พิหาร (ละติน: Bihar; /bˈhɑːr/; แม่แบบ:IPA-hi) เป็นรัฐหนึ่งในทางตะวันออกของประเทศอินเดีย มีประชากรมากที่สุดเป็นลำดับที่สาม และมีพื้นที่ใหญ่ที่สุดเป็นลำดับที่สิบสองของประเทศอินเดีย ด้วยพื้นที่ราว94,163 กม² (36,357 ไมล์²) รัฐพิหารมีอาณาเขตติดต่อกับรัฐอุตตรประเทศในทางตะวันตก, ประเทศเนปาลในทางเหนือ, ส่วนบนของรัฐเบงกอลตะวันตกทางะวันออก, และรัฐฌารขัณฑ์ทางตอนใต้ ที่ราบพิหารมีแม่น้ำคงคาซึ่งไหลจากตะวันตกไปตะวันออกไหลผ่าน[12] ภูมิภาคทางวัฒนธรรมหลัก ๆ สามแห่งที่ประกอบอยู่ในรัฐพิหารได้แก่ มคธ (Magadh), มิถิลา (Mithila) และ โภชปุรี (Bhojpur)[13]

รัฐพิหาร
Peace and calm.jpg
Rajgir - 028 Bathing Pool at foot of Hill (9245042360).jpg Nalanda University India ruins.jpg
Art of Mithla, Darbhanga, Bihar.jpg
ตามเข็ฒนาฬิกาจากด้านบน: มหาโพธิเจดีย์แห่งพุทธคยา, โบราณสถานมหาวิทยาลัยนานลันทา, ภาพเขียนมธุพานิจากภูมิภาคมิถิลา, น้ำพุร้อนพรหมกุนท์ในราชคฤห์
เพลง: เมเรภารัตเกกันถหาร (Mere Bharat Ke Kanth Haar)
(พวงมาลัยแห่งอินเดียของฉัน)
ที่ตั้งของรัฐพิหารในประเทศอินเดีย
ที่ตั้งของรัฐพิหารในประเทศอินเดีย
พิกัดภูมิศาสตร์ (ปัฏนา): 25°24′N 85°06′E / 25.4°N 85.1°E / 25.4; 85.1พิกัดภูมิศาสตร์: 25°24′N 85°06′E / 25.4°N 85.1°E / 25.4; 85.1
ประเทศประเทศอินเดีย
ก่อตั้ง
ได้รับสถานะเป็นรัฐ26 มกราคม 1950
เมืองหลวงปัฏนา
เมืองใหญ่สุดปัฏนา
เขต38 เขต
การปกครอง
 • ราชยปาลผกู เชาวหัน (Phagu Chauhan)
(จากพรรค BJP)[1]
 • มุกขยมนตรีนิติษ กุมาร (Nitish Kumar)
(จากพรรค JD(U))
 • รองมุกขยมนตรีสุษิล กุมาร โมที (Sushil Kumar Modi)[2]
(จากพรรค BJP)
 • นิติบัญญัติ
 • ศาลสูงศาลสูงปัฏนา
พื้นที่[3]
 • ทั้งหมด94,163 ตร.กม. (36,357 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่ที่ 12
ประชากร (2011)[4]
 • ทั้งหมด104,099,452 คน
 • อันดับที่ 3
 • ความหนาแน่น1,102 คน/ตร.กม. (2,850 คน/ตร.ไมล์)
 • กลุ่มชาติพันธุ์และภาษาหลักโภชปุรี (Bhojpuri), ไมถิล (Maithil), มคหี (Magahi)
เดมะนิมพิหารี
จีดีพี (2017–18)[5]
 • รวม₹ 4.88ข้อผิดพลาดนิพจน์: "[" เป็นอักขระที่ไม่รู้จัก
 • ต่อประชากร₹ 38,860
ภาษา
 • ภาษาราชการภาษาฮินดี[6]
 • ภาษาราชการเพิ่มเติมภาษาไมถิลี (Maithili)a,[7] ภาษาอูรดูb [8]
เขตเวลาIST (UTC+05:30)
UN/LOCODEINBR
รหัสไอเอสโอ 3166IN-BR
ทะเบียนพาหนะBR
เอชดีไอ (2017)Increase 0.566[9] (medium) · 36th
การรู้หนังสือ (2011)63.82%[10]
อัตราส่วนเพศ (2011)918 /1000 [11]
เว็บไซต์gov.bih.nic.in/

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2000 พิหารตอนใต้ได้จัดตั้งเป็นรัฐใหม่ชื่อว่ารัฐฌารขัณฑ์[14] ประชากรเพียง 11.3% ของพิหารอาศัยในเขตเมือง (urban areas) ถือว่าต่ำที่สดในประเทศอินเดีย ต่อจากรัฐหิมาจัลประเทศ[15] นอกจากนี้ ประชากรพิหารกว่า 58% มีอายุต่ำกว่า 25 ปี ทำให้พิหารเป็นรัฐที่มีอัตราส่วนเยาวชนสูงที่สุดในอินเดีย[16]

ในอินเดียโบราณและอินเดียยุคคลาสสิก บริเวณที่เป็นรัฐพิหารในปัจจุบันถือว่าเป็นศูนย์กลางของอำนาจ การศึกษา และวัฒนธรรม[17] นับตั้งแต่มคธได้เรืองอำนาจขึ้นเป็นจักรวรรดิแรกในแผ่นดินอินเดีย, จักรวรรดิเมารยะ ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะศาสนิกชนของศาสนาพุทธ[18] จักรวรรดิต่าง ๆ ของมนคร ส่วนมากภายใค้การปกครองของเมารยะ และอาณาจักรคุปตะ รวมกันเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของเอเชียใต้ที่อยู่ภายใต้อำนาจศูนย์กลางเดียว[19] อีกหนึ่งภูมิภาคของพิหารคือมิถิลา (Mithila) ที่ซึ่งเป็นศูนย์กลางยุคแรกของการศึกษาและอาณาจักรวิเทหะ (Videha)[20][21]

นับตั้งปลายทศวรรษ 1970s รัฐพิหารได้รั้งท้ายรัฐอื่น ๆ ในประเทศอินเดียในเชิงของการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม[22][23][24] นักเศรษฐศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์สังคมหลายคนอ้างว่าเป็นผลโดยตรงจากนโยบายจากรัฐบาลอินเดียส่วนกลาง เช่น นโยบาย freight equalisation policy[25][26], ความไม่เห็นใจที่มีต่อรัฐพิหาร (its apathy towards Bihar)[16][27][28], การขาดความเป็นรัฐนิยมพิหาร (Bihari sub-nationalism),[26][29][30] และการตั้งรกรากถาวร (Permanent Settlement) ในปี 1793 โดยบริทิชอีสต์อินเดีย[26] The state government has, however, made significant strides in developing the state.[31] การพัฒนาการปกครองได้นำไปสู่การฟื้นฟูเศรษฐกิจในรัฐผ่านการเพิ่มการลงทุนในสาธารณูปโภค[32] บริการสุขภาพที่ดีกว่า การให้ความสำคัญกับการศึกษา และการลดจำนวนการก่อคดีและการฉ้อโกง[33][34]

ประชากรแก้ไข

ดูบทความหลักที่: ประชากรของรัฐพิหาร
ศาสนาในรัฐพิหาร[35]
ศาสนา ร้อยละ
ฮินดู
  
82.7%
อิสลาม
  
16.9%
คริสต์
  
0.1%
อื่นๆ
  
0.3%

ประชากรเกือบ 58% ของรัฐพิหารมีอายุต่ำกว่า 25 ปี ถือว่าเป็นอัตราส่วนที่สูงที่สุดในประเทศอินเดีย พิหารมีอัตราการนคราภิวัฒน์อยู๋ที่ 11.3% ต่ำที่สุดเป็นอันดับที่สองของประเทศอินเดีย รองจากรัฐหิมาจัลประเทศ[36]

ประชากรของพิหารส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ผู้พูดภาษาอินโด-อารยัน (Indo-Aryan-speaking ethnic groups) และยังเป็นเป้าหมายหนึ่งที่รวมชาวปัญจาบฮินดูที่อพยพมาในช่วงของการ Partition of British India เมื่อปี 1947[37] พิหารมีอัตราการรู้หนังสืออยู่ที่ 63.82% (73.39% ในชาย และ 53.33% ในหญิง) พบว่ามีการเติบโตขึ้น 20% สำหรับการรู้หนังสือในผู้หญิงในทศวรรษ?ี่ผ่านมา[10] สำมะโนประชากรปี 2011 พบว่าประชากร 82.7% นับถือศาสนาฮินดู, 16.9% นับถือศาสนาอิสลาม[35][38]

อ้างอิงแก้ไข

  1. "Senior BJP Leader Phagu Chauhan Appointed Governor of Bihar, to Take Over From Lal Ji Tandon". News18. 20 July 2019. สืบค้นเมื่อ 25 July 2019.
  2. "Nitish Kumar to take oath as Chief Minister of Bihar, Sushil Modi to be deputy CM – Times of India". The Times of India. Archived from the original on 29 July 2017. สืบค้นเมื่อ 27 July 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. "State Profile". Government of Bihar. Archived from the original on 22 September 2017. สืบค้นเมื่อ 27 September 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  4. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ StateProfile
  5. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 March 2019. สืบค้นเมื่อ 9 June 2019.
  6. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ CSDOffLang1950
  7. "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 March 2016. สืบค้นเมื่อ 28 May 2016. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Benedikter2009
  9. "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab (in อังกฤษ). Institute for Management Research, Radboud University. Archived from the original on 23 September 2018. สืบค้นเมื่อ 25 September 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  10. 10.0 10.1 Provisional Population Totals – India (รายงาน). Censusindia.gov.in. pp. 108. 111. Archived on 6 July 2015. Error: If you specify |archivedate=, you must also specify |archiveurl=. http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf. เรียกข้อมูลเมื่อ 22 August 2018. 
  11. "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Archived from the original (PDF) on 27 January 2018. สืบค้นเมื่อ 3 October 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  12. "State Profile". Government of Bihar. Archived from the original on 22 September 2017. สืบค้นเมื่อ 17 April 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  13. Roy, Ramashray; Wallace, Paul (6 February 2007). India's 2004 Elections: Grass-Roots and National Perspectives. p. 212. ISBN 9788132101109. สืบค้นเมื่อ 13 April 2017.
  14. Dutt, Ashok K. "Jharkhand". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 8 March 2012. สืบค้นเมื่อ 18 July 2010. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  15. "At 11.3%, it has the lowest urban population among big states and the second lowest if one counts the small mountainous state of Himachal Pradesh (10%). 2011 census". Archived from the original on 14 November 2015. สืบค้นเมื่อ 29 October 2016. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  16. 16.0 16.1 Guruswamy, Mohan; Kaul, Abhishek (15 December 2003). "The Economic Strangulation of Bihar" (PDF). New Delhi, India: Centre for Policy Alternatives. Archived from the original (PDF) on 30 May 2009. สืบค้นเมื่อ 17 August 2015.
  17. Bihar, Past & Present: souvenir, 13th Annual Congress of Epigraphica by P. N. Ojha, Kashi Prasad Jayaswal Research Institute
  18. Mishra Pankaj, The Problem, Seminar 450 – February 1997
  19. "The History of Bihar". Bihar Government. Archived from the original on 31 March 2014. สืบค้นเมื่อ 15 August 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  20. Mandal, R. B. (2010). Wetlands Management in North Bihar. p. 87. ISBN 9788180697074. สืบค้นเมื่อ 8 February 2017.
  21. Kumāra, Braja Bihārī (1998). Small States Syndrome in India. p. 146. ISBN 9788170226918. สืบค้นเมื่อ 16 February 2017.
  22. "Bihar's 'first' Economic Survey Report tabled". The Times of India. 7 March 2007. Archived from the original on 18 May 2013. สืบค้นเมื่อ 22 August 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  23. Bal Thackeray (5 March 2008). "Biharis an unwanted lot". The Times of India. Archived from the original on 10 March 2008. สืบค้นเมื่อ 5 March 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  24. Wajihuddin, Mohammed (10 August 2008). "'Bihari' has become an abuse". The Times of India. Archived from the original on 5 May 2013. สืบค้นเมื่อ 10 August 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  25. Das, Arvind N. (1992). The Republic of Bihar. New Delhi: Penguin Books. ISBN 978-0-14-012351-7.
  26. 26.0 26.1 26.2 Goswami, Urmi A (16 February 2005). "'Bihar Needs an Icon, a person who stands above his caste' (Dr Shaibal Gupta – Rediff Interview)". Rediff. Archived from the original on 20 February 2005. สืบค้นเมื่อ 16 February 2005. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  27. Guruswamy, Mohan; Baitha, Ramnis Attar; Mohanty, Jeevan Prakash (15 June 2004). "Centrally Planned Inequality: The Tale of Two States – Punjab and Bihar" (PDF). New Delhi, India: Centre for Policy Alternatives. Archived from the original (PDF) on 26 March 2009. สืบค้นเมื่อ 17 August 2015.
  28. Guruswamy, Mohan; Mohanty, Jeevan Prakash (15 February 2004). "The De-urbanisation of Bihar" (PDF). New Delhi, India: Centre for Policy Alternatives. Archived from the original (PDF) on 26 March 2009. สืบค้นเมื่อ 17 August 2015.
  29. Ahmed Farzand and Mishra Subhash, Leaders of Bihar unite to counter Raj Thackeray , India Today, 31 October 2008
  30. Gupta, Shaibal. "Bihar: Identity and Development". Asian Development Research Institute, Patna. Archived from the original on 30 March 2005. สืบค้นเมื่อ 30 April 2006.
  31. Phadnis, Aditi (26 July 2008). "Lalu in the red". Business Standard. Archived from the original on 7 June 2011. สืบค้นเมื่อ 22 August 2015.
  32. Goswami, Urmi A (17 June 2008). "Biharis get work at home, bashers realise their worth". The Economic Times. India. Archived from the original on 13 February 2009. สืบค้นเมื่อ 17 June 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  33. Dharma, Supriya; Jha, Abhay Mohan (15 July 2008). "Bihar witnesses a quiet transformation". NDTV. Archived from the original on 18 July 2008. สืบค้นเมื่อ 22 August 2015.
  34. Jha, Abhay Mohan (8 March 2008). "English makes inroads in Bihar villages". NDTV. Archived from the original on 9 March 2008. สืบค้นเมื่อ 8 March 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  35. 35.0 35.1 "Population by religion community - 2011". Census of India, 2011. The Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 25 August 2015.
  36. "Urban and Rural Population of India 2011". Archived from the original on 15 March 2012. สืบค้นเมื่อ 29 October 2016. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  37. "Census GIS HouseHold". Censusindiamaps.net. Archived from the original on 6 July 2010. สืบค้นเมื่อ 15 October 2009. Unknown parameter |url-status= ignored (help)[ลิงก์เสีย]แม่แบบ:Cbignore
  38. Singh, Vijaita (25 August 2015). "Bihar elections among factors in religious data of Census 2011 release". The Hindu. Archived from the original on 30 December 2017. สืบค้นเมื่อ 26 October 2017 – โดยทาง www.TheHindu.com. Unknown parameter |url-status= ignored (help)