ถู่ซือ (จีน: 土司; พินอิน: tǔsī; เวด-ไจลส์: t'u3szu1; แมนจู: ᠠᡳᠮᠠᠨ ᡳ ᡥᠠᡶᠠᠨ;[1] เวียดนาม: Thổ ty) หรือที่มักแปลว่า "หัวหน้าชุมชน" หรือ "หัวหน้าเผ่า" เป็นตำแหน่งของผู้นำชนเผ่าสืบตระกูลที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของทางการในราชวงศ์หยวน ราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิงของจีน และจากราชวงศ์เหงียนและราชวงศ์เลของเวียดนาม โดยได้รับสิทธิ์ปกครองชนกลุ่มน้อยทางจีนตะวันตกเฉียงใต้และคาบสมุทรอินโดจีนในนามของรัฐบาลกลาง การจัดการเช่นนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ ระบบถู่ซือ หรือ ระบบผู้นำพื้นเมือง (จีน: 土司制度; พินอิน: Tǔsī Zhìdù) ซึ่งไม่เหมือนกับระบบบรรณาการของจีนหรือระบบจี้หมี

ถู่ซือ
木府议事厅.JPG
ชื่อภาษาจีน
ภาษาจีน土司
ฮั่นยฺหวี่พินอินtǔsī
ชื่อภาษาเวียดนาม
จื๋อโกว๊กหงือThổ ty
จื๋อฮ้าน土司
ชื่อภาษาแมนจู
อักษรแมนจู ᠠᡳᠮᠠᠨ ᡳ
ᡥᠠᡶᠠᠨ
เมิลเลินดอร์ฟaiman i hafan

ถู่ซือส่วนมากแล้วตั้งอยู่ในมณฑลยูนนานและในพื้นที่ของกุ้ยโจว ทิเบต เสฉวนและฉงชิ่ง ซ่างซีในหูหนานและเอินชือในหูเป่ย์ นอกจากนี้ยังพบถู่ซือในพื้นที่ที่เป็นเมืองขึ้นของจีนในทางตอนเหนือของพม่า[2] ลาว[3]และตอนเหนือของไทย[4] ในเวียดนามมีการใช้ระบบถู่ซือเช่นกัน โดยอยู่ภายใต้ราชวงศ์เหงียน (ค.ศ. 1802–1945)[5]

อ้างอิงแก้ไข

  1. Möllendorff: aiman i hafan
  2. 缅甸土司制度的兴衰(1287—1959年): cnki.com.cn
  3. Ming Shilu - 《明实录》 หรือ History of Ming 《明史·老挝传》
  4. 傣族的土司制度与傣族文化: mzb.com.cn or cnki.com.cn
  5. Journal of Guangxi Teachers Education University (Philosophy and Social Sciences Edition) Vol.37 No.1 (Jan. 2016) - 《越南阮朝土司制度探析》, see docin.com