พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช

พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช เป็นปฐมกษัตริย์เป็นต้นราชวงศ์ปทุมวงศ์ แห่งอาณาจักรตามพรลิงก์ เป็นผู้สร้างเมืองนครศรีธรรมราช จากชุมชนเดิมซึ่งมีชื่อเรียกว่า ตามพรลิงก์ บนหาดทรายแก้ว (บริเวณตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน) เมื่อปลายพุทธศตวรรษที่ 17 จนกลายเป็นนครรัฐหรือเป็นอาณาจักรใหญ่ในคาบสมุทรไทย ก่อนที่จะเข้ารวมอยู่ในราชอาณาจักรไทย สมัยกรุงศรีอยุธยาในต้นพุทธศตวรรษที่ 20 พระนามกษัตริย์ พระองค์นี้ ปรากฏอยู่ในหลักฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายชิ้น เช่น ตำนานเมืองนครศรีธรรมราช และจารึกดงแม่นางเมือง (จารึกหลักที่ 35)[1]

พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช
พระราชานุสาวรีย์พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช สวนสาธารณะศรีธรรมาโศกราช นครศรีธรรมราช .jpg

พระปรมาภิไธย พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์
ราชวงศ์ ราชวงศ์ศรีธรรมาโศกราช
รัชกาล 23 ปี
รัชกาลถัดไป พระเจ้าจันทรภาณุ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ ไม่ปรากฏ
สวรรคต พ.ศ. 1773
พระราชบิดา ไม่ปรากฏ
พระราชมารดา ไม่ปรากฏ

พระราชประวัติแก้ไข

ตามตำนานของจังหวัดนครศรีธรรมราชได้กล่าวเล่าขานกันว่า พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช ทรงพระนามเดิมว่า "อโศก" เป็นชาวอินเดียที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา[2] เมื่อได้มาสร้างบ้านเมืองใหม่ขึ้น ทรงสถาปนาอาณาจักรนครศรีธรรมราชขึ้น เฉลิมพระนามว่า พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช แปลว่า พระเจ้าอโศกผู้ทรงธรรม พระองค์ได้นำเอาพระพุทธศาสนา นิกายเถรวาท ลัทธิลังกาวงศ์เข้ามา นอกจากนั้นยังได้นำเอาลัทธิความเชื่อทางศาสนาพราหมณ์เข้ามาด้วย แต่เนื่องจากวิธีการปฏิบัติทางโลกมากกว่าทางธรรมจึงทำใหพิธีการของพราหมณ์ซึ่งเป็นทางโลกส่วนมาก อธิเช่น นิติประเพณี ราชเพณี ฯลฯ เข้ามาเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนในดินแดนนี้มาก จึงทำให้ภาษาสันสกฤตซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในศาสนาพราหมณ์เป็นที่แพร่หลายในดินแดนนี้ด้วย[3] พระเจ้าศรีธรรมาโศกราชได้สร้างเมืองนครศรีธรรมราชขึ้นราว ๆ พ.ศ. 1098 ในชั้นแรกคนทั่วไปไม่ได้เรียกว่า " นครศรีธรรมราช " อย่างเช่นในคัมภีร์บาลีเรียกว่า "พลิง" แต่ในชื่อเดียวกันนี้ ในศิลาจารึกเมืองไชยาจะเรียก " ตามพรลิงก์ " มาตั้งแต่อดีตและเรียกขานจนมาถึงทุกวันนี้

พระราชกรณียกิจแก้ไข

  1. ทรงเป็นปฐมกษัตริย์ของนครศรีธรรมราชโบราณ และได้เป็นผู้สร้างบ้านแปลงเมืองให้เป็นอาณาจักรสำคัญในแหลมอินโดจีน
  2. ได้ทรงสร้างเมืองนครศรีธรรมราชขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 1098 โดยสร้างกำแพงป้อมปราการโดยรอบทั้งชั้นนอกชั้นใน ด้วยพระปรีชาสามารถของพระองค์ ทำให้นครศรีธรรมราชเป็นมหานครใหญ่และมีอำนาจมาก มีเมืองขึ้น 12 หัวเมืองเรียกว่า 12 นักษัตร ตั้งอยู่โดยรอบพระราชอาณาเขต โดยกำหนดให้ใช้สัตว์ประจำปีเป็นตราเมืองแต่ละเมือง
  3. ได้ทรงสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ขึ้นบนหาดทรายแก้ว ซึ่งนับเป็นปูชนียสถานอันสำคัญในสมัยต่อมาตราบจนปัจจุบัน

อ้างอิงแก้ไข

  1. ฉัตรชัย ศุกระกาญจน์. พร้อมรำลึก อนุสรณ์งานพระราชเพลิงศพนางสาวพร้อม ณ นคร. นครศรีธรรมราช : [ม.ป.พ.], พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2554.
  2. ราชวงศ์ศรีธรรมาโศกราช กับ พระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์
  3. ศรีธรรมราช นครแห่งเมืองใต้ - Eduzones