อักษรชญานวัชระทรงเหลี่ยม

อักษรซานาบาซาร์ (มองโกเลีย: Занабазар) หรือ อักษรชญานวัชระ (สันสกฤต: ज्ञानवज्र, Jñānavajra) เป็นอักษรทรงเหลี่ยมแนวนอน (𑨢𑨆𑨏𑨳𑨋𑨆𑨬𑨳, มองโกเลีย: Хэвтээ Дөрвөлжин бичиг, Хэвтээ Дөрвөлжин Үсэг) ใช้สำหรับเขียนภาษามองโกเลียในแนวนอน และยังอาจใช้เขียนภาษาทิเบตและภาษาสันสกฤตได้ด้วย อักษรชนิดนี้เป็นอักษรในตระกูลอักษรพราหมี มีพื้นฐานมาจากอักษรทิเบตและคล้ายคลึงกับอักษรพักส์-ปา [1] [2]

อักษรชญานวัชระทรงเหลี่ยม
Monggol in kebtege dorbeljin bicig.png
ชนิดอักษรสระประกอบ
ภาษาพูดภาษามองโกเลีย, ภาษาทิเบต, ภาษาสันสกฤต
ผู้ประดิษฐ์ชญานวัชระ
ระบบแม่
ช่วงยูนิโคด
ISO 15924Zanb

อักษรนี้ได้รับการคิดค้นโดยชญานวัชระ พระทิเบตชาวมองโกเลีย และเขายังได้สร้างอักษรสวยัมภูขึ้นมาด้วยในเวลาเดียวกันในปี 1686 ซึ่งเป็นรัชสมัยของจักรพรรดิคังซี ช่วงต้นยุคราชวงศ์ชิง

ตัวอักษรแก้ไข

สระแก้ไข

 
สระของตัวอักษรซานาบาซาร์ทรงเหลี่ยม
ชนิด อักษร ชื่อ XML หมายเหตุ
สระ 𑨀 A & #x11A00;
สระที่ใส่ 𑨁 I & #x11A01;
𑨂 UE & #x11A02;
𑨃 U & #x11A03;
𑨄 E & #x11A04;
𑨅 OE & #x11A05;
𑨆 O & #x11A06;
𑨇 AI & #x11A07; ยังอาจใช้เป็นเสียงควบ '-I' ด้วย
𑨈 AU & #x11A08; ยังอาจใช้เป็นแสดงเสียงควบ '-U' ด้วย
𑨉 REVERSED I & #x11A09; ใช้ในภาษาสันสกฤต
สระเสียงยาว 𑨊 VOWEL LENGTH MARK & #x11A0A; ใช้ใส่เพื่อให้เป็นสระเสียงยาว

พยัญชนะแก้ไข

 
พยัญชนะตัวอักษรซานาบาซาร์ทรงเหลี่ยม
อักษร ชื่อ XML หมายเหตุ
𑨋 KA 𑨋
𑨌 KHA 𑨌
𑨍 GA 𑨍
𑨎 GHA 𑨎
𑨏 NGA 𑨏
𑨐 CA 𑨐
𑨑 CHA 𑨑
𑨒 JA 𑨒
𑨓 NYA 𑨓
𑨔 TTA 𑨔
𑨕 TTHA 𑨕
𑨖 DDA 𑨖
𑨗 DDHA 𑨗
𑨘 NNA 𑨘
𑨙 TA 𑨙
𑨚 THA 𑨚
𑨛 DA 𑨛
𑨜 DHA 𑨜
𑨝 NA 𑨝
𑨞 PA 𑨞
𑨟 PHA 𑨟
𑨠 BA 𑨠 หรือ 𑨭 VA
𑨡 BHA 𑨡
𑨢 MA 𑨢
𑨣 TSA 𑨣
𑨤 TSHA 𑨤
𑨥 DZA 𑨥
𑨦 DZHA 𑨦
𑨧 ZHA 𑨧
𑨨 ZA 𑨨
𑨩 -A 𑨩 ภาษามองโกเลีย AANG, ภาษาทิเบต A-CHUNG
𑨪 YA 𑨪
𑨫 RA 𑨫
𑨬 LA 𑨬
𑨭 VA 𑨭
𑨮 SHA 𑨮
𑨯 SSA 𑨯
𑨰 SA 𑨰
𑨱 HA 𑨱
𑨲 KSSA 𑨲
ชนิด อักษร ชื่อ เอนทิตี XML หมายเหตุ
พยัญชนะตัวสุดท้าย 𑨳 FINAL CONSONANT MARK & #x11A33; ใช้เพื่อทำเครื่องหมายพยัญชนะตัวสุดท้ายของพยางค์
ลบสระ 𑨴 VIRAMA & #x11A34; สำหรับภาษาสันสกฤตและทิเบต
จุดดวงจันทร์ 𑨵 CANDRABINDU & #x11A35; เสริมจมูก
𑨶 CANDRABINDU WITH ORNAMENT & #x11A36; ใช้สำหรับ & #x11A3F;
𑨷 CANDRA WITH ORNAMENT & #x11A37; ใช้สำหรับ & #x11A3F;
สัมผัส 𑨸 ANUSVARA & #x11A38; .ใช้สำหรับภาษาสันสกฤต
หยุดสัมผัส 𑨹 VISARGA & #x11A39; ใช้สำหรับภาษาสันสกฤต
𑨺 CLUSTER-INITIAL LETTER RA & #x11A3A; ใช้สำหรับกลุ่มพยัญชนะทิเบต รูปแบบเริ่มต้นของ & #x11A2B;
𑨻 CLUSTER-FINAL LETTER YA & #x11A3B; ใช้สำหรับกลุ่มพยัญชนะทิเบต รูปแบบสิ้นสุดของ & #x11A2A;
𑨼 CLUSTER-FINAL LETTER RA & #x11A3C; ใช้สำหรับกลุ่มพยัญชนะทิเบต รูปแบบสิ้นสุดของ & #x11A2B;
𑨽 CLUSTER-FINAL LETTER LA & #x11A3D; ใช้สำหรับกลุ่มพยัญชนะทิเบต รูปแบบสิ้นสุดของ & #x11A2C;
𑨾 CLUSTER-FINAL LETTER VA & #x11A3E; ใช้สำหรับกลุ่มพยัญชนะทิเบต รูปแบบสิ้นสุดของ & #x11A2D;
สัญลักษณ์เริ่มต้น 𑨿 INITIAL HEAD MARK & #x11A3F;
สัญลักษณ์เริ่มต้น 𑩀 เครื่องหมายปิดหัว & #x11A40;
เครื่องหมายวรรคตอน 𑩁 MARK TSHEG & #x11A41;
เครื่องหมายวรรคตอน 𑩂 MARK SHAD & #x11A42;
เครื่องหมายวรรคตอน 𑩃 MARK DOUBLE SHAD & #x11A43;
เครื่องหมายวรรคตอน 𑩄 MARK LONG TSHEG & #x11A44;
สัญลักษณ์เริ่มต้น 𑩅 INITIAL DOUBLE-LINED HEAD MARK & #x11A45;
สัญลักษณ์เริ่มต้น 𑩆 DOUBLE-LINED HEAD MARK & #x11A46;
การเชื่อมต่อพยัญชนะ 𑩇 SUBJOINER & #x11A47; สำหรับกลุ่มพยัญชนะ

การแสดงผลในคอมพิวเตอร์แก้ไข

ในยูนิโคดเวอร์ชัน 10.0 ได้เพิ่มอักษรชนิดนี้เข้าไปในช่วงรหัส U+11A4F U+11A00[3]แม่แบบ:Unicode chart Zanabazar Square

ดูเพิ่มแก้ไข

  1. Shagdarsürüng, Tseveliin (2001). ""Study of Mongolian Scripts (Graphic Study or Grammatology). Enl."". Bibliotheca Mongolica: Monograph 1.
  2. Bareja-Starzyńska, Agata; Byambaa Ragchaa (2012). ""Notes on the Pre-existences of the First Khalkha Jetsundampa Zanabazar according to His Biography Written in the Horizontal Square Script."". Rocznik Orientalistyczny 1.
  3. "Unicode 10.0.0". Unicode Consortium. June 20, 2017. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2017-06-20. สืบค้นเมื่อ June 21, 2017.