้นที่ตำบลอมก๋อย ตำบลยางเปียง และตำบลแม่ตื่น อำเภอฮอด มาตั้งเป็น กิ่งอำเภออมก๋อย และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอฮอด[3]
  • วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2474 ตั้งตำบลยางเปียง แยกออกจากตำบลอมก๋อย[4]
  • วันที่ 23 มกราคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 1,2,5 (ในขณะนั้น) ของตำบลอมก๋อย กิ่งอำเภออมก๋อย อำเภอฮอด มาขึ้นกับตำบลบ่อหลวง[5]
  • วันที่ 6 มีนาคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 4,5 (ในขณะนั้น) ของตำบลหางดง ไปขึ้นกับตำบลบ้านตาล[6]
  • วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลหางดง แยกออกจากตำบลฮอด[7]
  • วันที่ 7 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลฮอด ในท้องที่บางส่วนของตำบลฮอด[8]
  • วันที่ 26 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลอมก๋อย ในท้องที่บางส่วนของตำบลอมก๋อย[9]
  • วันที่ 22 กรกฎาคม 2501 ยกฐานะจากกิ่งอำเภออมก๋อย อำเภอฮอด เป็น อำเภออมก๋อย[10]
  • วันที่ 10 กรกฎาคม 2505 ย้ายที่ว่าการอำเภอฮอด จากตำบลฮอด ไปที่ตำบลหางดง ท้องที่อำเภอเดียวกัน เนื่องจากที่ว่าการอำเภอชำรุดทรุดโทรม และตั้งอยู่ในบริเวณน้ำท่วมเมื่อเขื่อนภูมิพลสร้างเสร็จแล้ว[11]
  • วันที่ 23 กรกฎาคม 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าข้าม ในท้องที่บางส่วนของตำบลหางดง[12]
  • วันที่ 17 พฤศจิกายน 2507 ยุบสุขาภิบาลฮอด เนื่องจากอยู่ในเขตน้ำท่วมตามโครงการเขื่อนภูมิพล[13]
  • วันที่ 3 ตุลาคม 2512 จัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในท้องที่อำเภอฮอด[14]
  • วันที่ 20 กรกฎาคม 2514 ตั้งตำบลบ่อสลี แยกออกจากตำบลบ่อหลวง[15]
  • วันที่ 17 ตุลาคม 2515 แยกพื้นที่ตำบลท่าเดื่อ ตำบลดอยเต่า ตำบลมืดกา และตำบลบ้านแอ่น อำเภอฮอด มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอดอยเต่า และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอฮอด[16]
  • วันที่ 14 กันยายน 2519 ตั้งตำบลนาคอเรือ แยกออกจากตำบลบ้านแอ่น[17]
  • วันที่ 25 มีนาคม 2522 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอดอยเต่า อำเภอฮอด เป็น อำเภอดอยเต่า[18]
  • วันที่ 16 พฤษภาคม 2525 โอนพื้นที่ตำบลนาคอเรือ อำเภอดอยเต่า มาขึ้นกับ อำเภอฮอด[19]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลท่าข้าม เป็นเทศบาลตำบลท่าข้าม[20] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 18 ธันวาคม 2552 จัดตั้งศาลจังหวัดฮอด ในท้องที่ของอำเภอฮอด มีเขตตลอดท้องที่อำเภอฮอด อำเภอจอมทอง อำเภอดอยเต่า อำเภออมก๋อย และอำเภอแม่แจ่ม (ยกเว้นตำบลแจ่มหลวง ตำบลบ้านจันทร์ และตำบลแม่แดด)[21]

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอฮอดตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอฮอดแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 61 หมู่บ้าน ได้แก่

ลำดับที่ อักษรไทย อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน ประชากรทั้งหมด
(พ.ศ. 2561)[22]
ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น
(พ.ศ. 2561)[22]
1. หางดง Hang Dong 13 10,616 5,894
4,722
(ทต. ท่าข้าม)
(อบต. หางดง)
2. ฮอด Hot 5 3,166 3,166 (อบต. ฮอด)
3. บ้านตาล Ban Tan 10 5,141 5,141 (ทต. บ้านตาล)
4. บ่อหลวง Bo Luang 13 12,202 12,202 (ทต. บ่อหลวง)
5. บ่อสลี Bo Sali 10 8,007 8,007 (อบต. บ่อสลี)
6. นาคอเรือ Na Kho Ruea 10 4,798 4,798 (อบต. นาคอเรือ)
รวม 61 43,930 23,237 (เทศบาล)
20,693 (อบต.)

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอฮอดประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลท่าข้าม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหางดง
  • เทศบาลตำบลบ่อหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อหลวงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านตาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตาลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหางดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหางดง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลท่าข้าม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลฮอด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฮอดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อสลี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อสลีทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาคอเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาคอเรือทั้งตำบล

แหล่งท่องเที่ยวแก้ไข

 
บริเวณออบหลวง ด้านล่างคือลำน้ำแม่แจ่ม
  • อุทยานแห่งชาติออบหลวง เป็นอุทยานแห่งชาติครอบคลุมในพื้นที่อำเภอจอมทอง อำเภอฮอด และอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่ 553 ตารางกิโลเมตร (345,625 ไร่) พื้นที่ส่วนใหญ่ของอุทยานเป็นภูเขาสลับซับซ้อนและสูงชัน มีอาณาเขตติดต่อกับอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ แหล่งน้ำหลักคือลำน้ำแม่แจ่ม ซึ่งมีลักษณะเป็นเกาะแก่งเมื่อไหลผ่านหุบเขา ในอุทยานมีป่าไม้อุดมสมบูรณ์ จำแนกได้หลายประเภท สามารถพบสัตว์ป่าได้หลายชนิด เช่น เลียงผา เสือ หมี เป็นต้น นอกจากนี้ภายในอุทยานแห่งชาติยังมีน้ำพุร้อน น้ำตก ถ้ำ และแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์
  • แหล่งพักผ่อนกิโลเก้า เป็นแหล่งท่องเที่ยวในฤดูร้อน ตั้งอยู่คาบเกี่ยวระหว่างอำเภอจอมทอง กับ อำเภอฮอด โดยมีน้ำแม่แจ่มไหลกั้นแบ่งเขตอำเภอไปจนจบแม่น้ำปิง นับเป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจของผู้เดินทางหรือผู้ที่เหนื่อยจากการทำงาน เป็นสถานที่ที่ได้รับความนิยมมากในช่วงเทศกาลสงกรานต์และเป็นแหล่งน้ำที่มีหาดทรายสวยงามแห่งเดียวของเชียงใหม่
  • สวนสนบ่อแก้ว หรือ "สถานีวนวัฒนวิจัยบ่อแก้ว" เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสำรวจวัตถุดิบ เพื่อทำเยื่อกระดาษ ซึ่งมีเนื้อที่ประมาณ 2,072 ไร่ โดยภายในสถานีคุณจะพบแปลงทดลองปลูกพืชจำพวกสน และยูคาลิปตัสจำนวนมาก งดงามด้วยทิวสนที่ปลูกเรียงรายกันอย่างเป็นระเบียบ

อ้างอิงแก้ไข

  1. ประชาไท - เรียนรู้ประวัติศาสตร์ตำนานเมืองฮอด   
  2. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ เล่ม 34 หน้า 65 วันที่ 29 เมษายน 2460
  3. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 46 (0 ง): 296–297. 28 เมษายน 2472. Check date values in: |date= (help)
  4. "ประกาศกระทรวงธรรมการ เรื่อง การใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พุทธศักราช ๒๔๖๔ สำหรับกิ่งอมก๋อย อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 48 (0 ง): 600. 28 กุมภาพันธ์ 2474. Check date values in: |date= (help)
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 55 (0 ง): 3458–3459. 23 มกราคม 2481. Check date values in: |date= (help)
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในจังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 55 (0 ง): 4094–4095. 6 มีนาคม 2481. Check date values in: |date= (help)
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (26 ง): 1114–1433. 10 มิถุนายน 2490. Check date values in: |date= (help)
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (4 ง): (ฉบับพิเศษ) 39-40. 7 มกราคม 2500. Check date values in: |date= (help)
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลลอมก๋อย กิ่งอำเภออมก๋อย อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (10 ง): (ฉบับพิเศษ) 18-19. 26 มกราคม 2500. Check date values in: |date= (help)
  10. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอกระสัง อำเภอกระนวน อำเภอบางกอกใหญ่ อำเภอขุนหาร อำเภอพนา อำเภอปากช่อง อำเภอวังเหนือ อำเภอวังชิ้น อำเภอแม่ทา อำเภอหนองหมู อำเภอสระแก้ว อำเภออมก๋อย อำเภอบางซ้าย อำเภอทับสะแก อำเภอบุณฑริก อำเภอลานสะกา อำเภอจอมบึง อำเภอท่ายาง อำเภอสามเงา อำเภอฟากท่า อำเภอบ้านเขว้า อำเภอชานุมาน อำเภอแม่พริก อำเภอท่าสองยาง อำเภอสะเมิง อำเภอหนองแขม และอำเภอพระแสง พ.ศ. ๒๕๐๑" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (55 ก): 321–327. 22 กรกฎาคม 2501. Check date values in: |date= (help)
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การย้ายที่ว่าการอำเภอฮอด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 79 (62 ง): 1522. 10 กรกฎาคม 2505. Check date values in: |date= (help)
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลท่าข้าม อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (73 ง): 1819–1820. 23 กรกฎาคม 2506. Check date values in: |date= (help)
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบสุขาภิบาลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 81 (110 ง): 2800–2801. 17 พฤศจิกายน 2507. Check date values in: |date= (help)
  14. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในท้องที่อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 86 (86 ก): (ฉบับพิเศษ) 53-54. 3 ตุลาคม 2513. Check date values in: |date= (help)
  15. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 88 (78 ง): 2018–2020. 20 กรกฎาคม 2514. Check date values in: |date= (help)
  16. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอดอยเต่า" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 89 (155 ง): 2598. 17 ตุลาคม 2515. Check date values in: |date= (help)
  17. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอดอยเต่า อำเภอฮอด และอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 93 (110 ง): 2457–2460. 14 กันยายน 2519. Check date values in: |date= (help)
  18. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอหนองกุงศรี อำเภอไทรงาม อำเภอบ้านฝาง อำเภออุบลรัตน์ อำเภอเวียงชัย อำเภอดอยเต่า อำเภอนิคมคำสร้อย อำเภอนาหว้า อำเภอเสิงสาง อำเภอศรีสาคร อำเภอบึงสามพัน อำเภอนาดูน อำเภอค้อวัง อำเภอโพธิ์ชัย อำเภอเมืองสรวง อำเภอปลวกแดง อำเภอยางชุมน้อย อำเภอกาบเชิง อำเภอสุวรรณคูหา และอำเภอกุดข้าวปุ้น พ.ศ. ๒๕๒๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 96 (42 ก): (ฉบับพิเศษ) 19-23. 25 มีนาคม 2522. Check date values in: |date= (help)
  19. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอดอยเต่า กับอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. ๒๕๒๕" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 99 (68 ก): (ฉบับพิเศษ) 1-3. 16 พฤษภาคม 2525. Check date values in: |date= (help)
  20. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. 24 กุมภาพันธ์ 2542. Check date values in: |date= (help)
  21. "พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลจังหวัดที่อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 126 (94 ก): 1–3. 18 ธันวาคม 2552. Check date values in: |date= (help)
  22. 22.0 22.1 รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน พ.ศ. 2561 จังหวัดเชียงใหม่ กรมการปกครอง

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

  •   วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อำเภอฮอด