หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ (เนตร ปัทมสิงห์)

หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ มีพระนามเดิมว่าหม่อมเจ้าเนตร ประสูติปี พ.ศ. 2377 ในสมัยรัชกาลที่ 3 ทรงเป็นพระโอรสในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัว ต้นราชสกุลปัทมสิงห์ กับ หม่อมชะมด ธิดาเจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ คชเสนี)

หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ
(หม่อมเจ้าเนตร ปัทมสิงห์)

ฐานันดรศักดิ์ หม่อมเจ้า
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2377
สิ้นชีพิตักษัย 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 (81 ปี)
พระบิดา พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัว
พระมารดา หม่อมชะมด ปัทมสิงห์ ณ อยุธยา
พระชายา หม่อมพลอย คชเสนี
พระบุตร หลวงกิจจานุรักษ์ (หม่อมราชวงค์ครบ ปัทมสิงห์)
หม่อมราชวงค์ผล ปัทมสิงห์

เมื่อทรงพระเยาว์ หม่อมเจ้าเนตรมักเที่ยวเตร่ ไม่เข้ารับราชการ ต่อมาทรงหนีไปผนวชที่เมืองมอญ เมื่อเสด็จกลับเมืองไทยทรงไปประทับที่วัดบวรนิเวศวิหาร และย้ายมาประทับที่วัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร ได้หลายพรรษาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นว่ามีศรัทธาจริงจึงได้พระราชทานนิตยภัตไตรปีตามอย่างหม่อมเจ้าพระ[1]

เมื่อไฟไหม้พระปรางค์ในวัดพระศรีรัตนศาสดารามคืนวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2446 หม่อมเจ้าพระเนตรทรงเป็นคนแรกที่เข้าไปทอดพระเนตรพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากรด้วยทรงเป็นห่วง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยกย่องว่ามีเป็นผู้ความกตัญญู ถึงในวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 จึงทรงตั้งเป็นหม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ ที่พระราชาคณะ มีนิตยภัตราคาเดือนละ 4 ตำลึง[2]

หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการประชวรโรคชรา สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ชันษา 81 ปี[3][4] นับเป็นเจ้านายพระชันษายืนพระองค์หนึ่งในราชวงศ์จักรี

หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการมีพระอนุชาร่วมพระมารดาคือหม่อมเจ้าโต ปัทมสิงห์ ทรงเสกสมรสกับหม่อมพลอย คชเสนี ธิดาพระยาเกียรติ์ (ตะโดด) บุตรเจ้าพระยามหาโยธา (พญาทอเรียะ) โอรสคือ

  1. หลวงกิจจานุรักษ์ (หม่อมราชวงค์ครบ ปัทมสิงห์)
  2. หม่อมราชวงค์ผล ปัทมสิงห์[5]

อ้างอิงแก้ไข

  1. สมมอมรพันธุ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2545. 197 หน้า. หน้า 91, 95. ISBN 974-417-530-3
  2. "การตั้งตำแหน่งสมณศักดิ์ พระราชาคณะ, พระครู, เปรียญ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 20 (34): 586–587. 22 พฤศจิกายน ร.ศ. 122. สืบค้นเมื่อ 17 กันยายน พ.ศ. 2561.
  3. "ข่าวสิ้นชีพิตักษัย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 31 (0 ง): 406. 24 พฤษภาคม 2457. สืบค้นเมื่อ 17 กันยายน 2561.
  4. "แก้คำผิด ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๓๑ ตอนที่ ๘ ข่าวสิ้นชีพิตักษัย หน้า ๔๐๖" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 31 (0 ง): 406. 31 พฤษภาคม 2457. สืบค้นเมื่อ 17 กันยายน 2561.
  5. ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา, ลำดับสกุลคชเสนี กับ โบราณคดีมอญ ๒๕๐๘