เปิดเมนูหลัก

พระยาเทพวงศ์ หรือ เจ้าหลวงเทพวงศ์ ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 19 (องค์ที่ 1 แห่งราชวงศ์เทพวงศ์) ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงเป็นปฐมราชวงศ์แห่งเจ้าผู้ครองนครแพร่เชื้อสายเจ้าหลวง 4 องค์สุดท้าย หรือราชวงศ์เทพวงศ์

พระยาเทพวงศ์

พระนาม เจ้าน้อยอุปเสน
พระนามเต็ม พระยาเทพวงศ์
พระอิสริยยศ พระยานครแพร่
ฐานันดรศักดิ์ พระยาประเทศราช
ราชวงศ์ ราชวงศ์เทพวงศ์
ครองราชย์ พ.ศ. 2348พ.ศ. 2359[1]
รัชกาลก่อน พระยาศรีสุริยวงศ์ (มังไชย)
รัชกาลถัดไป พระยาอินทวิไชย
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระบิดา เจ้าฟ้าชายสามจุฬามณีสิริเมฆภูมินทร์
พระมารดา แม่เจ้านครเชียงตุง
พระชายา แม่เจ้าสุชาดาราชเทวี
ชายา แม่เจ้ากันธิมาเทวี
พระบุตร พระยาอินทวิไชย
เจ้าปิ่นแก้ว
เจ้าพุทธวงศ์
เจ้าหญิงกัลยา
เจ้าผู้ครองนครแพร่แห่ง
ราชวงศ์เทพวงศ์
*พระยาเทพวงศ์
*พระยาอินทวิไชย
เจ้าหลวงพิมพิสาร.jpgพระยาพิมพิสารราชา
เจ้าหลวงพิริยะเทพวงศ์.jpgเจ้าพิริยเทพวงษ์

พระประวัติแก้ไข

พระยาเทพวงศ์ ปฐมราชวงศ์แห่งเจ้าผู้ครองนครแพร่เชื้อสายเจ้าหลวง 4 องค์สุดท้าย มีพระนามเดิมว่า เจ้าน้อยอุปเสน หรือ เจ้าน้อยเทพวงศ์ เป็นราชโอรสเจ้าฟ้าชายสามจุฬามณีสิริเมฆภูมินทร์ แห่งนครเชียงตุง (ไทยเขิน) พระยานครลำปางกาวิละ (ภายหลังได้ไปปกครองนครเชียงใหม่) ได้โปรดไปรับมาไว้ที่นครลำปางเนื่องจากเป็นพระญาติกันต่อมาจึงส่งมาปกครองนครแพร่เมื่อปี พ.ศ. 2348

พระยาเทพวงศ์ พระองค์ทรงเป็นเจ้าหลวงที่พูดจาไพเราะน่าฟัง พูดเก่ง พูดจาสิ่งใดใครๆ ก็เชื่อฟังหมดจนชาวเมืองให้การเคารพนับถือ จึงตั้งสมญานามว่า "เจ้าหลวงลิ้นตอง (ลิ้นทอง)"

ราชโอรส-ธิดาแก้ไข

พระยาเทพวงศ์ลิ้นตอง มีพระชายา และราชโอรส-ธิดา ดังนี้

1. แม่เจ้าเขียว สมรสกับ เจ้าพระเมืองชัย ได้รับตำแหน่งเป็นเจ้าวังขวา(หนุ่ม) สืบต่อจากเจ้าวังขวา(เฒ่า) พ่อตา
2. เจ้าพิมพิสาร ต่อมาคือ พระยาพิมพิสารราชา เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 21 (องค์ที่ 3 แห่งราชวงศ์เทพวงศ์) ราชเทวีคือแม่เจ้าแก้วไหลมา
3. แม่เจ้าเรือนแก้ว(เฮือนแก้ว) สมรสกับเจ้าบุรีรัตน์เฒ่า (เจ้าหนานปัญญา มหายศปัญญา) เจ้าบุรีรัตน์นครแพร่
4. แม่เจ้าแก้ววรรณา สมรสกับเจ้าวังซ้าย(เฒ่า) เจ้าวังซ้ายนครแพร่
5. เจ้าราชวงศ์(พระนามเดิมไม่ปรากฏ) เจ้าราชวงศ์นครแพร่ สมรสกับเจ้าบัวคำ และเจ้าบัวจีน (หลักฐานจากที่ท่านสร้างพระคัมภีร์อุทิศแด่ พ่อเจ้าวังขวา บิดาท่าน) มีโอรส 1 คน
  • เจ้าพุทธวงศ์
  • แม่เจ้ากันธิมาเทวี ราชธิดาในเจ้าหลวงเศรษฐีคำฟั่น เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 1 และเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 3 กับหม่อมคำแลบ มีราชธิดา 1 พระองค์ คือ
  • เจ้าหญิงกัลยา[3]

เมื่อพระยาเทพวงศ์ถึงแก่พิราลัย ท้าวอินทราชาราชโอรสองค์โต จึงได้เสด็จขึ้นครองนครแพร่ต่อจากพระองค์เป็นพระยาอินทวิไชย

อ้างอิงแก้ไข

  1. วรชาติ มีชูบท. เจ้านายฝ่ายเหนือและตำนานรักมะเมียะ. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2556. 428 หน้า. หน้า 20. ISBN 978-616-220-054-0
  2. "เจ้าหลวงเทพวงศ์ลิ้นตอง (ลิ้นทอง)". วังฟ่อนดอตคอม. 17 กรกฎาคม 2554. สืบค้นเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2559.
  3. วรเทวี (ณ ลำพูน) ชลวณิช. เจ้าหลวงลำพูน กรุงเทพฯ : อัมรันทร์พริ้นติ้ง. 2552