พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร

มหาอำมาตย์เอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร (2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 - 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471) อดีตเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม องคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว[2] และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว[3] เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ กับหม่อมสุภาพ

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
พระวรวงศ์เธอ ชั้น 4
พระองค์เจ้าชั้นตรี
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร.jpg
เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
ดำรงตำแหน่งพ.ศ. 2453 - พ.ศ. 2455
ก่อนหน้าพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
ถัดไปเจ้าพระยาอภัยราชามหายุติธรรมธร (หม่อมราชวงศ์ลพ สุทัศน์)[1]
หม่อมหม่อมเชื่อม กฤดากร ณ อยุธยา
หม่อมปรุง กฤดากร ณ อยุธยา
บุตร5 คน
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์
พระมารดาหม่อมสุภาพ กฤดากร ณ อยุธยา
ประสูติ2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418
จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
สิ้นพระชนม์5 ตุลาคม พ.ศ. 2471 (53 ปี)
กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

พระประวัติแก้ไข

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ประสูติเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร พระองค์จบการศึกษาวิชาทางกฎหมายจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และเนติบัณฑิตอังกฤษ เมื่อสำเร็จการศึกษาทรงเริ่มรับราชการในตำแหน่งเลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร เมื่อ พ.ศ. 2455[4] พระองค์มีหม่อม 2 คนคือหม่อมเชื่อมและหม่อมปรุง ทรงมีโอรสและธิดา คือ

1.หม่อมราชวงศ์ บุญระบือ กฤดากร

2.หม่อมราชวงศ์ บรรลือศักดิ์ กฤดากร

3.หม่อมราชวงศ์ สมัครสมาน กฤดากร

4.หม่อมราชวงศ์ เจริญศักดิ์ กฤดากร

5.หม่อมราชวงศ์ ถนอมศักดิ์ กฤดากร

การรับราชการแก้ไข

  • เลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ
  • 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 เลขานุการ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย[5]
  • 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 เลขานุการ กระทรวงมหาดไทย[6]
  • 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2445 ปลัดเทศาภิบาลมณฑลนครศรีธรรมราช[7][8][9]
  • ผู้ว่าราชการเมืองสงขลา
  • 7 กันยายน พ.ศ. 2449 อัครราชทูตไทยประจำกรุงปารีส โรม มาดริด ลิสบอน[10]
  • 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 เสด็จกลับมารับราชการที่กรุงเทพ[11]
  • 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 รองเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[12]
  • 26 มิถุนายน พ.ศ. 2453 รั้งตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[13]
  • 27 มกราคม พ.ศ. 2454(นับแบบปัจจุบัน) เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[14]
  • 28 มิถุนายน พ.ศ. 2455 อัครราชทูตพิเศษผู้มีอำนาจเต็มประจำกรุงปารีส[15]

เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1919 (พ.ศ. 2462) ทรงเป็นผู้แทนสยาม ลงนามในสนธิสัญญาแวร์ซายส์ครั้งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 1 ร่วมกับพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นเทววงศวโรทัย

สิ้นพระชนม์แก้ไข

พระองค์ประชวรพระโรคพระวักกะ (ไต) พิการ และสิ้นพระชนม์ด้วยพระหทัย (หัวใจ) พิการเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471กรุงเจนีวา รวมพระชันษาได้ 53 ปี 95 วัน[16]

พระเกียรติยศแก้ไข

พระอิสริยยศแก้ไข

  • หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
ธรรมเนียมพระยศของ
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนเกล้ากระหม่อม/เกล้ากระหม่อมฉัน
การขานรับเกล้ากระหม่อม/เพคะ

พระยศแก้ไข

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
รับใช้กระทรวงยุติธรรม
กองเสือป่า
ชั้นยศมหาอำมาตย์เอก
ไฟล์:นายหมวดเอก.jpg นายหมวดเอก

พระยศพลเรือนแก้ไข

  • มหาอำมาตย์เอก[17]
  • มหาอำมาตย์ตรี[18]

พระยศเสือป่าแก้ไข

  • นายหมวดเอก[19]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

พระองค์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

พงศาวลีแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. ตำแหน่งถัดไป
  2. เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
  3. ราชกิจจานุเบกษา,การพระราชพิธีตั้งองคมนตรี
  4. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนา หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า, เล่ม ๒๙, ตอน ง, ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๕, หน้า ๑๒๕๐
  5. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  6. พระราชทานสัญญาบัตร์ตำแหน่งน่าที่ราชการ
  7. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  8. พระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งน่าที่ราชการ
  9. ข้าราชการกราบถวายบังคมลา
  10. การตั้งหม่อมเจ้าจรูญศักดิ์
  11. หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤษฎากรเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท
  12. รองเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
  13. ตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
  14. เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
  15. อัครราชทูตพิเศษผู้มีอำนาจเต็มประจำกรุงปารีส
  16. ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม ๔๕, ตอน ง, ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๑, หน้า ๒๖๓๙
  17. "พระบรมราชโองการ ประกาศพระราชทานยศ แก่ ข้าราชการ กระทรวงยุติธรรม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 28: 920. 13 สิงหาคม 2454. สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  18. แจ้งความกระทรวงวัง
  19. พระราชทานยศเสือป่า
  20. เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ (ร.ว.) (ฝ่ายหน้า)‎
  21. การสถาปนาพระอิศริยยศ หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ขึ้นเป็น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 29 หน้า 1246 วันที่ 8 กันยายน 2455
  22. เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1
  23. เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1
  24. เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
  25. รายพระนามเสนาบดีผู้ได้รับพระราชทานตราวัลภาภรณ์ ในงานเฉลิมพระชนม์พรรษา เล่ม 36 หน้า 3007 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 4 มกราคม 2462
  26. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  27. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ ง, ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๔๙