กั้งกระดาน
Cooked whole Moreton Bay Bug.JPG
กั้งกระดานบนจาน
Moreton Bay Bugs.jpg
เนื้อกั้งกระดานพร้อมปรุง
สถานะการอนุรักษ์
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Arthropoda
ไฟลัมย่อย: Crustacea
ชั้น: Malacostraca
อันดับ: Decapoda
วงศ์: Scyllaridae
วงศ์ย่อย: Theninae
Holthuis, 1985
สกุล: Thenus
Leach, 1815
สปีชีส์: T.  orientalis
ชื่อทวินาม
Thenus orientalis
(Lund, 1793)
กั้งกระดานที่ตลาดเกาะสมุย

กั้งกระดาน หรือ กุ้งกระดาน (อังกฤษ: Flathead lobster, Lobster Moreton Bay bug, Oriental flathead lobster) เป็นกุ้งชนิดหนึ่ง ที่มีลักษณะคล้ายกั้ง จึงนิยมเรียกกันว่ากั้ง[2] มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Thenus orientalis จัดเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Thenus และวงศ์ย่อย Theninae[3]

มีส่วนหัวและอกอยู่รวมกัน แต่ไม่มีกรีแหลมที่หัวลำตัวแบนและสั้นกว่ากุ้งทั่วไป ส่วนหัวแผ่ออกเป็นแผ่นใหญ่ ผิวขรุขระ เบ้าตาบุ๋มลงในขอบหน้าส่วนของหัว นัยน์ตามีขนาดเล็กอยู่บนก้านตา นัยน์ตาสามารถเคลื่อนไหวได้คล้ายกับตาของปู หนวดสั้น มีข้อต่อกันคล้ายใบสน แนวกลางหัวและลำตัวเป็นสันแข็ง มีขาเดิน 5 คู่ ปลายแหลมและมีขนสั้น ๆ อยู่บนขา ขาเดินคู่ที่ 5 ของตัวเมียเล็กกว่าตัวผู้มาก ลำตัวแบ่งออกเป็นปล้อง แต่ละปล้องมีขาว่ายน้ำอยู่หนึ่งคู่ หางมีลักษณะเป็นแผ่นแบนประกอบด้วยรยางค์ 5 อัน อันกลางมีขนาดใหญ่และแข็งแรง ใช้ในการดีดตัวหลบหนีศัตรู หัว ลำตัว และหางเป็นสีน้ำตาล มีตุ่มเล็กเรียงเป็นแถวบนลำตัว นัยน์ตาสีดำ

อาศัยอยู่บริเวณหน้าดิน แถบที่เป็นพื้นโคลนปนทราย มีความยาวประมาณ 15-25 เซนติเมตร หากินสัตว์น้ำขนาดเล็กตามหน้าดินเป็นอาหาร พบกระจายพันธุ์ในแถบอินโด-แปซิฟิก, ชายฝั่งแอฟริกาตะวันออก, ทะเลแดง, ทะเลอันดามัน, ตอนใต้ของญี่ปุ่น, จีน จนถึงอ่าวมอร์ตัน ในออสเตรเลีย

นิยมรับประทานเป็นอาหาร มีรสชาติดีแต่เหนียวกว่ากุ้ง จึงนิยมแช่แข็งส่งออกขายต่างประเทศ เป็นที่นิยมกันมากที่สิงคโปร์[4][5][6]

อ้างอิงแก้ไข

  1. T. Y. Chan, M. Butler, A. Cockcroft, A. MacDiarmid, R. Wahle & P. Ng Kee Lin (2011). "Thenus orientalis". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.2. International Union for Conservation of Nature. สืบค้นเมื่อ December 31, 2011.
  2. "กระดาน ๒". พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542.
  3. "Theninae". ระบบข้อมูลการจำแนกพันธุ์แบบบูรณาการ.
  4. Straits Cafe @ Rendezvous Hotel – International Buffet
  5. "Singapore-Malaysia Trip: East Coast Seafood Centre".
  6. "Sweet Chilli Crayfish (龙马精神)". http://www.mywoklife.com/2010/02/sweet-chilli-crayfish.html.

ข้อมูลเพิ่มเติมแก้ไข