รัฐสภาญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 国会โรมาจิKokkai, อังกฤษ: National Diet) เป็นฝ่ายนิติบัญญัติของญี่ปุ่นประกอบด้วยสองสภาคือ สภาล่างเรียกว่า สภาผู้แทนราษฎร และสภาสูงเรียกว่า ราชมนตรีสภา สมาชิกของสภาทั้งสองมาจากระบบการเลือกตั้งแบบคู่ขนาน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีวาระ 4 ปี ส่วนสมาชิกราชมนตรีสภามีวาระ 6 ปี และนอกเหนือไปจากการพิจารณากฎหมายต่าง ๆ แล้ว รัฐสภายังมีหน้าที่เลือกนายกรัฐมนตรี รัฐสภาของญี่ปุ่นประชุมครั้งแรกในชื่อ สภานิติบัญญัติแห่งสมเด็จพระจักรพรรดิ เมื่อ พ.ศ. 2432 รูปแบบและโครงสร้างของสภาในปัจจุบันนั้นจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2490 สองปีหลังสิ้นสงครามโลกครั้งที่สอง สภาในรูปแบบนี้เองที่รัฐธรรมนูญถือว่าเป็นองค์กรอำนาจสูงสุดของรัฐ มีตั้งอยู่ที่ อาคารสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในแขวงชิโยะดะ มหานครโตเกียว

รัฐสภาญี่ปุ่น
国会
Kokkai
สมัยประชุมสามัญที่ 203
Coat of arms or logo
ประเภท
ประเภทสองสภา
องค์ประกอบ
ผู้บริหาร
ประธานสภาผู้แทนราษฎรฮิโรยูกิ โฮโซดะ (LDP)
ตั้งแต่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564
ประธานราชมนตรีสภาอากิโกะ ซันโต (LDP)
ตั้งแต่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2561
โครงสร้าง
สมาชิก710
Japan HoC Composition Nov 2021.svg
กลุ่มการเมืองในราชมนตรีสภารัฐบาล (139)

ฝ่ายค้าน (95)

Japan_HoR_Composition_Nov_2021.svg
กลุ่มการเมืองในสภาผู้แทนราษฎรรัฐบาล (293)

ฝ่ายค้าน (162)

การเลือกตั้ง
การเลือกตั้ง
ราชมนตรีสภาครั้งถัดไป
25 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 (ครั้งที่ 26)
การเลือกตั้ง
สภาผู้แทนราษฎรครั้งถัดไป
31 ตุลาคม พ.ศ. 2568 (ครั้งที่ 50)
ที่ประชุม
Diet of Japan Kokkai 2009.jpg
อาคารสภานิติบัญญัติแห่งชาติ นางาตาโจ 1-7-1 แขวงชิโยะดะ โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น
เว็บไซต์

อำนาจแก้ไข

ตามมาตราที่ 41 แห่งรัฐธรรมนูญ ได้นิยามแก่รัฐสภาไว้ว่าเป็น "องค์กรสูงสุดแห่งอำนาจรัฐ" และ "องค์กรออกกฎหมายแต่ผู้เดียวของรัฐ" ซึ่งบทบัญญัตินี้ได้แตกต่างกับรัฐธรรมนูญสมัยจักรวรรดิญี่ปุ่น ซึ่งได้บัญญัติให้องค์จักรพรรดิทรงเป็นผู้ใช้อำนาจนิติบัญญัติโดยความยินยอมของสภา รัฐสภาไม่เพียงแต่มีหน้าที่ในการพิจารณาเรื่องกฎหมายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการอนุมัติงบประมาณแผ่นดินประจำปีที่รัฐบาลเป็นผู้จัดทำมาเสนอต่อสภา นอกจากนี้รัฐสภายังมีอำนาจในออกร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งหากร่างแก้ไขฯได้รับการอนุมัติจากสภา ก็จะต้องดำเนินการให้ประชาชนลงประชามติ นอกเหนือไปจากนี้ สภานิติบัญญัติยังมีหน้าที่ "ตรวจสอบการทำงานที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาล" (มาตรา 62) และนายกรัฐมนตรี จะต้องมาจากการเลือกตั้งโดยสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งลักษณะแบบนี้ได้สร้างหลักการที่ว่ากฎหมายอยู่เหนือกว่าผู้บริหารขององค์กรของรัฐ (มาตรา 67) หรือก็คือ สภาสามารถถอดถอนนายกรัฐมนตรีและสมาชิกคณะรัฐมนตรีได้ ผ่านการอภิปรายไม่ไว้วางใจโดยการเข้าชื่อของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอย่างน้อย 50 คน ซึ่งรัฐบาลมีหน้าที่ในการชี้แจงข้อกล่าวหารวมไปถึงคำถามจากสภาในการอภิปรายไม่ไว้วางใจ นอกจากนี้ สภายังมีอำนาจในการดำเนินคดีแก่ผู้พิพากษาที่ถูกตัดสินว่ากระทำผิดทางอาญา ทางวินัย หรือการกระทำที่มิชอบตามกฎหมาย[1]

อ้างอิงแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

พิกัดภูมิศาสตร์: 35°40′33″N 139°44′42″E / 35.67583°N 139.74500°E / 35.67583; 139.74500