สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต

สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต หรือชื่อเต็มว่า สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (รัสเซีย: Декларация и договор об образовании Союза Советских Социалистических Республик) เป็นเอกสารซึ่งทำให้การสร้างสหภาพอันเกิดจากการวมตัวของสาธารณรัฐโซเวียตในรูปแบบของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังมีการตรา คำประกาศก่อตั้งสหภาพโซเวียต ด้วย ซึ่งอาจพิจารณาได้ว่าเป็นอารัมภกถาของสนธิสัญญาดังกล่าว

สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต
รัสเซีย: Договор об образовании СССР
ยูเครน: Договір про утворення СРСР
เบลารุส: Дагавор аб утварэнні СССР
อาร์มีเนีย: ԽՍՀՄ ձեւավորման մասին պայմանագիր
อาเซอร์ไบจาน: SSRİ-nin formalaşması haqqında müqavilə
จอร์เจีย: ხელშეკრულება სსრკ-ს ფორმირების შესახებ
Cover of the 1922 Declaration and Treaty on the Formation of the USSR.jpg
ประเภทสนธิสัญญาสหภาพ
วันลงนาม29 ธันวาคม ค.ศ. 1922
ที่ลงนามมอสโก สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย
วันมีผล30 ธันวาคม ค.ศ. 1922
วันหมดอายุ8 ธันวาคม ค.ศ. 1991
(ข้อตกลงเบโลเวจาที่ลงนามโดยรัสเซีย,
ยูเครน และเบลารุส สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต)

21 ธันวาคม ค.ศ. 1991
(สมาชิกที่เหลือเข้าร่วมข้อตกลง ลงนามพิธีสารอัลมา-อาตา)
26 ธันวาคม ค.ศ. 1991
(สหภาพถูกยุบในการประชุมสภาโซเวียตสูงสุดสหภาพโซเวียตสมัยสุดท้าย)
ผู้ลงนาม
ภาคี
ภาษารัสเซีย

วันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1922 ผู้แทนจากสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคซัส สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน และสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตไบโลรัสเซีย ได้อนุมัติสนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียตและคำประกาศก่อตั้งสหภาพโซเวียต เอกสารทั้งสองฉบับได้รับการยืนยันโดยการประชุมรัฐสภาครั้งที่ 1 ของสหภาพโซเวียตและได้รับการลงนามโดยประธานคณะผู้แทน[1] ได้แก่ มิฮาอิล คาลินิน, มิฮาอิล ซฮาคายา, มิฮาอิล ฟรุนเซ และกรีกอรี เปตรอฟสกี, อเลคซันดร์ เชียร์วียาคอฟ ตามลำดับ[2] เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1922

สาธารณรัฐที่รวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตในภายหลังเกิดขึ้นจากการแปรบัญญัติของสนธิสัญญาดังกล่าว

ค.ศ. 1922-1940แก้ไข

ตัวอย่าง ได้แก่ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบกและเติร์กเมน ซึ่งเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1924 ได้แยกตัวออกมาจาก สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองเตอร์เกสถานของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย หลังจากนี้ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองทาจิค ซึ่งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบก ได้ยกระดับขึ้นเป็นสาธารณรัฐสหภาพเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ค.ศ. 1929 กลายมาเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิค

สาธารณรัฐดังกล่าวคงอยู่จนกระทั่งวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1936 เมื่อสาธารณรัฐดังกล่าวแตกออกเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์เมเนีย จอร์เจีย และอาเซอร์ไบจาน ในวันเดียวกัน สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองเตอร์เกสถานได้สิ้นสภาพลง และดินแดนถูกแบ่งออกเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาซัคและคีร์กีซ

ค.ศ. 1940แก้ไข

ก่อนหน้าสงครามโลกครั้งที่สอง มีสาธารณรัฐหลายแห่งได้รับการก่อตั้งขึ้นก่อนการรุกรานสหภาพโซเวียตของนาซีเยอรมนี ใน ค.ศ. 1941 โดยแห่งแรก คือ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาเรโล-ฟินแลนด์ ซึ่งเมื่อวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 1940 ได้ถูกยกระดับเป็นสาธารณรัฐสหภาพจากสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองคาเรเลียน เดิมเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียเช่นกัน

หลังจากการผนวกรัฐบอลติก ลิทัวเนีย ลัตเวีย และเอสโตเนียได้กลายสภาพเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลิทัวเนีย (13 กรกฎาคม) ลัตเวียและเอสโตเนีย (21 กรกฎาคม) ตามลำดับ และมีความผูกพันอย่างเป็นทางการกับสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม, 5 สิงหาคม และ 6 สิงหาคมตามลำดับ แห่งสุดท้าย คือ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตมอลโดวา ซึ่งได้ผนวกเอาพื้นที่ขนาดใหญ่ของเบสเซอราเบียเข้ากับสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองมอลโดวา ซึ่งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน

หลังสงคามยุติ ไม่มีการก่อตั้งสาธารณรัฐใหม่ขึ้น และได้มีการลดระดับสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาเรโล-ฟินแลนด์ลงเป็นสาธารณรัฐปกครองตนเองและผนวกกลับคืนเข้ากับสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1956

การยกเลิกแก้ไข

8 ธันวาคม ค.ศ. 1991 ผู้นำของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและไบโลรัสเซีย และสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียพบกันเพื่อตกลงบอกเลิกสนธิสัญญาใน ค.ศ. 1922 ซึ่งได้ถูกทำให้สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1991 อันเป็นผลยุบสหภาพโซเวียต

15 มีนาคม ค.ศ. 1996 สภาดูมาของสหพันธรัฐรัสเซียได้แสดงถึงฐานะทางกฎหมายเนื่องจากการตัดสินใจของสภาโซเวียตสูงสุดของอดีตสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียว่า "การบอกเลิกสนธิสัญญาก่อตั้งสหภาพโซเวียต" เป็นสิ่งที่ผิด รัฐบัญญัติที่ไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญผ่านโดยการละเมิดสุสานของรัฐธรรมนูญอดีตสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย บรรทัดฐานของกฎหมายระหว่างประเทศ และจากนั้น ในการบังคับตัวกฎหมาย[3]

อ้างอิงแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข