สุดา ชื่นบาน

ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง

สุดา ชื่นบาน (เกิด 16 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2488) ชื่อเล่น เม้า เป็นนักร้องและนักแสดงหญิงชาวไทย มีผลงานยาวนานหลายสิบปีทั้งในประเทศจนถึงเวทีนานาชาติ มีเพลงยอดนิยมคือ "เพลงสุดท้าย" ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล - ขับร้อง) ประจำปี พ.ศ. 2563

สุดา ชื่นบาน
สารนิเทศภูมิหลัง
ชื่อเกิดสุดา ชื่นบาน
เกิด16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 (79 ปี)
จังหวัดพระนคร ประเทศไทย
คู่สมรสสมชาย วัฒนา (หย่า)
ภัสดา บุรณศิริ (หย่า)
บุตรพัชริดา วัฒนา
นภัสสร บุรณศิริ
อาชีพนักร้อง, นักแสดง
ปีที่แสดงพ.ศ. 2498 – ปัจจุบัน
รางวัล
ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยสากล-ขับร้อง) พ.ศ. 2563

ประวัติ แก้

เริ่มแววทางการแสดงตั้งแต่วัยเยาว์ ได้ฝึกนาฏศิลป์และเข้าประกวดรำไทย ในรายการ "แมวมอง" ทางสถานีวิทยุ ท.ท.ท. จัดโดย สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์[1] พ.ศ. 2498 ได้แสดงละครรำเป็นประจำทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 4 บางขุนพรหม ยุคแรกเริ่ม [2] จบการศึกษาจากโรงเรียนสตรีสันติราษฎร์บำรุง รุ่น พ.ศ. 2505 เป็นนักร้องของวงดนตรีช้างแดง ประชันคู่กับวงดนตรีพยงค์ มุกดา บนเวทีโรงภาพยนตร์รอบปฐมทัศน์[3]ตัวดำ

ืืด่ื่ากเมทืทืดืทกมืืืืืื

มีชื่อเสียงจากการร้องเพลงประกอบภาพยนตร์ อาทิเพลง "ชีวิตบัดซบ" และอีกหลายเพลงของ เสกสรร สอนอิ่มสาตร์

สุดา ชื่นบาน ได้บันทึกแผ่นเสียงเพลงแรกคือเพลง "ตัวต่อตัว" เพลงประกอบภาพยนตร์ไทยเรื่อง ตัวต่อตัว พ.ศ. 2509 หลังจากนั้นได้บันทึกแผ่นเสียงในเพลงพื้นเมืองแก้กับ หม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ จากการชักจูงของ สง่า อารัมภีร จนเป็นอัลบั้มแรกที่ฮิตติดอันดับทุกสถานีวิทยุ ด้วยความสามารถเธอเป็นนักร้องพิเศษที่ตีโจทย์แตกในการร้องเพลงที่ได้อารมณ์อย่างเช่น "เพลงสุดท้าย" ที่ได้รับความนิยมสูงสุดมาจนถึงปัจจุบัน

มีการแสดงสดตลอดช่วงเวลาการเป็นศิลปินนักร้อง โดยเฉพาะคอนเสิร์ตประจำปีอย่างคอนเสิร์ต เม้า-แดง ร่วมกับ แดง ฉันทนา กิติยพันธ์ นอกจากนี้ยังมีผลงานการแสดงทั้งละคร ภาพยนตร์ ซีรีส์ โฆษณา ละครเวที เป็นพิธีกรรายการมิวสิคสแควร์

มีทายาทเป็นบุตรสาวด้วยกันสองคนคือ แหม่ม พัชริดา วัฒนา อดีตนักร้องวัยรุ่นวงสาว สาว สาว ศิลปินนักร้องเดี่ยว ครูสอนร้องเพลง และผู้บริหารฝ่ายพัฒนาบุคคลของ อาร์.เอส. [4]และโมเม นภัสสร บุรณศิริ อดีตศิลปินนักร้อง อาร์.เอส. ดีเจ และปัจจุบันเป็นบิวตี้บล็อคเกอร์ชื่อดัง โมเม พาเพลิน

ในปี 2563 ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล - ขับร้อง)

ปัจจุบัน เป็นกรรมการในรายการ The Golden Song เวทีเพลงเพราะ ทางช่อง ONE31

ผลงานเด่น แก้

โทรทัศน์ แก้

  • ได้รับคัดเลือกให้แสดงรำละคร เดือนละครั้งทางไทยทีวีช่อง 4 ยุคบุกเบิก
  • นักร้องรายการเพลงทางโทรทัศน์ ตั้งแต่ยุคทีวีขาวดำ
  • เพลงไตเติ้ลหนังทีวีดังชุด หุ่นไล่กา ของรัชฟิล์มทีวี ทาง ททบ.ช่อง 7 (ททบ.5) พ.ศ. 2512 ออกอากาศนานถึง 14 ปี
  • พิธีกร คู่กับ มีศักดิ์ นาครัตน์ รายการ มิวสิคสแควร์ ทางไทยทีวีสีช่อง 3 พ.ศ. 2520

แผ่นเสียง แก้

 
แผ่นเสียงลองเพลย์ไทยบริษัท กมลสุโกศล จำกัด ชุดเพลงพื้นเมือง ขับร้องโดย สุดา ชื่นบาน ผลงานของ สง่า อารัมภีร และ อาจินต์ ปัญจพรรค์ ที่ได้รับความนิยมในปี พ.ศ. 2510-2511

ฯลฯ

ภาพยนตร์ แก้

ละครโทรทัศน์ แก้

  • ปี พ.ศ. 2535 หนึ่งในทรวง (ช่อง 3) รับบทเป็น คุณนายสีสุก พิเศษกุล
  • ปี พ.ศ. 2546 วิมานดิน (ช่อง 3)
  • ปี พ.ศ. 2549 สายน้ำสามชีวิต (ช่อง 7) รับบทเป็น ยายไปล่
  • ปี พ.ศ. 2549 เรือนนารีสีชมพู (ช่อง 3) รับบทเป็น ป้าต้อย
  • ปี พ.ศ. 2555 หมูแดง (ช่อง 3) รับบทเป็น ละม่อม
  • ปี พ.ศ. 2556 หลานสาวนายพล (ช่อง 3) รับบทเป็น น้าอิ่มใจ
  • ปี พ.ศ. 2557 รถไฟ เรือเมล์ ลิเก กองถ่าย (ช่อง 3) รับบทเป็น ชบา
  • ปี พ.ศ. 2557 มาเฟียตาหวาน (ช่อง 3) รับบทเป็น สะอิ้ง
  • ปี พ.ศ. 2558 เพลิงพ่าย (ช่อง 8) รับบทเป็น บุญปลูก
  • ปี พ.ศ. 2560 บัลลังก์ดอกไม้ (ช่อง 3) รับบทเป็น คุณหญิงย่า (รับเชิญ)
  • ปี พ.ศ. 2560 เพลิงรักไฟมาร (ช่อง 8) รับบทเป็น ป้าสวาท
  • ปี พ.ศ. 2560 หมอเทวดา (ช่อง 3 เอสดี) รับบทเป็น ป้านวล
  • ปี พ.ศ. 2561 แม่สื่อปากร้าย ผู้ชายรสจัด (ช่อง 7) รับบทเป็น คุณยายวรรณ
  • ปี พ.ศ. 2561 ปาก (ช่องจีเอ็มเอ็ม 25) รับบทเป็น พะนอ
  • ปี พ.ศ. 2561 เนตรนาคิน (ช่องวัน) รับบทเป็น ป้าน้อย อินทสี
  • ปี พ.ศ. 2561 ริมฝั่งน้ำ (ช่อง 3) รับบทเป็น ดวงใจ สัจจะ
  • ปี พ.ศ. 2562 สางนางพราย (ช่อง 8) รับบทเป็น ฉวี
  • ปี พ.ศ. 2563 สะใภ้อิมพอร์ต (ช่อง 7) รับบทเป็น คุณยายทับทิม
  • ปี พ.ศ. 2563 พรายสังคีต (ช่อง 7) รับบทเป็น ป้าจำเนียร
  • ปี พ.ศ. 2563 ความทรงจำสีจาง (ช่อง 3) รับบทเป็น ทองใบ
  • ปี พ.ศ. 2564 พฤษภา-ธันวา รักแท้แค่เกิดก่อน (ช่อง 3) รับบทเป็น (รับเชิญ)
  • ปี พ.ศ. 2564 นางฟ้าอสูร (อัครพลโปรดั๊คชั่น/ช่อง 3) รับบทเป็น ยายบัว คู่กับ คมกฤช ยุตติยงค์
  • ปี พ.ศ. 2565 เขยบ้านไร่ สะใภ้ไฮโซ (ช่อง 7) รับบทเป็น ย่าหนม

ละครชุด แก้

ซิทคอม แก้

ละครเวที แก้

ปี พ.ศ. เรื่อง สถานที่จัดการแสดง บทบาท
2561 โหมโรง เดอะมิวสิคัล โรงละครเคแบงก์ สยามพิฆเนศ แม่โชติ
2561 Still on My Mind The Musical เมืองไทยรัชดาลัยเธียร์เตอร์

รายการโทรทัศน์ แก้

ปี พ.ศ. รายการ ช่อง บทบาท
2520 มิวสิคสแควร์ ช่อง 3 พิธีกร
2562-ปัจจุบัน The Golden Song เวทีเพลงเพราะ ช่อง ONE31 กรรมการ

โฆษณา แก้

คอนเสิร์ต แก้

  • งานเทศกาลเพลงเรนโบว์แห่งภูมิภาคเอเซีย คู่กับ ฉันทนา กิติยพันธ์
  • Mao & Dang song hits ร่วมด้วย ตั้ม สมประสงค์,ศิลปินเอเอฟ ฯลฯ ที่ ศาลาเฉลิมกรุง กันยายน พ.ศ. 2552
  • สามสาวกับเม้า & แดง ที่ ศาลาเฉลิมกรุง กันยายน พ.ศ. 2553
  • All about Mao & Dang ร่วมด้วย สุทธิพงษ์ วัฒนจัง,สุชาติ ชวางกูร ฯลฯ ที่ ศาลาเฉลิมกรุง กันยายน พ.ศ. 2554
  • Music Time ที่ ศาลาเฉลิมกรุง กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555
  • เพลินเพลงกับ เล็ก วงศ์สว่าง ที่ สยามนิรมิต มีนาคม พ.ศ. 2555
  • Music is my life...Mao & Dang ร่วมด้วย ภูสมิง หน่อสวรรค์ ,เสริมเวช ช่วงบรรยง ที่ ศาลาเฉลิมกรุง กันยายน พ.ศ. 2555
  • เพลงคู่ ครูเพลง (คู่กับ สุทธิพงษ์ วัฒนจัง) ในโอกาสครบรอบ 14 ปี สมาคมนักร้องแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนฯ ที่ ศาลาเฉลิมกรุง วตุลาคม พ.ศ. 2555
  • หนังไทยในเสียงเพลง ที่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย มกราคม พ.ศ. 2556

ฯลฯ

ปัจจุบันมีงานแสดงรับเชิญต่างๆ อย่างต่อเนื่อง ทั่วทุกภาคของเมืองไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ แก้

อ้างอิง แก้

  1. อารีย์ นักดนตรี ,โลกมายาของอารีย์ ,กายมารุต 2546 ISBN 974-91018-4-7 หน้า 171
  2. อารีย์ นักดนตรี ,หน้า 101
  3. รายการแซทแอนด์ซัน ,วพท.เอฟเอ็ม 90.5 ,23 กันยายน 2555
  4. 4.0 4.1 "ALWAYS ON MY MIND: แหม่ม พัชริดา วัฒนา". ALWAYS ON MY MIND.
  5. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ประจำปี ๒๕๖๕, เล่ม ๑๔๐ ตอนพิเศษ ๒ ข หน้า ๗๒, ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๖