เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่

เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ เป็นที่รู้จักในนาม เจ้ายาย[1] (เกิด 22 พฤษภาคม 2472) เป็นเจ้านายฝ่ายเหนือ และนักสังคมสงเคราะห์ชาวไทย

เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่
เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่.jpg
เกิด22 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 (91 ปี)
คู่สมรสพิรุณ อินทราวุธ
บุตร
  • ภาคินี ณ เชียงใหม่
  • ภาคินัย ณ เชียงใหม่
  • เดือนเพ็ญ ภวัครานนท์
  • พวงเดือน ยนตรรักษ์
บิดามารดาเจ้าราชภาคินัย (เมืองชื่น ณ เชียงใหม่)
หม่อมจันทร์เทพ ณ เชียงใหม่
ญาติราชวงศ์ทิพย์จักร

ประวัติแก้ไข

เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ เกิดในวันวิสาขบูชาซึ่งเป็นวันเพ็ญจึงได้รับขนานนามว่า "ดวงเดือน" เป็นธิดาคนที่สามจากทั้งหมดสี่คนของเจ้าราชภาคินัย (เมืองชื่น ณ เชียงใหม่) เจ้านายฝ่ายเหนือ กับหม่อมเทพ หรือ หม่อมจันทร์เทพ ณ เชียงใหม่[2] มีเจ้าพี่เจ้าน้อง คือ เจ้าอาทิตย์ เจ้านิภาพันธุ์ และเจ้าประเวศ ณ เชียงใหม่

เจ้าดวงเดือนได้รับการอภิบาลจากเจ้าบัวทิพย์ ณ เชียงใหม่ ผู้เป็นชายาเจ้าเมืองชื่น ณ เชียงใหม่ โดยได้รับการอบรมอย่างเคร่งครัดด้านการเรือน การทำอาหาร การทำยาสมุนไพร และการฟ้อนรำทำเพลงเพื่อต้อนรับอาคันตุกะ[3] และได้รับการศึกษาจากโรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย (ป.1-3) โรงเรียนวัฒโนทัยนอก ปัจจุบันคือ โรงเรียนคำเที่ยงอนุสรณ์ (ป.4-ม.3) โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ (ม.4-5) และโรงเรียนดาราวิทยาลัย (ม.6)

ขณะอายุประมาณ 18-19 ปี เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่สมรสกับพิรุณ อินทราวุธ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่[4] มีบุตร-ธิดา 4 คน[5] คือ

  1. ภาคินี ณ เชียงใหม่
  2. ภาคินัย ณ เชียงใหม่
  3. เดือนเพ็ญ ภวัครานนท์
  4. พ-วงเดือน ยนตรรักษ์

การทำงานแก้ไข

เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ สอบเข้าเป็นผู้พิพากษาสมทบศาลคดีเด็กและเยาวชน ได้ในปี พ.ศ. 2513 และเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์เสียงเชียงใหม่ ทั้งเป็นนักจัดรายการวิทยุ[6] ที่ต่อมาได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ[7]

ผลงานและตำแหน่งแก้ไข

  1. เป็นผู้เริ่มโครงการอนุรักษ์วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม
  2. ผู้เริ่มจัดงานไม้ดอกไม้ประดับ หรือ งานบุปผาชาติ ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยและเกษตรจังหวัดเชียงใหม่ยุคนั้น ซึ่งงานนี้ได้ยืนยาวมาจนถึงปัจจุบัน
  3. สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ นับเป็นเจ้านายสตรีฝ่ายเหนือเพียงคนเดียวในยุคนั้นที่เป็นตัวแทนสตรี ส่วนภูมิภาคนอกนครหลวงของประเทศ
  4. ผู้พิพากษาสมทบศาลคดีเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ โดยเป็นสตรีคนแรกที่นั่งบัลลังก์ในฐานะตุลาการในศาลคดีเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่
  5. กรรมการกลางของชาติในโครงการแผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง
  6. ผู้อำนวยการสำนักงานสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยภาคเหนือ
  7. ประธานประสานงานส่วนภูมิภาคของสภาสังคมสงเคราะห์ ภาค 5
  8. นายกสมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ 16 ปี
  9. ประธานชมรมไม้ดอกไม้ประดับคนแรกของเชียงใหม่
  10. อุปนายกพุทธสมาคมเชียงใหม่
  11. อุปนายกสมาคมหนังสือพิมพ์ ภาคเหนือ
  12. อุปนายกสมาคมหนังสือพิมพ์ส่วน ภูมิภาค
  13. นักหนังสือพิมพ์ อดีตเจ้าของ และบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ “เสียงเชียงใหม่”
  14. นักจัดรายการวิทยุที่ได้รับเหรียญ VOICE OF AMERICA (V.O.A)
  15. กรรมการเหล่ากาชาดจังหวัดเชียงใหม่
  16. เลขานุการสมาคมสตรีศรีลานนาไทย
  17. ประธานสภาวัฒนธรรมคนแรกของเชียงใหม่และคนแรกของประเทศไทย
  18. ประธานกรรมการที่ปรึกษามูลนิธิเจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่
  19. ประธานกรรมการที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ชมรมสืบสานศิลปวัฒนธรรมเขลางค์ จังหวัดลำปาง
  20. ประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์เครือข่ายสังคมสร้างสรรค์
  21. ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์มูลนิธิกองทุนเพื่ออนุรักษ์ดอยอินทนนท์

มูลนิธิเจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่แก้ไข

ในปี พ.ศ. 2558 ได้จัดตั้งมูลนิธิเจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ ขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

  1. เพื่อยกย่องเชิดชูสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์
  2. เพื่อเป็นองค์กรแกนนำหลักในการจัดงานเชิดชูเกียรติในวันคล้ายวันเกิดของ เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ วันที่ 22 พฤษภาคม ของทุกปี
  3. เพื่อส่งเสริมและสนับสนุน กิจกรรมด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และผู้สูงอายุ
  4. เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการศึกษา วิจัย ด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และผู้สูงอายุ
  5. เพื่อยกย่องเชิดชูบุคคลและองค์กรที่มีผลงานดีเด่นเป็นประจักษ์ด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และผู้สูงอายุ
  6. เพื่อปกป้องดูแลและเชิดชูกิจกรรมใดๆอันเกี่ยวเนื่องกับ เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่
  7. เพื่อดำเนินการสาธารณประโยชน์ หรือร่วมมือกับองค์กรการกุศลอื่นๆ เพื่อสาธารณประโยชน์

การจัดตั้งของมูลนิธิ ตามใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2558


เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

ลำดับสาแหรกแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. "'เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่' กับความหลังครั้งเก่าก่อน". MGR Online. 5 มิถุนายน 2554. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2560.
  2. ประวัติบุคคลสำคัญ
  3. "ประกาศสดุดีเกียรติคุณ เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ ผู้สูงอายุแห่งชาติ ประจำปี 2558". มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. 8 มกราคม 2560. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2560.
  4. http://www.kpi.ac.th/media_kpiacth/pdf/M8_34.pdf
  5. นักการเมืองท้องถิ่นจังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า. 2551
  6. "เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ กับมากภารกิจในวัย 87 ปี". ไทยนิวส์. 25 มิถุนายน 2558. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2560.
  7. พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
  8. แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

รมต.สำนักนายกรัฐมนตรี ถ่ายทอดคุณงามความดีราชสกุล คำสอนกรมพระยาดำรงราชานุภาพ