อำเภอเกาะสมุย

อำเภอในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ประเทศไทย
(เปลี่ยนทางจาก ตำบลบ่อผุด)

อำเภอเกาะสมุย เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้รับการจัดตั้งขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ ร.ศ. 116 เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2440

อำเภอเกาะสมุย
แผนที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี เน้นอำเภอเกาะสมุย
คำขวัญ: 
ปะการังงาม น้ำทะเลใส
หาดทรายขาว มะพร้าวเยอะ
อักษรไทยอำเภอเกาะสมุย
อักษรโรมันAmphoe Ko Samui
จังหวัดสุราษฎร์ธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด252 ตร.กม. (97 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2563)
 • ทั้งหมด68,994 คน
 • ความหนาแน่น273.79 คน/ตร.กม. (709.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 84140 (ไปรษณีย์เกาะสมุย - ตำบลตลิ่งงาม ตำบลลิปะน้อย ตำบลหน้าเมือง ตำบลอ่างทอง ยกเว้นหมู่ที่ 6),
84220 (ไปรษณีย์ดอนสัก - เฉพาะหมู่ที่ 6 บ้านเกาะพะลวย ตำบลอ่างทอง),
84310 (ไปรษณีย์ละไม - เฉพาะตำบลมะเร็ต),
84320 (ไปรษณีย์เฉวง - เฉพาะตำบลบ่อผุด),
84330 (ไปรษณีย์แม่น้ำ - เฉพาะตำบลแม่น้ำ)
รหัสภูมิศาสตร์8404
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอเกาะสมุย
ถนนทวีราษฎร์ภักดี ตำบลอ่างทอง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี 84140
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
เกาะสมุย
ถนนภายในเขตเทศบาลนครเกาะสมุย
หาดเฉวงน้อย (Chaweng Noi Beach)

ประวัติแก้ไข

เกาะสมุย ปรากฏชื่อในเอกสารครั้งแรกในหนังสือชีวีวัณย์ พระนิพนธ์ของเจ้าฟ้ากรมพระยานุพันธ์ วงศ์วรเดช พ.ศ. 2475 มีหลักฐานยืนยันว่ามีผู้คนมาตั้งหลักแหล่งบนเกาะสมุยในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายเพราะได้กล่าวถึงเจดีย์ 3 องค์ ซึ่งได้สร้างไว้สมัยกรุงธนบุรี ยังปรากฏหลักฐานจนถึงปัจจุบัน "สมุย" มาจากภาษาใดไม่ปรากฏแน่ชัด สันนิษฐานว่ามีหลายความหมาย เช่น มาจากภาษาจีนไหหลำ จากคำว่า "เซ่าหมวย" แปลว่า ด่านแรก  บ้างก็ว่ามาจากภาษาทมิฬจากคำว่า "สมอย" แปลว่า คลื่นลม และบ้างก็ว่ามาจากชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในภาคใต้ คือ "ต้นหมุย" จนถึงบัดนี้ก็ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าคำว่า สมุย มีต้นกำเนิดจากภาษาใด

แต่เดิมเกาะสมุย การปกครองขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราชศาลาว่าการเมือง (อำเภอ) ตั้งอยู่บ้านดอนแตง ตำบลหน้าเมือง อยู่ทางทิศใต้ของเกาะสมุย ต่อมาในปี พ.ศ. 2441 ศาลาว่าการเมืองถูกยุบและได้ตั้งเป็นอำเภอขึ้นตรงต่อเมืองไชยา โดยมีพระยาเจริญราชภักดีดำรงตำแหน่งเป็นนายอำเภอคนแรก ได้พิจารณาที่ตั้งเมืองเดิมซึ่งไม่ค่อยมีความเหมาะสม เนื่องจากเป็นที่สุ่มบริเวณอ่าวมีหินปะการังจำนวนมากยากแก่การจอดเรือและหลบคลื่นลมในปี พ.ศ. 2449 ได้ย้ายเมืองมาตั้งที่บ้านหน้าทอน ตำบลอ่างทอง ซึ่งมีประชากรอาศัยหนาแน่น มีอ่าวจอดเรือกว้างขวางเหมาะแก่การหลบคลื่นลม เรือสามารถเข้าถึงฝั่งได้สะดวกและเมืองแห่งนี้ คือที่ตั้งเมืองปัจจุบัน

  • วันที่ 16 พฤษภาคม 2440 รวมเกาะสมุย มณฑลนครศรีธรรมราช เกาะพะงัน มณฑลชุมพร รวมขึ้นกับเมืองกาญจนดิษฐ์ มณฑลชุมพร[1]
  • วันที่ 30 กันยายน 2490 ตั้งตำบลลิปะน้อย แยกออกจากตำบลอ่างทอง ตั้งตำบลมะเร็ต แยกออกจากตำบลหน้าเมือง ตั้งตำบลแม่น้ำ แยกออกจากตำบลบ่อผุด ตั้งตำบลบ้านใต้ แยกออกจากตำบลเกาะพะงัน[2]
  • วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลเกาะสมุย ในท้องที่บางส่วนของตำบลอ่างทอง[3]
  • วันที่ 1 มีนาคม 2501 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลมะเร็ต ในท้องที่ตำบลมะเร็ต[4]
  • วันที่ 23 เมษายน 2506 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลมะเร็ต และเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย ให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของตำบลอ่างทอง (ยกเว้นหมู่เกาะอ่างทอง) ตำบลลิปะน้อย ตำบลตลิ่งงาม ตำบลหน้าเมือง ตำบลมะเร็ต ตำบลบ่อผุด ตำบลแม่น้ำ ตำบลเกาะพะงัน (ยกเว้นเกาะเต่า) และตำบลบ้านใต้[5]
  • วันที่ 29 กันยายน 2513 แยกพื้นที่ตำบลเกาะพะงัน และตำบลบ้านใต้ จากอำเภอเกาะสมุย ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเกาะพะงัน[6] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเกาะสมุย
  • วันที่ 21 สิงหาคม 2516 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย โดยแยกพื้นที่ตำบลเกาะพะงัน และตำบลบ้านใต้ ไปจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลเกาะพะงัน กิ่งอำเภอเกาะพะงัน[7] ส่วนเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลอ่างทอง (ยกเว้นหมู่เกาะอ่างทอง) ตำบลลิปะน้อย ตำบลตลิ่งงาม ตำบลหน้าเมือง ตำบลมะเร็ต ตำบลบ่อผุด ตำบลแม่น้ำ และเพิ่มให้ครอบคลุมพื้นที่เกาะพะลวย ของตำบลอ่างทอง เกาะแตน ของตำบลตลิ่งงาม
  • วันที่ 16 พฤศจิกายน 2519 ยุบสุขาภิบาลเกาะพะงัน กิ่งอำเภอเกาะพะงัน[8] เนื่องจากไม่สามารถบริหารกิจการของสุขาภิบาลให้เจริญก้าวหน้าได้ และประชาชนในเขตสุขาภิบาลไม่ต้องการให้ท้องถิ่นนี้มีการปกครองเป็นสุขาภิบาล
  • วันที่ 12 เมษายน 2520 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเกาะพะงัน อำเภอเกาะสมุย เป็น อำเภอเกาะพะงัน[9]
  • วันที่ 27 ตุลาคม 2523 เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอเกาะสมุย กับอำเภอดอนสัก โดยโอนพื้นที่หมู่ 7 เกาะเชือก เกาะนกเภา เกาะริกัน (ในขณะนั้น) ของตำบลอ่างทอง อำเภอเกาะสมุย ไปขึ้นกับตำบลดอนสัก อำเภอดอนสัก[10] เพื่อประโยชน์แก่การปกครองและความสะดวกของประชาชน
  • วันที่ 29 ธันวาคม 2524 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย โดยเพิ่มให้ครอบคลุมพื้นที่เกาะพะลวย ของตำบลอ่างทอง เกาะแตน ของตำบลตลิ่งงาม และครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของตำบลอ่างทอง (ฝั่งเกาะสมุย) ตำบลลิปะน้อย ตำบลตลิ่งงาม ตำบลหน้าเมือง ตำบลมะเร็ต ตำบลบ่อผุด และตำบลแม่น้ำ[11]
  • วันที่ 4 ตุลาคม 2539 จัดตั้งศาลจังหวัดเกาะสมุย ในท้องที่อำเภอเกาะสมุย[12][13][14] ให้มีเขตตลอดท้องที่อำเภอเกาะสมุย อำเภอเกาะพะงัน
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเกาะสมุย เป็นเทศบาลตำบลเกาะสมุย[15] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 4 ตุลาคม 2553 เปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลเกาะสมุย เป็นเทศบาลเมืองเกาะสมุย[16] โดยยึดพื้นที่ครอบคลุมตามแบบประกาศกระทรวงมหาดไทย ปี พ.ศ. 2524 เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย[11] และเพิ่มพื้นที่ครอบคลุมเกาะฟาน เกาะลุ่มหมูน้อย เกาะฟานใหญ่ เกาะฟานน้อย เกาะส้ม เกาะมัดหลัง ของตำบลบ่อผุด เกาะเตาปูน เกาะมดแดง เกาะกล้วย เกาะตู ของตำบลอ่างทอง เกาะแมลงป่อง เกาะแม่ทับ เกาะดิน เกาะทะลุ เกาะเจตมูล ของตำบลตลิ่งงาม
  • วันที่ 27 มกราคม 2557 เปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลเมืองเกาะสมุย เป็นเทศบาลนครเกาะสมุย[17]

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอเกาะสมุยแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 7 ตำบล 39 หมู่บ้าน ได้แก่

1. อ่างทอง (Ang Thong) 6 หมู่บ้าน
2. ลิปะน้อย (Lipa Noi) 5 หมู่บ้าน
3. ตลิ่งงาม (Taling Ngam) 5 หมู่บ้าน
4. หน้าเมือง (Na Mueang) 5 หมู่บ้าน
5. มะเร็ต (Maret) 6 หมู่บ้าน
6. บ่อผุด (Bo Phut) 6 หมู่บ้าน
7. แม่น้ำ (Mae Nam) 6 หมู่บ้าน
    
 
ท่าอากาศยานนานาชาติเกาะสมุย (ภาพถ่ายปี 2015)

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอเกาะสมุย มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพียงแห่งเดียว คือ เทศบาลนครเกาะสมุย ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเกาะสมุยเกือบทั้งหมด ยกเว้นเพียงหมู่เกาะบางส่วนของอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง[17]

การท่องเที่ยวแก้ไข

เดิมเกาะสมุยมีชื่อเสียงในฐานะเป็นแหล่งปลูกมะพร้าว ปัจจุบันเป็นสถานที่พักผ่อนตากอากาศที่ชาวต่างประเทศนิยมเดินทางมาท่องเที่ยว มีร้านค้า โรงแรม และสถานบันเทิงต่าง ๆ มากมาย หาดที่เป็นที่เชิดหน้าชูตาของคนเกาะสมุย คือ หาดเฉวง บริเวณชายหาดยาวประมาณ 7 กิโลเมตร ถ้าได้ลงมือเดินตั้งแต่ต้นหาดจนกระทั่งถึงปลายหาดจะใช้เวลาประมาณถึง 2 ชั่วโมง เพราะการเดินบนผืนทรายไม่เหมือนการเดินบนพื้นดินปรกติ หาดที่มีความสวยงามเป็นอันดับรองลงมา คือ หาดละไม หาดเชิงมนต์ แหลมโจรคร่ำ หาดท้องยาง หาดหน้าทอน หาดพังกา และหาดตลิ่งงาม

การคมนาคมแก้ไข

อำเภอเกาะสมุย มีท่าอากาศยานนานาชาติ จำนวน 1 แห่ง คือ ท่าอากาศยานนานาชาติสมุย มีสายการบินทั้งในประเทศ และต่างประเทศ กำหนดจุดปลายทางของการบินมาที่ท่าอากาศยานแห่งนี้[18] ในปี พ.ศ. 2556 มีจำนวนเที่ยวบินถึง 22,028 เที่ยวบิน จำนวนผู้โดยสารมากกว่า 1.8 ล้านคนต่อปี

อ้างอิงแก้ไข

  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 14 (7): 83. May 16, 1897.
  2. [1]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
  3. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (75 ง): (ฉบับพิเศษ) 84-85. September 20, 1956.
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (18 ง): (ฉบับพิเศษ) 2-6. March 1, 1958.
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (38 ง): 1203–1204. April 23, 1963.
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 87 (90 ง): 2790. September 29, 1970.
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 90 (106 ง): 2443–2447. August 21, 1973.
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบสุขาภิบาลเกาะพงัน กิ่งอำเภอเกาะพงัน อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎรณ์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 93 (143 ง): (ฉบับพิเศษ) 9-11. November 16, 1976.
  9. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอปลายพระยา อำเภอห้วยเม็ก อำเภอละแม อำเภอแม่จริม อำเภอหนองกี่ อำเภอโคกปีบ อำเภอเกาะพะงัน อำเภอสนม อำเภอโซ่พิสัย อำเภอโนนสะอาด และอำเภอนาจะหลวย พ.ศ. ๒๕๒๐" (PDF). Royal Gazette. 98 (31 ก): 326–330. April 12, 1977.
  10. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอเกาะสมุย กับอำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. ๒๕๒๓" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 97 (165 ก): (ฉบับพิเศษ) 4-6. October 27, 1980.
  11. 11.0 11.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 98 (215 ง): 4769–4771. December 29, 1981.
  12. "พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลจังหวัดที่อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. ๒๕๓๙" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 113 (45 ก): 4–5. October 4, 1996.
  13. "พระราชกฤษฎีกากำหนดวันเปิดทำการศาลจังหวัดเกาะสมุย พ.ศ. ๒๕๔๙" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 123 (79 ก): 1–3. August 4, 2006.
  14. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ตราประจำชาด [ศาลจังหวัดเกาะสมุย]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 123 (106 ง): 1. October 12, 2006.
  15. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999.
  16. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลเมืองเกาะสมุย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (ตอนพิเศษ 116 ง): 15. October 4, 2010.
  17. 17.0 17.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลนครเกาะสมุย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 131 (พิเศษ 18 ง): 28. January 27, 2014.
  18. http://www.flightstats.com/go/FlightStatus/flightStatusByAirport.do

ดูเพิ่มแก้ไข

พิกัดภูมิศาสตร์: 9°30′N 100°00′E / 9.500°N 100.000°E / 9.500; 100.000