เปิดเมนูหลัก

ยุทธการที่ปลาศี (อังกฤษ: Battle of Plassey) เป็นการต่อสู้ระหว่างบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษกับแคว้นเบงกอลของจักรวรรดิโมกุลที่มีฝรั่งเศสหนุนหลัง[1] การต่อสู้เกิดขึ้นในภาคเบงกอลซึ่งอยู่ทางตะวันออกของอินเดียในวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 1757 ซึ่งกองทัพของบริษัทได้รับชัยชนะอย่างขาดลอยเหนือกองทัพโมกุล เป็นผลให้จักรวรรดิโมกุลต้องเสียดินแดนในเบงกอลให้แก่บริษัทอินเดีย เป็นจุดเริ่มต้นการยึดครองอนุทวีปอินเดียของสหราชอาณาจักร ซึ่งสหราชอาณาจักรสามารถยึดครองอนุทวีปอินเดียได้ทั้งหมดในอีกหนึ่งร้อยปีข้างหน้า

ยุทธการที่ปลาศี
เป็นส่วนหนึ่งของ สงครามเจ็ดปี
Clive.jpg
ท่านลอร์ดไคลฟ์พบกับมีร์ จาฟาร์ หลังยุทธการที่ปลาศี
วันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 1757
สถานที่ ปลาศี ในภาคเบงกอล
ผลลัพธ์ ชัยชนะของบริษัทอินเดียตะวันออก
ดินแดน
เปลื่ยน
เบงกอลตกเป็นของบริษัทอินเดียตะวันออก
คู่ขัดแย้ง
 บริเตนใหญ่ Alam of the Mughal Empire.svg จักรวรรดิโมกุล

 ฝรั่งเศส

ผู้บัญชาการหรือผู้นำ
ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ พันเอกรอเบิร์ต ไคลฟ์
  • พันตรี Kilpatrick
  • พันตรี Grant
  • พันตรี Eyre Coote
  • ร้อยเอก Gaupp
นาวับ ชีราช อุดดอลา
  • Mohan Lal
  • Mir Madan  
  • มีร์ จาฟาร์
    (แปรพักตร์)
  • Yar Lutuf Khan
    (แปรพักตร์)
  • Rai Durlabh
    (แปรพักตร์)

ราชอาณาจักรฝรั่งเศส Monsieur Sinfray

กำลัง
ทหารอังกฤษ 750 นาย
ทหารแขก 2,100 นาย
พลปืน 100 นาย
ลูกเรือ 50 นาย
ปืนใหญ่ 8 กระบอก
จักรวรรดิโมกุล:
ทหาราบ 42,000 นาย
ทหารม้า 20,000 นาย
ปืนครก 53 กระบอก


ฝรั่งเศส:
ทหารปืนใหญ่ 50 นาย
ปืนครก 6 กระบอก

กำลังพลสูญเสีย
ตาย 22
เจ็บ 50
ตายและเจ็บ 500

ก่อนการปะทะนั้น แคว้นเบงกอลมีผู้ปกครองคือ ชีราช อุดดอลา ตำแหน่งนาวับแห่งเบงกอล ซึ่งขึ้นปกครองมายังไม่ถึงปี เขาได้มีคำสั่งให้อังกฤษยุติการขยายป้อมปราการของอังกฤษ และได้ส่งทหารเข้าโจมตีเมืองกัลกัตตาซึ่งอยู่ในบังคับของอังกฤษและสังหารหมู่นักโทษชาวอังกฤษในคุกใต้ตินของกัลกัตตา อังกฤษจึงส่งกำลังเสริมของพันเอกรอเบิร์ต ไคลฟ์ และนายพลเรือชาลส์ วัตสัน จากเมืองมัทราสสู่แคว้นเบงกอลเพื่อทวงคืนเมืองกัลกัตตา ในวันที่ 23 มีนาคม พันเอกไคลฟ์และนายพลเรือวัตสันได้นำกองเรือไปโจมตีป้อมปราการของฝรั่งเศสซึ่งอยู่ใกล้กับกัลกัตตาด้วย และพันเอกไคลฟ์ได้แอบเจรจากับ มีร์ จาฟาร์ หนึ่งในผู้บัญชาการกองทัพเบงกอลซึ่งกุมกำลังหลัก โดยให้สินบนว่าจะตั้งเขาเป็นนาวับแห่งเบงกอลและจะให้เงินจำนวนหนึ่งหากในสนามรบเขานำกองทหารของเขาเข้าสนับสนุนอังกฤษ

ยุทธการที่ปลาศีเริ่มขึ้นในบริเวณที่เรียกว่าปลาศีริมตลิ่งแม่น้ำภาหิรัฐในภาคเบงกอล ประมาณ 150 กิโลเมตรทางเหนือของเมืองกัลกัตตา ท้ายที่สุด จากการแปรพักตร์ของมีร์ จาฟาร์ กองทหารอังกฤษก็ได้รับชัยชนะเหนือกองทัพเบงกอลและเข้ายึดคืนกัลกัตตา[2] บริษัทฯได้ตั้ง มีร์ จาฟาร์ เป็นนาวับแห่งเบงกอลคนใหม่ การปะทะครั้งนี้กองทัพแขกนั้นมีกำลังพลมากกว่า 50,000 นาย กลับถูกพิชิตโดยกองทหารเพียง 3,000 นายของพันเอกไคลฟ์ การปะทะกินเวลา 11 ชั่วโมง

อ้างอิงแก้ไข

  1. Campbell, John; Watts, William (1760). [[[:แม่แบบ:Wdl]] "Memoirs of the Revolution in Bengal, Anno Domini 1757"] Check |url= value (help). World Digital Library. สืบค้นเมื่อ 30 September 2013.
  2. Robins, Nick. "This Imperious Company - The East India Company and the Modern Multinational - Nick Robins - Gresham College Lectures". Gresham Colelge Lectures. Gresham College. สืบค้นเมื่อ 19 June 2015.