เปิดเมนูหลัก

อักษรขอมไทย เป็นอักษรขอมที่นำมาใช้เขียนภาษาไทย ซึ่งมีอักขรวิธีต่างจากการใช้อักษรขอมเขียนภาษาบาลีและภาษาเขมร อักษรดังกล่าวนี้สามารถพบได้ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ตำรายา ตำราคาถาอาคม รูปยันต์ต่าง ๆ โดยมากปรากฏในแถบภาคกลาง และอาจพบได้บ้างในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

อักษรขอมไทย
Bhuddha Sutra in Thai-Khmer Font.JPG
อักษรขอมไทยในคัมภีร์ทางพุทธศาสนา
ชนิดอักษรสระประกอบ
ภาษาพูดภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษาเขมร ภาษาไทย
ระบบแม่
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทศาสตร์สัทอักษรสากล หากไม่มีการสนับสนุนเร็นเดอร์ที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่อง หรือสัญลักษณ์อื่นแทนอักขระยูนิโค้ด

เนื้อหา

พยัญชนะแก้ไข

พยัญชนะมีทั้งหมด 35 ตัว โดยแต่ละตัวมีทั้งรูปตัวเต็มกับตัวเชิงหรือพยัญชนะซ้อน มีการจัดแบ่งเป็นวรรคตามระบบภาษาสันสกฤต

วรรค กะ  
 
 
 
 
วรรค จะ  
 
 
 
 
วรรค ฏะ  
 
 
 
 
วรรค ตะ  
 
 
 
 
วรรค ปะ  
 
 
 
 
เศษวรรค  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
อักษรไทย อักษรขอมไทย และเลขไทย ตีพิมพ์ในสารานุกรมของดิเดอโรต์และดาลองแบรท์ (ภาพต้นฉบับมาจากหนังสือ Du Royaume de Siam ของ ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ พิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1691) อักษรขอมไทยในหน้านี้จัดไว้ในหัวข้อ Alphabet Bali (อักขระบาลี) แสดงรูปอักษรและการแจกลูกตัวสะกดตามอักขรวิธีขอมไทย

รูปพยัญชนะอักษรขอมไทยน้อยกว่าอักษรไทย 9 ตัว โดยรูปพยัญชนะที่ขาดไป 9 ตัว คือ ฃ ฅ ซ ฎ ด บ ฝ ฟ และ ฮ ซึ่งการเขียนคำที่มีพยัญชนะที่ขาดไปเป็นดังนี้

  • ตัว ด ใช้ หรือ แทน เช่น   ไฑ หรือ   ไต = ได้,   เฑากไม่ หรือ   เตากไม่ = ดอกไม้
  • ตัว ฝ ใช้ แทน เช่น   ผี อาจหมายถึง ผี หรือฝี ขึ้นกับบริบท
  • ตัว ซ ใช้ หรือ เช่น   ฌืตฺรง = ซื่อตรง,   แลวใส้ย = แล้วไซร้
  • ตัว บ และ ฟ นิยมนำรูปตัว   (ป) ของอักษรขอมมาเขียนแทน บ และเพิ่มหางขึ้นไปเป็นรูป ตัว   (ป) ส่วนตัว ฟ ใช้รูปตัว   (พ) ของอักษรขอมมาเติมหางเช่นกันเป็นรูป   (ฟ) แต่ในหลายกรณี รูปตัว ของอักษรขอมทั้งที่มีหางและไม่มีหางมักใช้ปะปนกัน บางครั้งแทนเสียง ป บางครั้งแทนเสียง บ เช่น   เบน หรือ   เปน = เป็น,   ไฟเผา = ไฟเผา
  • รูปตัว ฝ ใช้อักษรขอม ตัว เติมหางเช่นเดียวกับตัว ฟ เช่น   ฟาย = ฝ่าย
  • ตัว ฃ ฅ ฎ ฮ ไม่มีที่ใช้ โดยใช้ และ แทน

พยัญชนะทุกตัวใช้เป็นพยัญชนะต้นได้ทั้งหมด ในกรณีของอักษรนำและตัวควบกล้ำ ตัวแรกใช้รูปตัวเต็ม ตัวต่อไปใช้รูปตัวเชิง

ตัวสะกด มี/รแก้ไข

นิยมเขียนด้วยรูปตัวเชิงใต้พยัญชนะต้นหรือสระ เว้นแต่พยัญชนะมีรูปสระหรือตัวควบกล้ำอยู่ข้างล่างอยู่แล้วจึงใช้รูปตัวเต็ม

สระแก้ไข

 
พระราชลัญจกรพระบรมราชโองการสำหรับพิมพ์หัวกระดาษประกาศกฎหมายต่าง ๆ แบบที่ใช้ในช่วงก่อน พ.ศ. 2483 ข้อความในแพรแถบตอนล่างสุดเป็นอักษรขอมข้อความ "พฺระบรมฺมราชโองฺการ"

แบ่งเป็นสระลอยกับสระจม รูปสระลอยใช้เขียนคำที่มีเสียง อ มีทั้งหมด 8 ตัว ได้แก่

 
อะ
 
อา
 
อิ
 
อี
 
อุ
 
อู
 
เอ
 
โอ

รูปสระจมหรือประสมคล้ายกับอักษรไทยปัจจุบัน ที่ต่างไปมีดังนี้

  • สระเอีย - นิยมเขียนด้วยตัวเชิงของตัว เช่น   ดฺยว = เดียว หรือใช้ทั้งสระ เอ + อิ (อี) + ตัวเชิงของ เช่น   เสิย = เสีย
  • สระเอือ - มีทั้งแบบที่ใช้รูปสระ เอ + อิ + อ เช่น   เพิอ = เพื่อ และ เอ + อิ (อื) + ตัวเชิงของ เช่น   เงื่อน = เงื่อน
  • สระเออ - ใช้สระ เอ กับตัวเชิงของ เมื่อไม่มีตัวสะกด เช่น   เธอ = เธอ และใช้สระเอ + อี + ตัวเชิงของ เมื่อมีตัวสะกด เช่น   เตีอม = เติม หรือตัดตัวเชิงของ ใช้ตัวเชิงของตัวสะกดแทน
  • สระอัว - ใช้ ไม้หันอากาศกับตัวเชิงของ เมื่อไม่มีตัวสะกด หรือใช้ตัวเชิงของ อย่างเดียวเมื่อมีตัวสะกด เช่น   ตฺวฺย = ด้วย

วรรณยุกต์แก้ไข

การใช้ไม่แน่นอนมีทั้งที่ไม่เติมวรรณยุกต์ ใช้รูปวรรณยุกต์ต่างจากปัจจุบัน หรือใช้เหมือนกัน

ไม้หันอากาศแก้ไข

มีทั้งเขียนบนพยัญชนะต้นและตัวสะกด บางครั้งไม่ใช้ไม้หันอากาศแต่เพิ่มตัวสะกดเป็น 2 ตัวแทน เช่น   วนฺน = วัน,   ทงั = ทั้ง

อ้างอิงแก้ไข

  • สุจิตต์ วงษ์เทศ. อักษรไทย มาจากไหน. กทม. มติชน. 2548
  • อนันต์ อารีย์พงศ์. อักษรขอม. พิมพ์ครั้งที่ 2. มหาวิทยาลัยทักษิณ. 2546. (ให้รายละเอียดเกี่ยวกับการเขียนและอ่านอักษรขอมไทยและขอมบาลี)

ดูเพิ่มแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข