เปิดเมนูหลัก

อำเภอปากพะยูน

อำเภอในจังหวัดพัทลุง ประเทศไทย

อำเภอปากพะยูน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพัทลุง เดิมชื่อ อำเภอทักษิณ[1] ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2445 ได้เปลี่ยนมาเป็นชื่ออำเภอปากพะยูน ตามชื่อที่ราษฎรในท้องที่เรียก

อำเภอปากพะยูน
แผนที่จังหวัดพัทลุง เน้นอำเภอปากพะยูน
คำขวัญ: ทะเลสาบงาม เมืองสามแผ่นดิน
ถิ่นรังนกนางแอ่น แท่นพระนอนยอดเขา
ภูมิลำเนาสัตว์น้ำกร่อย
พิกัดภูมิศาสตร์: 7°20′30″N 100°19′0″E / 7.34167°N 100.31667°E / 7.34167; 100.31667
อักษรไทยอำเภอปากพะยูน
อักษรโรมันAmphoe Pak Phayun
จังหวัดพัทลุง
พื้นที่
 • ทั้งหมด433.3 ตร.กม. (167.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (2560)
 • ทั้งหมด51,094
 • ความหนาแน่น117.91 คน/ตร.กม. (305.4 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์93120
รหัสภูมิศาสตร์9306
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอปากพะยูน หมู่ที่ 3 ถนนปากพะยูน-หารเทา ตำบลปากพะยูน อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง 93120
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ประวัติแก้ไข

"ปากพะยูน" หรือที่เรียกกันติดปากว่า "ปากยูน" เป็นอำเภอเก่าแก่ ที่ตั้งขึ้นในยุคแรกของการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบบจตุสดมภ์ หรือ ระบบกินเมือง เป็นระบบมณฑลเทศาภิบาล การเป็นอยู่ของประชากร เดิมทีมีประชากรอาศัยอยู่น้อยมาก แต่เนื่องจากอุดมสมบูรณ์ด้วยปลาในทะเลจำนวนมากทำให้ต่อมาเมื่อประชาชนเข้ามาอาศัยจับสัตว์น้ำได้รับผลประโยชน์อย่างมากทำให้ประชาชนจากถิ่นต่างๆ ก็เริ่มอพยพเข้ามาตั้งบ้านเรือนตามริมฝั่งทะเลสาบมากขึ้น เมื่อมีประชากรเพิ่มขึ้นมากแล้ว เจ้าเมืองพัทลุงจึงตั้งหัวหน้าคอยควบคุมดูแล เรียกว่า "หัวเมือง" มีหน้าที่ปกครองระงับทุกข์บำรุงสุขแก่ประชาชนในเขตนี้ ทั้งมีหน้าที่เป็นนายด่านตรวจคนเข้าออกระหว่างเมืองพัทลุงกับเมืองสงขลา

ต่อมา ในปี พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงตั้งมณฑลนครศรีธรรมราชขึ้น ประกอบด้วย เมืองนครศรีธรรมราช เมืองสงขลา เมืองพัทลุง และหัวเมืองแขก 7 หัวเมือง ซึ่งเมืองพัทลุงได้แบ่งการปกครองออกเป็น 3 อำเภอ คือ อำเภอกลางเมือง อำเภออุดร และอำเภอทักษิณ

  • วันที่ - 2435 ยกฐานะตำบลรัตตภูมิ อำเภอทักษิณ ขึ้นเป็น กิ่งอำเภอรัตตภูมิ ขึ้นกับอำเภอทักษิณ และโอนไปขึ้นกับจังหวัดสงขลา
  • วันที่ - 2477 โอนพื้นที่ตำบลคูหาใต้ ตำบลกำแพงเพชร และตำบลท่าชะมวง อำเภอปากพะยูน ไปขึ้นกับอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
  • วันที่ 25 กันยายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลหนองจีน อำเภอปากพะยูน เป็น ตำบลโคกทราย[2]
  • วันที่ 29 กรกฎาคม 2490 ตั้งตำบลเกาะนางคำ แยกออกจากตำบลเกาะหมาก ตั้งตำบลฝาละมี แยกออกจากตำบลปากพะยูน และตำบลป่าบอน ตั้งตำบลห้วยลึก แยกออกจากตำบลปากพะยูน และตำบลโคกทราย[3]
  • วันที่ 1 มกราคม 2496 โอนพื้นที่ตำบลนาปะขอ ตำบลท่ามะเดื่อ ตำบลตะโหมด ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอเขาชัยสน อำเภอเมืองพัทลุง[4]
  • วันที่ 14 เมษายน 2496 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลห้วยลึก อำเภอปากพะยูน เป็น ตำบลดอนประดู่[5]
  • วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลปากพะยูน ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากพะยูน[6]
  • วันที่ 25 กันยายน 2522 ตั้งตำบลหนองธง แยกออกจากตำบลโคกทราย และตำบลป่าบอน[7]
  • วันที่ 23 กันยายน 2523 ตั้งตำบลหารเทา แยกออกจากตำบลฝาละมี[8]
  • วันที่ 26 เมษายน 2526 แยกพื้นที่ตำบลป่าบอน ตำบลหนองธง และตำบลโคกทราย อำเภอปากพะยูน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอป่าบอน ขึ้นกับอำเภอปากพะยูน[9]
  • วันที่ 20 กันยายน 2526 โอนพื้นที่หมู่ 1,2,3,4 (ในขณะนั้น) ของตำบลโคกทราย กิ่งอำเภอป่าบอน อำเภอปากพะยูน มาตั้งเป็นหมู่ที่ 12,13,14,15 ของตำบลดอนประดู่ อำเภอปากพะยูน[10]
  • วันที่ 23 มิถุนายน 2530 ตั้งตำบลทุ่งนารี แยกออกจากตำบลหนองธง[11]
  • วันที่ 21 พฤษภาคม 2533 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอป่าบอน อำเภอปากพะยูน เป็น อำเภอป่าบอน[12]
  • วันที่ 7 กันยายน 2533 ตั้งตำบลดอนทราย แยกออกจากตำบลดอนประดู่[13]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลปากพะยูน เป็นเทศบาลตำบลปากพะยูน

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอปากพะยูนตั้งอยู่ทางตอนล่างของจังหวัด ห่างจากตัวเมืองพัทลุง 63 กิโลเมตร เป็นอำเภอที่อยู่ห่างจากตัวเมืองมากที่สุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอปากพะยูนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 63 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ปากพะยูน (Pak Phayun) 6 หมู่บ้าน 5. ฝาละมี (Falami) 11 หมู่บ้าน
2. ดอนประดู่ (Don Pradu) 11 หมู่บ้าน 6. หารเทา (Han Thao) 9 หมู่บ้าน
3. เกาะนางคำ (Ko Nang Kham) 9 หมู่บ้าน 7. ดอนทราย (Don Sai) 6 หมู่บ้าน
4. เกาะหมาก (Ko Mak) 10 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอปากพะยูนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลปากพะยูน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากพะยูน
  • เทศบาลตำบลอ่าวพะยูน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากพะยูน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลปากพะยูน)
  • เทศบาลตำบลหารเทา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหารเทาทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลเกาะนางคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะนางคำทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลดอนทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนทรายทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลดอนประดู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนประดู่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะหมาก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะหมากทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลฝาละมี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฝาละมีทั้งตำบล

อ้างอิงแก้ไข

  1. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย (เปลี่ยนชื่ออำเภอ)
  2. [1]พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามอำเภอ กิ่งอำเภอและตำบลบางแห่ง พุทธศักราช ๒๔๘๒
  3. [2]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
  4. [3]ประวัติอำเภอเขาชัยสน
  5. [4]พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอและตำบลบางแห่ง พ.ศ. ๒๔๙๖
  6. [5]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลปากพยูน อำเภอปากพยูน จังหวัดพัทลุง
  7. [6]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง
  8. [7]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองพัทลุง อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง
  9. [8]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง ตั้งเป็นกิ่งอำเภอป่าบอน
  10. [9]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอป่าบอน อำเภอปากพะยูน กับอำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง
  11. [10]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอป่าบอน อำเภอปานพะยูน จังหวัดพัทลุง
  12. [11]พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอห้วยผึ้ง อำเภอวังวิเศษ อำเภอคลองหาด อำเภอป่าบอน อำเภอหนองหญ้าปล้อง อำเภอวังโป่ง อำเภอควนเนียง อำเภอหนองหญ้าไซ อำเภอหนองนาเดิม อำเภอทุ่งฝน อำเภอสร้างคอม และอำเภอทองแสนขัน พ.ศ. ๒๕๓๓
  13. [12]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง