เฟื้อ หริพิทักษ์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เฟื้อ หริพิทักษ์ (22 เมษายน พ.ศ. 2453 - 19 ตุลาคม 2536) ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2528 เป็นศิลปินและจิตรกร ผู้ได้รับการยกย่องเป็น “ครูใหญ่ในวงการศิลปะ” ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาบริการสาธารณะ เมื่อ พ.ศ. 2526 และเป็นราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์[1]

เฟื้อ หริพิทักษ์
ท.ช., ท.ม.
เฟื้อ หริพิทักษ์.jpg
ชื่อจริงเฟื้อ หริพิทักษ์
เกิดเฟื้อ
22 เมษายน พ.ศ. 2453
จังหวัดธนบุรี ประเทศสยาม
เสียชีวิต19 ตุลาคม พ.ศ. 2536 (83 ปี)
ชื่ออื่นเฟื้อ ทองอยู่
การศึกษาสูงสุดมหาวิทยาลัยวิศวภารติ ศานตินิเกตัน
ศิษย์เก่าโรงเรียนเพาะช่าง
อาชีพศิลปิน, จิตรกร
ปีปฏิบัติงานพ.ศ. 2490 - พ.ศ. 2536
องค์การราชบัณฑิตยสถาน
ตำแหน่งราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์
วาระ9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2529 - 19 ตุลาคม พ.ศ. 2536
คู่สมรสหม่อมราชวงศ์ถนอมศักดิ์ กฤดากร
บุตร1 คน
บิดามารดาเปล่ง ทองอยู่
เก็บ ทองอยู่
รางวัล
  • ในประเทศ
    • ศิลปินชั้นเยี่ยม - สาขาจิตรกรรม - พ.ศ. 2500
    • ศิลปินแห่งชาติ - สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ. 2528

  • ต่างประเทศ
    • แมกไซไซ - สาขาบริการสาธารณะ - พ.ศ. 2526
ผลงานสำคัญ

ประวัติแก้ไข

นายเฟื้อเกิดเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2453 ที่จังหวัดธนบุรี มีนามเดิมว่า นาย เฟื้อ ทองอยู่[2] เป็นบุตรชายของ นายเปล่งมหาดเล็ก ต่อมา พ.ศ. 2468 ศึกษาระดับประถมศึกษาที่วัดสุทัศน์ และระดับมัธยมที่โรงเรียนวัดราชบพิธ และโรงเรียนวัดเบญจมบพิตร ทำงานที่วิทยาลัยช่างศิลป์ กรมศิลปากร จากนั้น พ.ศ. 2483 ได้เดินทางไปศึกษาที่มหาวิทยาลัยวิศวะ–ภารติ ที่ประเทศอินเดีย รับราชการเป็นอาจารย์สอนศิลปะรุ่นแรกของมหาวิทยาลัยศิลปากร และได้รับทุนไปศึกษาต่อที่ประเทศอิตาลี เมื่อ พ.ศ. 2497 ได้สร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมจนได้รับการยกย่องเป็นศิลปินชั้นเยี่ยมสาขาจิตรกรรม

เฟื้อเป็นผู้สนใจศึกษาศิลปะอย่างมุ่งมั่นลึกซึ้ง ด้วยการค้นหาแนวทางสร้างสรรค์ให้เหมาะกับการแสดงออกทางด้านจิตรกรรม ที่มีลักษณะเฉพาะตนโดยการถ่ายทอดสภาพแวดล้อม บรรยากาศ แสงเงา ประกอบกับความคิดคำนึงเรื่องสีสันที่เป็นลักษณะตามสายสกุลศิลปะยุโรป (อิตาลี) ใช้ฝีแปรงที่ฉับพลัน ดังปรากฏในผลงานจิตรกรรมมากมาย เช่น จิตรกรรมทิวทัศน์เมืองเวนิชที่อิตาลี ทิวทัศน์เมืองเชียงใหม่ ภาพเหมือนคุณยายของฉัน ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ฯลฯ

นอกจากนี้ เฟื้อยังสำรวจโดยคัดลอกจิตรกรรมฝาผนังตามวัดสำคัญที่เป็นโบราณสถานเก็บไว้เป็นหลักฐานมรดกทางประวัติศาสตร์ศิลปะของชาติ มีผลงานซ่อมแซมภาพจิตรกรรมสำคัญในวัดทั่วประเทศไทยทั้งสิ้น 23,000 วัด ผลงานที่สำคัญชิ้นหนึ่ง คือการบูรณปฏิสังขรณ์หอไตรปิฎก วัดระฆังโฆสิตาราม

เฟื้อสมรสกับหม่อมราชวงศ์ถนอมศักดิ์ กฤดากร พระธิดาของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร อดีตเอกอัครราชทูตประจำฝรั่งเศส มีบุตร 1 คน คือ ทำนุ หริพิทักษ์ ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เฟื้อตกเป็นเชลยไทยในอินเดีย เพราะไทยประกาศสงครามกับอังกฤษ เขาถูกพรากจากภรรยา จึงเปลี่ยนไปนับถือพระวิษณุ และเปลี่ยนนามสกุลจากทองอยู่ เป็นหริพิทักษ์[2]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (นายเฟื้อ หริพิทักษ์)
  2. 2.0 2.1 ส.ศิวรักษ์. "แด่นายกรุณา กุศลาสัย". กรุณา–เรืองอุไร กุศลาศัย. สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2563. Check date values in: |accessdate= (help)

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข