เปิดเมนูหลัก

นายร้อยเอก มหาอำมาตย์ตรี นายกองตรีเสือป่า พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (25 กันยายน พ.ศ. 2414 - 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470)[1] เป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญกับจอมมารดาเลี่ยมใหญ่

พระราชวรวงศ์เธอ
กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา
กรมหมื่นกวีสุพจน์ปรีชา.jpg
เลขานุการหอพระสมุดวชิรญาณ
พระบุตร7 พระองค์
ราชวงศ์จักรี
พระบิดากรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
พระมารดาจอมมารดาเลี่ยมใหญ่
ประสูติ25 กันยายน พ.ศ. 2414
สิ้นพระชนม์18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 (55 ปี)

พระกรณียกิจแก้ไข

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ ทรงรับราชการในรัชกาลที่ 5 ทรงเข้ารับราชการในกรมยุทธนาธิการ ตำแหน่งเสมียนฝึกหัด จนได้เลื่อนเป็นนายร้อยเอก ต่อมาย้ายมารับราชการในกระทรวงมหาดไทย[2] เป็นเลขานุการของเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ได้เลื่อนเป็นเป็นเจ้ากรมมหาดไทย ในรัชกาลที่ 6 เป็นเลขานุการหอพระสมุดวชิรญาณ ถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 โปรดให้สถาปนาเป็น พระราชวรวงษ์เธอ กรมหมื่นกะวีพจน์สุปรีชา ทรงศักดินา 11000[3] ต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นองคมนตรี[4] และทรงพระราชทานยศนายกองตรีเสือป่า

สิ้นพระชนม์แก้ไข

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ประชวรพระวาโย สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 7 เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เวลา 23:30 น. พระชันษา 56 ปี วันต่อมาเวลา 16:30 น. เจ้าพนักงานสรงพระศพ แล้วเชิญพระศพลงพระหีบลอง ตั้งบำเพ็ญกุศลที่วัดส้มเกลี้ยง[5]

วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 เวลา 17:30 น. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ มาพระราชทานเพลิงพระศพพร้อมกับพระศพพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิไลยวรวิลาส ณ พระเมรุวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร เช้าวันต่อมาพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ เสด็จมาบำเพ็ญกุศลสามหาบ แล้วเจ้าพนักงานเชิญพระอัฐิไปประดิษฐานในพระอุโบสถวัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร[1] เป็นต้นราชสกุลกัลยาณะวงศ์

พระโอรสธิดาแก้ไข

กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ทรงเป็นต้นราชสกุลกัลยาณวงศ์ ทรงมีหม่อมหลายคน เช่น หม่อมผิน กัลยาณวงศ์ ณ อยุธยา,หม่อมช้อย กัลยาณวงศ์ ณ อยุธยา ทรงมีพระโอรสและพระธิดา 7 พระองค์[6]ดังนี้

  1. หม่อมเจ้าวรพุฒิพิไลย กัลยาณวงศ์ (ประสูติเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ.2461) มีหม่อมผินเป็นหม่อมมารดา
  2. หม่อมเจ้าหญิงอำไพพิลาส กัลยาณวงศ์ ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์เพื่อทำการสมรสกับสามัญชน
  3. หม่อมเจ้าหญิงพิศวาสกวี กัลยาณวงศ์ (ประสูติเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ.2464)
  4. หม่อมเจ้าปรีชา กัลยาณวงศ์ มีโอรส คือ หม่อมราชวงศ์จุลปรีชา กัลยาณวงศ์
  5. หม่อมเจ้ากัลยาณบุตร กัลยาณวงศ์
  6. หม่อมเจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ.2456 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ.2457)
  7. หม่มเจ้าหญิงพงศ์กวี กัลยาณวงศ์ (ประสูติเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ.2468) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์เพื่อทำการสมรสกับสามัญชน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

พระยศทหาร กองเสือป่า และ ข้าราชการพลเรือนสยามแก้ไข

  • ร้อยเอก[7]
  • นายกองตรีเสือป่า
  • มหาอำมาตย์ตรี[8]

อ้างอิงแก้ไข

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 "หมายกำหนดการ ที่ ๓/๒๔๗๓ พระราชทานเพลิงพระศพและศพ ที่เมรุวัดเบญจมบพิตดุสิตวนาราม พุทธศักราช ๒๔๗๓" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 47 (0 ง): 553–554. 18 พฤษภาคม 2473. สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2561.
  2. กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมากูร, ย้อนรอยราชสกุลวงศ์ วังหลวง, ดอกหญ้า, 2549, ISBN 974-941-205-2
  3. "พระบรมราชโองการ ประกาศ เลื่อนกรม ตั้งกรม ตั้งพระองค์เจ้า และตั้งเจ้าพระยา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 30 (ก): 337–339. 11 พฤศจิกายน 2456. สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2561.
  4. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2458/D/114.PDF
  5. "ข่าวสิ้นพระชนม์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 44 (ง): 625–627. 29 พฤษภาคม 2470. สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2561.
  6. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี, หน้า 271
  7. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2456/A/329.PDF
  8. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/D/625_4.PDF
บรรณานุกรม
  • ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า 271. ISBN 974-221-818-8
  • สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. ราชสกุลวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ 14, กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, 2554. 296 หน้า. หน้า 139-140. ISBN 978-974-417-594-6