ระวังสับสนกับ กาลี (ปีศาจ) หรือ มหากาลี

กาลี (/ˈkɑːl/; สันสกฤต: काली, แม่แบบ:IAST3, ISO: Kālī) หรือ กาลิกา (สันสกฤต: कालिका, Kālikā, ISO: Kālikā) เป็นเทวีในศาสนาฮินดู ผู้นำของมหาวิทยา กลุ่มตันตรเทวีสิบองค์ซึ่งเป็นปางต่าง ๆ ของพระแม่ปารวตี

กาลี
เทวีแห่งเวลา, การสร้าง, การทำลาย และพลังอำนาจ
ส่วนหนึ่งของ ทศมหาวิทยา
Kali by Raja Ravi Varma.jpg
สังหาระกาลี โดย ราชา รวี วรรมะ
ส่วนเกี่ยวข้องปารวตี, มหากาลี, มหาวิทยา, เทวี, มหาเทวี , ภัทรกาลี , กาลราตรี พระแม่จามุณฑา , พระเทพีจัณฑี
ที่ประทับเมรุ (อาจแตกต่างไปนามการตีความ), มณีทวีป
อาวุธซีมีตาร์, ดาบ, ตรีศูล
เพศสตรี
เทศกาลกาลีบูชา, นวราตรี
คู่ครองพระศิวะ

ปางดั้งเดิมของพระแม่กาลีคือเป็นผู้ทำลายล้างพลังชั่วร้าย และถือกันว่าพระนางเป็นศักติองค์ที่มีพลังอำนาจมากที่สุด นอกจากนี้ยังเป็นหนึ่งในสี่กาวลมรรค ตามธรรมเนียมตันตระของลัทธิไศวะ ความเชื่อพื้นฐานคือพระนางเป็นผู้ทำลายความชั่วร้ายและปกป้องผู้บริสุทธิ์ ในยุคถัด ๆ มา มีการเคารพบูชาพระแม่กาลีในสถานะต่าง ๆ ทั้งในฐานะเทวีสูงสุด, พระมารดาแห่งเอกภพ, อาทิศักติ หรือ อาทิปรศักติ[1][2][3] ธรรมเนียมศักตะและตันตระบางธรรมเนียมบูชาพระนางเป็นความจริงสูงสุด ("พรหม")[3] นอกจากนี้ยังถือว่าพระนางเป็นเทวีผู้พิทักษ์บุคคลผู้ที่เข้าสู่โมกษะ (การหลุดพ้น)[1] รูปเคารพทั่วไปของพระแม่กาลีมักแสดงพระนางกำลังยืนหรือร่ายรำอยู่บนร่างกายของพระศิวะ คู่ครองของพระนาง ซึ่งนอนอย่างสงบเสงี่ยมอยู่เบื้องใต้ มีการบูชาพระนางในบรรดาศาสนิกชนของศาสนาฮินดูทั้งในอินเดีย, เนปาล[4] และหลายแห่งทั่วโลก

ศัพทมูลแก้ไข

กาลี (Kālī) เป็นรูปสตรีของคำว่า กาล (Kāla) ซึ่งแปลว่า "เวลา" หรือ "ความเติมเต็มของเวลา") และอาจตีความได้ว่าเวลาในบริบทนี้หมายถึง "การเปลี่ยนแปลงนิรันดร์ของธรรมชาติ ซึ่งท้ายที่สุดจะนำพาทุกสิ่งไปสู่ความตาย" นามรองอื่น ๆ ที่ปรากฏ เช่น กาลราตริ (Kālarātri; "ค่ำคืนมืดมิด") และ กาลิกา (Kālikā; "ผู้มีกายดำ")[5]

คำพ้องรูปพ้องเสียง กาละ (kāla; เวลา) นั้นต่างกับ กาละ (สีดำ) โดยสิ้นเชิง แต่ต่อมาได้ถูกนำมาเกี่ยวกันผ่านศัพทมูลสมัยนิยม การนำมาเกี่ยวกันนี้พบปรากฏในความตอนหนึ่งในมหาภารตะ ซึ่งแทนภาพของตัวละครสตรีซึ่งทำหน้าที่ขนย้ายวิญญาณของนักรบที่ถูกสังหารและสัตว์ ด้วยชื่อ กาลีมาตา ("มารดาสีดำ") และ กาลี ซึ่งนักวิชาการ คอเบิร์น ระบุว่าสามารถอ่านคำนี้ได้ทั้งในรูปของวิสามานยนาม หรือในแง่ว่าเป็นคำอธิบายของ "ผู้ซึ่งมีสีน้ำเงินเข้ม"[5] นอกจากนี้ กาละ ยังเป็นนามรองหนึ่งของพระศิวะ คู่ครองของพระแม่กาลีเช่นกัน[6]

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 Hawley, John Stratton; Wulff, Donna Marie (1982). Sri Ramakrishna: The Spiritual Glow. Motilal Banarsidass. p. 152.
  2. Harding, Elizabeth U. (1993). Kali: The Black Goddess of Dakshineswar. Nicolas Hays. ISBN 978-8120814509.
  3. 3.0 3.1 McDaniel, June (2004). Offering Flowers, Feeding Skulls: Popular Goddess Worship in West Bengal. Oxford University Press.
  4. McDermott, Rachel Fell (2003). Encountering Kali: In the Margins, at the Center, in the West. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0520232402.
  5. 5.0 5.1 Coburn, Thomas (1984). Devī-Māhātmya – Crystallization of the Goddess Tradition. Motilal Banarsidass, Delhi. ISBN 978-81-208-0557-6.
  6. McDermott, Rachel Fell (2001). Singing to the Goddess: Poems to Kali and Uma from Bengal. Oxford University Press. ISBN 978-0198030706.