นพปฎลมหาเศวตฉัตร

เป็นฉัตร 9 ชั้น สำหรับพระมหากษัตริย์ที่ทรงรับพระราชพิธีบรมราชภิเษกตามโบราณราชประเพณีแล้ว
(เปลี่ยนทางจาก พระนพปฎลมหาเศวตฉัตร)

นพปฎลมหาเศวตฉัตร เป็นสิ่งที่พิจารณาว่าเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งประเทศไทยที่เก่าแก่และศักดิ์สิทธิ์ที่สุด ร่มหลวง (เรียกว่า ฉัตร) มีหลายชั้น โดยห้าชั้นสำหรับสยามมกุฎราชกุมาร (หรืออุปราช) เจ็ดชั้นสำหรับกษัตริย์ที่ยังไม่ได้ทำพระราชพิธีครองราชย์ และเก้าชั้นสำหรับพระมหากษัตริย์ไทยที่ผ่านพระราชพิธีแล้ว กษัตริย์องค์ใหม่ไม่สามารถประทับบนบัลลังก์ใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตร จนกว่าพิธีราชาภิเษกจะเสร็จสิ้น[1]

นพปฎลมหาเศวตฉัตรเหนือพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย, พระบรมมหาราชวัง
นพปฎลมหาเศวตฉัตรเหนือพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในพระบรมโกศที่สนามหลวง (2560)

รายละเอียดแก้ไข

ฉัตรทำมาจากผ้าไหมขาวที่เย็บด้วยด้ายทอง มักตั้งบนบัลลังก์ที่สำคัญในพระบรมมหาราชวัง (คล้ายกับเบญจาคริสต์) ตัวฉัตรเองถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์และถูกถวายให้แก่กษัตริย์ในวันครบรอบวันบรมราชาภิเษก ปัจจุบันมีอยู่ 7 ฉัตร โดยหกคันอยู่ในห้องพระที่นั่งในพระบรมมหาราชวังและอีกคันอยู่ในพระราชวังดุสิต[2] ความเชื่อนี้มาจากศาสนาฮินดูโบราณว่า ตัวฉัตรแสดงถึงการปกป้องกษัตริย์ทั้งรูปธรรมและนามธรรม การมีหลายชั้นสื่อถึงการสั่งสมเกียรติยศและผลบุญตามตำแหน่งของกษัตริย์[3] ในระหว่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ จุดหนึ่งก่อนที่กษัตริย์จะสวมมงกุฎ หัวหน้าพราหมณ์จะเผชิญหน้ากษัตริย์และให้นพปฎลมหาเศวตฉัตร กษัตริย์จะทรงรับมันและมอบให้มหาดเล็ก ซึ่งจะตั้งบนบัลลังก์ที่กษัตริย์จะประทับเพื่อสวมมงกุฎ จากนั้น เหล่าพราหมณ์ก็อ่านบทสวดมนต์พร้อมเสียงแตรและดนตรี[4]

ในวันครบรอบวันบรมราชาภิเษก จะมีวันสำคัญที่มีชื่อว่า วันฉัตรมงคล ซึ่งเป็นวันที่กษัตริย์ทรงทำพิธีกรรมในการรำลึกถึงการอุทิศตน โดยจะจัดขึ้นในหอพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย สำหรับพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พิธีนี้มักจัดให้คนทั่วไปได้ชม โดยพระองค์ทรงประทับบนบัลลังก์ที่มีนพปฎลมหาเศวตฉัตรเหนือพระเศียรเพื่อถวายพระพร หลังจากพระองค์สวรรคต รัฐบาลได้ยกเลิกวันหยุดนี้ไป (5 พฤษภาคม)[5][6][7][8]

ที่ตั้งแก้ไข

ปัจจุบันมีร่มอยู่ 8 คัน โดยหกคันอยู่ในพระบรมมหาราชวัง และสองคันอยู่ในพระราชวังดุสิต

  1. พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เหนือพระที่นั่ง พุดตานกาญจนสิงหาสน์
  2. พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เหนือพระที่นั่ง ภัทรบิฐ
  3. พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เหนือพระแท่นบรรทมหลังคา
  4. พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เหนือพระที่นั่งโซฟา
  5. พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท มักอยู่เหนือพระแท่นราชบัลลังก์ประดับมุก
  6. พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท เหนือพระที่นั่ง พุดตานถม
  7. พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต เหนือพระที่นั่ง
  8. พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต เหนือพระที่นั่ง

ภาพแก้ไข

ดูเพิ่มแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

อ้างอิง
  1. Quaritch Wales 1931, p. 70
  2. Quaritch Wales 1931, p. 93
  3. Quaritch Wales 1931, p. 95
  4. Quaritch Wales 1931, p. 85
  5. Quaritch Wales 1931, p. 213
  6. "70 Years of His Majesty the King's Reign". The Government Public Relations Department. 4 May 2016. สืบค้นเมื่อ 2017-09-06.
  7. "Nation celebrates King's Coronation Day". Thai Public Broadcasting Service. 5 May 2014. สืบค้นเมื่อ 2017-09-06.
  8. "Cabinet announces two additional public holidays". Thai Public Broadcasting Service. 11 April 2017. สืบค้นเมื่อ 2017-09-06.
บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข