พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี (นพ พหลโยธิน)

มหาอำมาตย์ตรี พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี (นพ พหลโยธิน) (22 เมษายน 2414-17 พฤศจิกายน 2462) นายทหารและขุนนางชาวไทย อดีตองคมนตรี อดีตสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา อดีตผู้บัญชาการกองพลที่ ๔ มณฑลราชบุรี อดีตราชองครักษ์เวร อดีตราชองครักษ์พิเศษ และผู้ขอพระราชทานนามสกุล "พหลโยธิน" ซึ่งเป็นนามสกุลพระราชทานลำดับที่ 468[1]เป็นพี่ชายต่างมารดาของ พลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) หัวหน้า คณะราษฎร และอดีต นายกรัฐมนตรี ของไทย และเป็นบิดาของนาย แนบ พหลโยธิน หนึ่งในสมาชิกของ คณะราษฎร และอดีตรัฐมนตรี

พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี (นพ พหลโยธิน)
22 เมษายน พ.ศ. 2414 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2462 (48 ปี)
ชั้นยศRTA OF-8 (Lieutenant General).svg พลโท

ประวัติแก้ไข

พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี เกิดเมื่อวันเสาร์ เดือน ๖ ขึ้น ๔ ค่ำ ปีมะเมีย จุลศักราช ๑๒๓๓ ตรงกับวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2414 เป็นบุตรชายของ พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (กิ่ม พหลโยธิน)[2]ข้าหลวงเดิมใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งได้นำบุตรชายของตนเข้าถวายตัวเป็นมหาดเล็กตั้งแต่เด็ก และเข้าเรียนที่ โรงเรียนสราญรมย์ จากนั้นจึงได้เข้าเรียนหนังสือในสำนักของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) และ ขุนปรีชานุสาสน์

ต่อมาเมื่อมีการตั้งโรงเรียนนายร้อยทหารบกขึ้นที่วังสราญรมย์นายนพมหาดเล็กจึงได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบกสราญรมย์กระทั่งจบการศึกษาและได้รับพระราชทานยศ ร้อยตรี เมื่อปี พ.ศ. 2431 จากนั้นจึงได้เจริญก้าวหน้าในราชการขึ้นเรื่อย ๆ จนมียศทหารและบรรดาศักดิ์สุดท้ายที่ พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี

ด้านชีวิตครอบครัวสมรสกับ คุณหญิงล้วน (สกุลเดิม จารุจินดา) มีบุตรชายคนสำคัญคือนาย แนบ พหลโยธิน หนึ่งในสมาชิกของ คณะราษฎร ผู้ชักชวน พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) ผู้เป็นอาให้เป็นหัวหน้าคณะราษฎร

พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2462 ด้วยโรคไตพิการ สิริรวมอายุเพียง 48 ปี ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศโถและฉัตรเบญจาตั้ง ๔ เป็นเกียรติยศ[3]

ยศและบรรดาศักดิ์แก้ไข

  • พ.ศ. 2431 ร้อยตรี (สำเนาต้นฉบับในราชกิจจานุเบกษาหายไป)
  • 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435 ร้อยโท[4]
  • 19 กันยายน พ.ศ. 2440 ร้อยเอก (ด้วยเหตุขัดข้องจึงไม่สามารถนำสำเนาต้นฉบับมาอ้างอิงได้)
  • 20 กันยายน พ.ศ. 2441 หลวงศิลปสารสราวุธ ถือศักดินา ๘๐๐[5]
  • 15 สิงหาคม พ.ศ. 2442 พันตรี[6]
  • 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443 พระศรีณรงควิไชย ถือศักดินา ๑๐๐๐[7]
  • 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 พันโท[8]
  • 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2446 พันเอก[9]
  • 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 พระยาพหลพลพยุหเสนา ถือศักดินา ๑๕๐๐[10]
  • 12 มิถุนายน พ.ศ. 2448 พลตรี[11]
  • นายหมู่ใหญ่
  • 16 มิถุนายน พ.ศ. 2455 นายกองตรี[12]
  • 19 มิถุนายน พ.ศ. 2456 มหาอำมาตย์ตรี[13]
  • 8 กันยายน พ.ศ. 2456 พระยากำแหงสงคราม ราชราชภักดี พิริยะพาห ถือศักดินา ๑๐๐๐๐[14]
  • 8 ตุลาคม พ.ศ. 2462 พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี คงถือศักดินา ๑๐๐๐๐[15]

ตำแหน่งแก้ไข

  • 16 มกราคม พ.ศ. 2453 ราชองครักษ์เวร[16]
  • 12 เมษายน พ.ศ. 2456 ราชองครักษ์พิเศษ[17]
  • 12 เมษายน พ.ศ. 2456 สมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลนครราชสีมา[18]
  • พฤษภาคม พ.ศ. 2456 พ้นจากตำแหน่ง ผู้บัญชาการกองพลที่ ๔ มณฑลราชบุรี[19]
  • 4 เมษายน พ.ศ. 2458 องคมนตรี[20]
  • 8 ตุลาคม พ.ศ. 2462 พ้นจากตำแหน่งสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา[21]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. ประกาศกระทรวงมุรธาธร ประกาศพระราชทานนามสกุล ครั้งที่ ๖ (หน้า ๑๒๙๘)
  2. ข่าวตาย
  3. ข่าวตาย
  4. พระราชทานสัญญาบัตรทหาร (หน้า ๒๘๒)
  5. พระราชทานสัญญาบัตร
  6. พระราชทานสัญญาบัตรทหาร
  7. พระราชทานสัญญาบัตรขุนนางและสัญญาบัตรทหาร
  8. พระราชทานสัญญาบัตร์ทหารบก
  9. พระราชทานสัญญาบัตรทหารบก
  10. พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง
  11. พระราชทานสัญญาบัตรทหารบก
  12. ส่งสัญญาบัตรเสือป่าไปพระราชทาน
  13. พระราชทานยศเลื่อนยศ
  14. พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
  15. พระราชทานบรรดาศักดิ์
  16. แจ้งความกระทรวงกระลาโหม
  17. แจ้งความกระทรวงกระลาโหม เรื่อง ตั้งราชองครักษ์พิเศษ
  18. ประกาศตั้งสมุหเทศาภิบาล
  19. แจ้งความกระทรวงกระลาโหม เรื่อง ย้ายและผลัดเปลี่ยนนายทหาร
  20. รายพระนามและนามซึ่งได้รับพระราชทานตราตั้งเป็นองคมนตรี (หน้า ๑๑๖)
  21. ประกาศกระแสพระบรมราชโองการ เรื่อง ตั้งสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา
  22. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย (หน้า ๔๒๑)
  23. พระราชทานเหรียญจักรมาลา
  24. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  25. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  26. พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ (หน้า ๓๐๙๘)
  27. ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน
  28. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  29. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
  30. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (หน้า ๒๔๓๘)
  31. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า