เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต

เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต คือเจ้าคณะใหญ่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายทุกภาค

เจ้าคณะใหญ่
คณะธรรมยุต
ธรรมยุตินิกาย.gif
ตราคณะธรรมยุต
อัมพร อัมพโร.jpg
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร)

ตั้งแต่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2560
ที่พำนักวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ โดยพระบรมราชโองการ
วาระไม่ได้กำหนด
ผู้ประเดิมตำแหน่งสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์
สถาปนาพ.ศ. 2394
เงินตอบแทน23,900 บาท[1]
พัดแฉกงาพิเศษประดับพลอย
พระราชทานแก่เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตบางรูป

เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตรูปปัจจุบันคือสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) ซึ่งที่ประชุมมหาเถรสมาคมได้ลงมติเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2560 ให้ความเห็นชอบกราบทูลให้ทรงดำรงตำแหน่ง[2] ต่อมาในวันที่ 27 มิถุนายน จึงมีพระบัญชารับทราบ อนุโมทนา และถวายสมเด็จพระวันรัต (จุนท์ พฺรหฺมคุตฺโต) ปฏิบัติหน้าที่เจ้าคณะใหญ่ธรรมยุตแทน[3]

ตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 กำหนดให้มีเจ้าคณะใหญ่ปฏิบัติหน้าที่ในเขตปกครองคณะสงฆ์ตามที่กำหนดในกฎมหาเถรสมาคม[4]

มหาเถรสมาคมจึงตรา "กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2535) ว่าด้วยระเบียบการปกครองคณะสงฆ์" กำหนดให้มีเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตปฏิบัติหน้าที่ในเขตปกครองคณะธรรมยุตภาคทุกภาค[5]

หน้าที่แก้ไข

เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต มีหน้าที่ดังนี้[5]

  1. ดำเนินการปกครองคณะสงฆ์ธรรมยุตให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย กฎหมาย กฎมหาเถรสมาคม ข้องบังคับ ระเบียบ คำสั่ง มติ ประกาศ พระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช
  2. ควบคุมและส่งเสริมการรักษาความเรียบร้อยดีงามการศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การสาธารณูปการ และสาธารณสงเคราะห์ ให้ดำเนินไปด้วยดี
  3. วินิจฉัยการลงนิคหกรรม วินิจฉัยข้ออุทธรณ์คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยชั้นภาค หรือมีอำนาจหน้าที่ในกรณีที่ได้รับมอบหมายอย่างอื่นจากมหาเถรสมาคม
  4. แก้ไขข้อขัดข้องของเจ้าคณะภาคให้เป็นไปโดยชอบ
  5. ควบคุมบังคับบัญชาเจ้าคณะและเจ้าอาวาส ตลอดถึงพระภิกษุสามเณรผู้อยู่ในบังคับบัญชา หรืออยู่ในเขตปกครองของตน และชี้แจงแนะนำการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อยู่ในบังคับบัญชาให้เป็นไปโดยความเรียบร้อย

รายนามเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตแก้ไข

คณะธรรมยุตยุคแรกยังรวมอยู่กับคณะสงฆ์ดั้งเดิม เพิ่งได้รับอำนาจในการปกครองตนเองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีพระเถระดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตสืบมาดั้งนี้[6]

ลำดับ รูป รายพระนาม เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ สถิต ณ
1   สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ พ.ศ. 2394 พ.ศ. 2435 วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
2   สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส พ.ศ. 2436 พ.ศ. 2464 วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
3   พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า
พ.ศ. 2465 พ.ศ. 2471 วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
4   สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ พ.ศ. 2471 พ.ศ. 2501 วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
5   สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี) พ.ศ. 2501 พ.ศ. 2514 วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
6   สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสน์ วาสโน) พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2531 วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
7   สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) พ.ศ. 2532 พ.ศ. 2556 วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
8   สมเด็จพระวันรัต (จุนท์ พฺรหฺมคุตฺโต) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2558 20 มิถุนายน พ.ศ. 2560[7] วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
9   สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) 27 มิถุนายน พ.ศ. 2560[3] ปัจจุบัน วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

อ้างอิงแก้ไข

  1. "บัญชีนิตยภัต ฉบับปรับปรุงใหม่ เริ่มใช้ตั้งแต่ 1 เมษายน 2554 เป็นต้นไป". สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดภูเก็ต. 27 เมษายน 2555. สืบค้นเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2559. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  2. "เสนอแต่งตั้งเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต". มหาเถรสมาคม. 20 มิถุนายน 2560. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  3. 3.0 3.1 "สมเด็จพระสังฆราชถวายสมเด็จพระวันรัต ปฏิบัติหน้าที่เจ้าคณะใหญ่ธรรมยุตแทน". พัดยศ สมณศักดิ์พระสงฆ์ไทย. 20 มิถุนายน 2560. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  4. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535, เล่ม 109, ตอนที่ 16, 4 มีนาคม 2535, หน้า 8
  5. 5.0 5.1 "กฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2535) ว่าด้วยระเบียบการปกครองคณะสงฆ์". วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร. 2555. สืบค้นเมื่อ 9 มกราคม 2558. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  6. ประวัติคณะธรรมยุต, กรุงเทพฯ:มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2547, หน้า 313-42
  7. "สมเด็จพระวันรัต ขอลาออกจากตำแหน่ง เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต". มหาเถรสมาคม. 20 มิถุนายน 2560. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)