เปิดเมนูหลัก

ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ หรือในเด็กเรียก ภาวะหัวบาตร (อังกฤษ: hydrocephalus) เป็นภาวะทางการแพทย์ซึ่งมีการสะสมผิดปกติของน้ำหล่อสมองไขสันหลัง (CSF) ในสมอง ทำให้ความดันในศีรษะเพิ่มขึ้นภายในกะโหลกศีรษะและอาจทำให้ศีรษะโตขึ้นเรื่อย ๆ ในเด็ก ซึ่งอาจทำให้ชัก การเห็นแบบอุโมงค์ (tunnel vision) และพิการทางจิตได้

ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ
hydrocephalus
Hydrocephalus.jpg
ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำที่เห็นจากซีทีสแกนของสมอง บริเวณสีดำในกลางสมองใหญ่และเต็มไปด้วยน้ำอย่างผิดปกติ
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10G91, Q03
ICD-9331.3, 331.4, 741.0, 742.3
DiseasesDB6123
MedlinePlus001571
eMedicineneuro/161
MeSHD006849

ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำเกิดได้จากปัจจัยแต่กำเนิดหรือเกิดภายหลัง สาเหตุแต่กำเนิด เช่น กระดูกสันหลังโหว่ สภาพวิรูปอาร์โนลด์–คีอารี (Arnold–Chiari malformation) กะโหลกเป็นสัน (craniosynostosis) กลุ่มอาการแดนดี–วอล์กเกอร์ (Dandy–Walker syndrome) และสภาพวิรูปหลอดเลือดดำกาเลนโป่งพอง (Vein of Galen malformation) สาเหตุเกิดภายหลัง เช่น เลือดออก เยื่อหุ้มสมองอักเสบ การบาดเจ็บที่ศีรษะ เนื้องอกและถุงน้ำ

ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำโดยทั่วไปแบ่งเป็นสองประเภท คือ ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำแบบไม่ติดต่อ (non-communicating hydrocephalus) และภาวะโพรงสมองคั่งน้ำแบบติดต่อ (communicating hydrocephalus)