พญาหลวงติ๋นมหาวงศ์

เจ้าพระยาหลวงติ๋นมหาวงศ์[2] หรือ เจ้าฟ้าหลวงติ๋นมหาวงศ์ [3]ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 51 และปฐมเจ้าผู้ครองนครน่านแห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์ ครองเมืองน่าน ระหว่างปี พ.ศ. 2269 - พ.ศ. 2294[4] และทรงเป็นบรรพบุรุษแห่งราชสกุลณ น่าน และราชสกุลเจ้านายเมืองน่าน สาขาอื่น ๆ

เจ้าพระยาหลวงติ๋นมหาวงศ์
เจ้าฟ้าหลวงน่าน
เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 51 และ
ปฐมเจ้าผู้ครองนครน่านแห่ง ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
ราชาภิเษก11 พฤษภาคม พ.ศ. 2269
ครองราชย์11 พฤษภาคม พ.ศ. 2269 - 16 มิถุนายน พ.ศ. 2294
รัชกาล25 ปี 36 วัน
ก่อนหน้าพระนาขวา (น้อยอินทร์)
ถัดไปเจ้าอริยวงษ์
พระชายาแม่เจ้าเมืองเชียงใหม่อรรคราชเทวี
ชายาแม่เจ้านางยอดราชเทวี[1]
พระราชบุตร7 พระองค์
พระนามเต็ม
เจ้าพระยาหลวงติ๋นมหาวงษ์ เจ้าฟ้าหลวงเมืองน่าน
ราชสกุลต้นราชสกุล ณ น่าน
ราชวงศ์ปฐม ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
ประสูติเมืองเชียงใหม่
พิราลัย16 มิถุนายน พ.ศ. 2294
ณ คุ้มหลวงเมืองน่าน

ประวัติแก้ไข

พญาหลวงติ๋นมหาวงศ์มาจากเชียงใหม่[5] ต่อมาพระเจ้ากรุงอังวะโปรดให้พญานาซ้ายให้รวบรวมผู้คนและสร้างเมืองน่านขึ้นมาใหม่และมอบให้พญานาซ้ายดูแล เมื่อพญานาซ้ายดูแลเมืองน่านร่วม 11 ปีได้รับการโปรดให้เป็นพญานาขวาแต่ตัวไม่มีเชื้อเจ้ามาก่อนจึงไม่กล้าขึ้นครองเมือง จึงได้กราบทูลพระเจ้ากรุงอังวะ ขอให้พญาหลวงติ๋นที่อยู่เมืองเชียงใหม่มาครองเมืองน่าน พญาหลวงติ๋นครองเมืองน่านระหว่าง พ.ศ. 2269–2294 ก็ถึงแก่พิราลัย เจ้าอริยวงศ์ (หวั่นท๊อก) พระโอรสจึงได้ปกครองเมืองน่านต่อมา[6]

พระประวัติในเอกสาร ประวัติศาสตร์เมืองน่านแก้ไข

ในช่วงปลายของยุคที่เมืองน่านมีสถานะเป็นเมืองขึ้นของพม่า (พ.ศ. 2101 - พ.ศ. 2331) ในปี พ.ศ. 2269 พระมหากษัตริย์พม่าได้โปรดให้พญาหลวงตื๋น (เจ้ามหาวงศ์) เชื้อสายเจ้านายเมืองเชียงใหม่ที่ได้เป็นเจ้าเมืองตื๋นมาเป็นเจ้าเมืองน่าน (พ.ศ.๒๒๖๙ – ๒๒๙๔)21 22 และเป็นปฐมราชวงศ์มหาวงศ์ (ราชวงศ์หลวงติ๋น) ของเจ้าหลวงเมืองน่าน สืบมาจนถึงเมืองนครน่าน เป็นประเทศราชของสยามในปี พ.ศ. 2331

พระชายา ราชโอรส ราชธิดาแก้ไข

เจ้าหลวงติ๋นมหาวงษ์ ท่านมีพระชายา 2 องค์ ประสูติแต่ ราชโอรส ราชธิดา 7 พระองค์ ดังนี้

  • ชายาที่ 1 แม่เจ้าเมืองเชียงใหม่เทวี ประสูติแต่ ราชโอรส ราชธิดา 4 พระองค์
  1. เจ้าอริยวงษ์ ภายหลังเป็น เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 52
  2. เจ้ามัว
  3. เจ้านรินทร์
  4. เจ้านางเทพ
  • ชายาที่ 2 แม่เจ้ายอดเทวี ประสูติแต่ ราชธิดา 3 พระองค์
  1. เจ้านางมะลิมาลา
  2. เจ้านางยอดมโนรา
  3. เจ้านางคำขา

อ้างอิงแก้ไข

  1. ราชวงศปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน (ฉบับพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช), หน้า 147
  2. ราชวงศปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน (ฉบับพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช), หน้า 146
  3. ราชวงศปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน (ฉบับพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช), หน้า 146
  4. "ประวัติศาสตร์น่าน รูปและข้อมูลท่องเที่ยวน่าน เมืองเก่าน่าน". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2019-08-08. สืบค้นเมื่อ 2015-04-16.
  5. "เจ้าสมปรารถนา ณ น่าน...ลมหายใจแห่งนครน่าน". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2015-04-16.
  6. ประวัติน่าน | ล่องน่าน

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

ดูเพิ่มแก้ไข

รายพระนามเจ้าผู้ครองนครน่าน

ก่อนหน้า พญาหลวงติ๋นมหาวงศ์ ถัดไป
พญานาซ้าย (ครั้งที่สอง)   เจ้าผู้ครองนครน่าน
องค์ที่ 51

(พ.ศ. 2269–2294)
  เจ้าหลวงอริยวงษ์