สมเด็จพระวรราชินี (เภา)

สมเด็จพระวรราชินีนาถ (พ.ศ. 2363–2412) พระนามเดิม เภา หรือ เพา เป็นพระเทพีในสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี และเป็นพระวรราชมารดาในพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์

สมเด็จพระวรราชินี (เภา)
พระวรราชมารดา
คู่อภิเษกสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี
พระราชบุตรพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์
พระบิดาพระมนตรีธิราช
ประสูติพ.ศ. 2363
สวรรคตพ.ศ. 2412 (49 พรรษา)
อุดงฦๅไชย กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส
ศาสนาพุทธ

พระราชประวัติแก้ไข

สมเด็จพระวรราชินีนาถ ประสูติเมื่อมะโรงโทศก[1] มีพระนามเดิมว่า เภา หรือ เพา เป็นธิดาของพระมนตรีธิราช[2] เบื้องต้นทรงเข้ารับราชการเป็นบาทบริจาริกาในตำแหน่งพระสนมชั้นแม่นาง[3] ตามเสด็จนักองค์ด้วงเมื่อครั้งประทับอยู่วังเจ้าเขมรในกรุงเทพมหานคร ประสูติกาลพระราชโอรสพระองค์หนึ่งคือ นักองค์ศรีสวัสดิ ประสูติเมื่อปีชวดโทศก[4]

หลังสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดีขึ้นเสวยราชสมบัติกรุงกัมพูชาแล้ว ทรงตั้งพระนามแก่เจ้านายฝ่ายในและบรรดาศักดิ์บาทบริจาริกาในราชสำนักทั้งหมด ทรงพระกรุณาพระราชทานพระนามแก่นักนางเภา เป็น พระปิโยพระบรมอัจฉราอับศร ในตำแหน่งพระเทพี คู่กับนักนางแป้น ที่ทรงพระกรุณาพระราชทานพระนามว่า พระปิโยพระบรมท้าวธิดา[5]

พระปิโยพระบรมอัจฉราอับศรสวรรคตในปีมะโรงสัมฤทธิศก ตรงกับ พ.ศ. 2412 สิริพระชนมายุ 42 พรรษา[1] หลังพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ เสวยราชสมบัติกรุงกัมพูชา จึงสถาปนาพระราชชนนีขึ้นเป็นสมเด็จพระวรราชินีนาถย้อนหลัง[6] พระอัฐิถูกบรรจุไว้ภายในพระเจดีย์สมเด็จพระหริรักษ์มหาอิศราธิบดี บนเขาพระราชทรัพย์ อำเภอพญาฦๅ จังหวัดกันดาล เคียงกับพระสวามี และสมเด็จพระวรราชินี (แป้น)[1][7]

อ้างอิงแก้ไข

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 1.2 เขมรสมัยหลังพระนคร, หน้า 71
  2. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3, หน้า 234
  3. ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา, หน้า 281
  4. ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา, หน้า 236
  5. ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา, หน้า 267-268
  6. เขมรสมัยหลังพระนคร, หน้า 68-70
  7. ศิลปะเขมร, หน้า 151
บรรณานุกรม
  • ทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยาพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3. กรุงเทพฯ : ไทยควอลิตี้บุ๊คส์ (2006), 2560. 360 หน้า. ISBN 978-616-514-575-6
  • เรืองเดชอนันต์ (ทองดี ธนรัชต์), พันตรี หลวง. ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา. กรุงเทพฯ : ไทยควอลิตี้บุ๊คส์ (2006), 2563. 336 หน้า. ISBN 978-616-514-668-5
  • รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง และศานติ ภักดีคำ. ศิลปะเขมร. กรุงเทพฯ : มติชน, 2557. 232 หน้า. ISBN 978-974-02-1324-6
  • ศานติ ภักดีคำ. เขมรสมัยหลังพระนคร. กรุงเทพฯ : มติชน, 2556. 224 หน้า. ISBN 978-974-02-1147-1