ไตรไนโตรโทลูอีน

(เปลี่ยนทางจาก ระเบิดทีเอ็นที)

ทีเอ็นที (อังกฤษ: TNT; ย่อจาก "ไตรไนโตรโทลูอีน" (Trinitrotoluene)) มีสารเคมีซึ่งมีสูตรคือ C6H2(NO2)3CH3 เป็นของแข็งสีเหลืองซึ่งบ้างใช้เป็นตัวเร่งในการสังเคราะห์เคมี แต่รู้จักกันดีที่สุดว่าเป็นวัตถุระเบิดที่มีประโยชน์โดยมีคุณสมบัติจัดการได้สะดวก

2,4,6-ไตรไนโตรโทลูอีน
solid trinitrotoluene
ชื่อ
Preferred IUPAC name
2-Methyl-1,3,5-trinitrobenzene
ชื่ออื่น
  • Trinitrotoluene
  • 2,4,6-Trinitromethylbenzene
  • 2,4,6-Trinitrotoluol
  • TNT, Tolite, Trilite, Trinitrotoluol, Trinol, Tritolo, Tritolol, Triton, Tritone, Trotol, Trotyl
เลขทะเบียน
3D model (JSmol)
ตัวย่อ TNT
ChEMBL
เคมสไปเดอร์
ดรักแบงก์
ECHA InfoCard 100.003.900 แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ
EC Number
  • 204-289-6
KEGG
RTECS number
  • XU0175000
UNII
UN number 0209Dry or wetted with < 30% water
0388, 0389Mixtures with trinitrobenzene, hexanitrostilbene
  • InChI=1S/C7H5N3O6/c1-4-6(9(13)14)2-5(8(11)12)3-7(4)10(15)16/h2-3H,1H3 ☒N
    Key: SPSSULHKWOKEEL-UHFFFAOYSA-N ☒N
  • InChI=1/C7H5N3O6/c1-4-6(9(13)14)2-5(8(11)12)3-7(4)10(15)16/h2-3H,1H3
  • InChI=1/C7H5N3O6/c1-4-2-3-5(8(11)12)7(10(15)16)6(4)9(13)14/h2-3H,1H3
    Key: FPKOPBFLPLFWAD-UHFFFAOYAR
  • Cc1c(cc(cc1[N+](=O)[O-])[N+](=O)[O-])[N+](=O)[O-]
คุณสมบัติ
C7H5N3O6
มวลโมเลกุล 227.132 g·mol−1
ลักษณะทางกายภาพ Pale yellow solid. Loose "needles", flakes or prills before melt-casting. A solid block after being poured into a casing.
ความหนาแน่น 1.654 g/cm3
จุดหลอมเหลว 80.35 องศาเซลเซียส (176.63 องศาฟาเรนไฮต์; 353.50 เคลวิน)
จุดเดือด 240.0 องศาเซลเซียส (464.0 องศาฟาเรนไฮต์; 513.1 เคลวิน) (decomposes)[1]
0.13 g/L (20 °C)
ความสามารถละลายได้ ใน อีเทอร์, แอซีโทน, เบนซีน, ไพริดีน ละลายน้ำได้
ความดันไอ 0.0002 mmHg (20°C)[2]
ข้อมูลระเบิด
ความไวต่อแรงกระแทก Insensitive
ความไวต่อแรงเสียดทาน Insensitive to 353 N
ความเร็วการระเบิด 6900 m/s
RE factor 1.00
ความอันตราย
GHS labelling:
GHS01: Explosive The skull-and-crossbones pictogram in the Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) The health hazard pictogram in the Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) The environment pictogram in the Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS)
อันตราย
H201, H301, H311, H331, H373, H411
P210, P273, P309+P311, P370+P380, P373, P501
NFPA 704 (fire diamond)
NFPA 704 four-colored diamondHealth 2: Intense or continued but not chronic exposure could cause temporary incapacitation or possible residual injury. E.g. chloroformFlammability 1: Must be pre-heated before ignition can occur. Flash point over 93 °C (200 °F). E.g. canola oilInstability 4: Readily capable of detonation or explosive decomposition at normal temperatures and pressures. E.g. nitroglycerinSpecial hazards (white): no code
2
1
4
ปริมาณหรือความเข้มข้น (LD, LC):
795 mg/kg (rat, oral)
660 mg/kg (mouse, oral)[3]
500 mg/kg (rabbit, oral)
1850 mg/kg (cat, oral)[3]
NIOSH (US health exposure limits):
PEL (Permissible)
TWA 1.5 mg/m3 [skin][2]
REL (Recommended)
TWA 0.5 mg/m3 [skin][2]
IDLH (Immediate danger)
500 mg/m3[2]
เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) ICSC 0967
สารประกอบอื่นที่เกี่ยวข้องกัน
สารประกอบที่เกี่ยวข้อง
picric acid
hexanitrobenzene
2,4-Dinitrotoluene
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa

สารเคมีดังกล่าวนี้ มีการสังเคราะห์ขึ้นเป็นครั้งแรก โดยโจเซฟ วิลแบรนด์ (Joseph Wilbrand) เมื่อ ค.ศ. 1863 และการผลิตปริมาณมากครั้งแรก เกิดขึ้นในเยอรมนี เมื่อ ค.ศ. 1891

ด้วยการใช้งานอย่างกว้างขวาง ทำให้ทีเอ็นทีเป็นเกณฑ์มาตรฐานในการวัดความเข้มของระเบิด และวัตถุระเบิดอื่นๆ โดยเทียบประสิทธิภาพกับทีเอ็นที เรียกว่า "TNT equivalent"

คุณสมบัติ แก้

trinitrotoluene มีลักษณะเป็นผลึกสีเหลือง เรียวคล้ายเข็ม ละลายในน้ำได้น้อยแต่จะละลายได้ดีในตัวทำละลายอินทรีย์ เช่น ether,acetone,benzene และ pyridine เนื่องจากมีจุดหลอมเหลวต่ำกว่า 80.35 °C ดังนั้นจึงสามารถหลอมละลาย TNT โดยใช้ความร้อนจากไอน้ำ TNT มีความเป็นพิษต่อร่างกายมนุษย์เมื่อถูกผิวหนังจะทำให้เกิดการแพ้ได้

*ความสามารถในการละลายน้ำ: 130 มก/ลิตร ที่อุณหภูมิ 20 °C และเมื่อนำสารละลายนี้ไปต้ม จะเกิดการระเบิดอย่างรุนแรง *แรงดันไอน้ำที่ 20 °C: 1.5-6 mbar

อ้างอิง แก้

  1. 2,4,6-Trinitrotoluene. inchem.org[ลิงก์เสีย]
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0641". National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).
  3. 3.0 3.1 "2,4,6-Trinitrotoluene". Immediately Dangerous to Life and Health Concentrations (IDLH). National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).

แหล่งข้อมูลอื่น แก้