ท่านผู้หญิง ในอดีตใช้เป็นคำนำหน้าชื่อภรรยาเอกของเจ้าพระยา ปัจจุบันเป็นคำนำหน้าชื่อสตรีที่สมรสแล้วและได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) และชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) ถือเป็นเกียรติที่พระมหากษัตริย์ไทยพระราชทานแก่สตรีผู้นั้นเป็นกรณีพิเศษ มิได้ขอพระราชทานโดยรัฐบาล

ประวัติแก้ไข

การใช้คำนำหน้าสตรีในอดีตนั้นมีการระบุเกี่ยวพันกับบรรดาศักดิ์ของสามีที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ถึงแม้ว่าในปัจจุบันรัฐบาลจะไม่มีนโยบายขอพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้ข้าราชการแล้ว แต่คำนำหน้าสตรีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ก็ยังสมควรได้รับคำยกย่องอยู่ เนื่องจากประเทศไทยปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเพื่อเป็นการเทิดทูนองค์พระมหากษัตริย์ จึงสมควรยกย่องสตรีผู้ได้รับเกียรติจากองค์พระมหากษัตริย์ด้วย โดยอนุโลมไม่ต้องยึดถือบรรดาศักดิ์ของสามีเป็นเกณฑ์[1]

สำหรับคำนำหน้าสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้าและทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษนั้น ถ้าเป็นสตรีที่สมรสแล้วให้ใช้คำว่า "ท่านผู้หญิง" ยกเว้น สตรีในราชสกุลตั้งแต่หม่อมเจ้าขึ้นไปให้ใช้คำนำพระนามตามเดิม[2] และสตรีที่เป็นพระชายา ชายา และ หม่อมในเจ้านายฝ่ายหน้าของราชวงศ์จักรี ส่วนสตรีที่ยังมิได้สมรสให้ใช้คำนำหน้าว่า "คุณ"[3]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2416 เนื่องในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 90 ปี ให้ใช้แพรแถบสีชมพูอันเป็นสีของวันอังคาร ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพ โดยเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า มีจำนวน 20 สำรับ และทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ มีจำนวน 100 ดวง ดังนั้น จำนวนท่านผู้หญิงจึงมีจำนวนไม่เกิน 120 คน

ท่านผู้หญิงที่ยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบันแก้ไข

ท่านผู้หญิงที่ยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน (เรียงลำดับตามปีที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์)

ปีที่ได้รับ ชื่อ อ้างอิง
พ.ศ. 2521 ท่านผู้หญิงกุณฑี ไกรฤกษ์ [4]
ท่านผู้หญิงเกนหลง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
พ.ศ. 2525 ท่านผู้หญิงบุษบา สธนพงศ์ (หม่อมราชวงศ์บุษบา กิติยากร) [5]
พ.ศ. 2526 ท่านผู้หญิงทัศนีย์ บุณยคุปต์ [6]
พ.ศ. 2528 ท่านผู้หญิงสมสุข ศรีวิสารวาจา [7]
พ.ศ. 2529 ท่านผู้หญิงทัศนาวลัย ศรสงคราม [8]
พ.ศ. 2532 ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร (หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล) [9]
พ.ศ. 2533 ท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ [10]
ท่านผู้หญิงเพ็ญศรี วัชโรทัย (หม่อมหลวงเพ็ญศรี ศรีธวัช)
ท่านผู้หญิงอภิรดี ยิ่งเจริญ
ท่านผู้หญิงสุมาลี จาติกวณิช
พ.ศ. 2534 ท่านผู้หญิงฉัตรแก้ว นันทาภิวัฒน์ (หม่อมราชวงศ์ฉัตรแก้ว ดิศกุล) [11]
ท่านผู้หญิงนราวดี ชัยเฉนียน (หม่อมหลวงนราวดี ทวีวงศ์)
ท่านผู้หญิงเพ็ชรา เตชะกัมพุช
ท่านผู้หญิงอังกาบ บุณยัษฐิติ
ท่านผู้หญิงวิระยา ชวกุล
ท่านผู้หญิงวรรณพิมล สรเทศน์ [12]
พ.ศ. 2535 ท่านผู้หญิงสุนามัน ประนิช [13]
ท่านผู้หญิงสาวิตรี ศรีวิสารวาจา
ท่านผู้หญิงมณฑินี มงคลนาวิน
พ.ศ. 2539 ท่านผู้หญิงอิศรา บุรณศิริ [14]
ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ
ท่านผู้หญิงวัฒนา วัชโรทัย
ท่านผู้หญิงอรนุช อิศรางกูร ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิงพึงจิตต์ ศุภมิตร
ท่านผู้หญิงอรสา ล่ำซำ
พ.ศ. 2540 ท่านผู้หญิงพึงใจ สินธวานนท์ [15]
ท่านผู้หญิงลดาวัลย์ สมันตรัฐ
พ.ศ. 2541 ท่านผู้หญิงวราพร ปราโมช ณ อยุธยา [16]
ท่านผู้หญิงธิดา เศวตศิลา
ท่านผู้หญิงบุตรี วีระไวทยะ (หม่อมราชวงศ์บุตรี กฤดากร)
ท่านผู้หญิงวรามาส สุนทรภัค
ท่านผู้หญิงพรรณวดี จุฑารัตนกุล
ท่านผู้หญิงภรณี มหานนท์
ท่านผู้หญิงสุภรภ์เพ็ญ หลวงเทพนิมิต
พ.ศ. 2542 ท่านผู้หญิงจีริกัญญา โชติกเสถียร (หม่อมราชวงศ์จีริกัญญา กิติยากร) [17]
ท่านผู้หญิงรวิจิตร์ สุวรรณบุบผา (หม่อมราชวงศ์รวิจิตร์ วรวรรณ)
พ.ศ. 2543 ท่านผู้หญิงวงศ์พรรณ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา [18]
ท่านผู้หญิงอินทิรา พลธร
ท่านผู้หญิงนภกานต์ สุวรรณจินดา (หม่อมราชวงศ์นภกานต์ สวัสดิวัตน์)
ท่านผู้หญิงสารภี มิ่งเมือง (หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์)
ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ปิยะอุย
พ.ศ. 2544 ท่านผู้หญิงถวิกา สารสิน [19]
ท่านผู้หญิงเพ็ญศรี ภู่ตระกูล
พ.ศ. 2546 ท่านผู้หญิงสุจิตคุณ สารสิน (หม่อมราชวงศ์สุจิตคุณ กิติยากร) [20]
ท่านผู้หญิงวิวรรณ เศรษฐบุตร (หม่อมราชวงศ์วิวรรณ วรวรรณ)
ท่านผู้หญิงศรี ลิมปิชาติ (หม่อมราชวงศ์ศรี โสณกุล)
ท่านผู้หญิงเหมือนจิต ภิรมย์ภักดี (หม่อมราชวงศ์เหมือนจิต ประวิตร)
ท่านผู้หญิงกอบกุล อุบลเดชประชารักษ์
พ.ศ. 2547 ท่านผู้หญิงสมรักษ์ หุตินทะ [21]
ท่านผู้หญิงปรียา เกษมสันต์ ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิงสุธาวัลย์ เสถียรไทย
ท่านผู้หญิงอารียา มาลากุล ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ สุวะดี [22]
พ.ศ. 2548 ท่านผู้หญิงสุวรรณี พัฒน์พงศ์พานิช [23]
พ.ศ. 2550 ท่านผู้หญิงจิตรวดี จุลานนท์ [24]
ท่านผู้หญิงภรณี ล่ำซำ
พ.ศ. 2562 ท่านผู้หญิงพลอยไพลิน เจนเซน [25]
ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน
ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ถอดฐานันดรศักดิ์)[26] [27]

ดูเพิ่มแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. หนังสือเวียนที่กล่าวถึงการใช้คำนำนามสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จาก สำนักเลขธิการคณะรัฐมนตรี ดูฉบับพิมพ์เผยแพร่ทั่วไปได้ใน สตรีสาร ปีที่ 15 ฉบับที่ 333 (พฤษภาคม 2504), น. 113.
  2. หอจดหมายเหตุแห่งชาติ (หจช.), เอกสารสำนักงานเลขานุการกรม กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ศธ.0701.9/897 การใช้คำนำนามสตรี (พ.ศ. 2505)
  3. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
  4. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๕, ตอน ๕๑ ง ฉบับพิเศษ, ๑๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๑, หน้า ๗
  5. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๙, ตอน ๗๖ ง ฉบับพิเศษ, ๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๕, หน้า ๑๖
  6. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๐, ตอน ๘๔ ง ฉบับพิเศษ, ๒๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๖, หน้า ๑๑
  7. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๒, ตอน ๖๐ ง ฉบับพิเศษ, ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๘, หน้า ๑๘
  8. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๙, เล่ม ๑๐๓, ตอน ๘๒ ง ฉบับพิเศษ, ๑๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๙, หน้า ๑
  9. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล ๕ พฤษภาคม ๒๕๓๒, เล่ม ๑๐๖, ตอน ๗๓ ก ฉบับพิเศษ, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๒, หน้า ๑
  10. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๑๐๗, ตอน ๗๔ ง ฉบับพิเศษ, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๓, หน้า ๑
  11. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๘, ตอน ๗๘ ง ฉบับพิเศษ, ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๔, หน้า ๑
  12. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน (เพิ่มเติม) ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล ๕ พฤษภาคม ๒๕๓๔), เล่ม ๑๐๘, ตอน ๘๑ ง ฉบับพิเศษ, ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๔, หน้า ๑
  13. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๙, ตอน ๕๙ ง ฉบับพิเศษ, ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕, หน้า ๑
  14. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสฉัตรมงคล), เล่ม ๑๑๓, ตอน ๗ ข, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๙, หน้า ๑
  15. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๐), เล่ม ๑๑๔, ตอน ๑๑ ข, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๐, หน้า ๑
  16. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๑), เล่ม ๑๑๕, ตอน ๘ ข, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๑, หน้า ๑
  17. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๒), เล่ม ๑๑๖, ตอน ๘ ข, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๒, หน้า ๑
  18. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในวโรกาสวันพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๓, เล่ม ๑๑๗, ตอน ๙ ข, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๓, หน้า ๑
  19. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๑๑๘, ตอน ๘ ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๔, หน้า ๑
  20. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๖, เล่ม ๑๒๐, ตอน ๙ ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๖, หน้า ๑
  21. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีวันฉัตรมงคล จำนวน ๘๒ ราย, เล่ม ๑๒๑, ตอน ๙ ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๗, หน้า ๑
  22. ราชกิจจานุเบกษา, การพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์สำหรับตระกูลจุลจอมเกล้า และถวายบังคมพระบรมรูป เนื่องในวันคล้ายกับวันพระบรมราชาภิเษกครั้งหลัง ตามสุริยตคติ, เล่ม ๑๖, ตอน ๓๔, ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๒, หน้า ๔๙๘
  23. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘ จำนวน ๗๐ ราย, เล่ม ๑๒๒, ตอน ๖ ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๘, หน้า ๑
  24. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า (เนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๕๐ จำนวน ๑๒๒ ราย), เล่ม ๑๒๔, ตอน ๖ ข, ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐, หน้า ๑
  25. ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายในและเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม 136, ตอน 16 ข, 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2562, หน้า 1
  26. ประกาศ เรื่องให้ข้าราชการในพระองค์ฝ่ายทหารพ้นจากตำแห่นง ถอดฐานันดรศักดิ์และยศทหาร ตลอดจนเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นตรา ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๕๕ ข. ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๒
  27. ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าและเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๑๓๖, ตอน ๑๗ ข, ๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒, หน้า ๑