เปิดเมนูหลัก

จางวางทั่ว พาทยโกศล นักดนตรีไทยที่มีชื่อเสียงในสมัยรัชกาลที่ 6 เกิดเมื่อ 21 กันยายน พ.ศ. 2424 เป็นบุตรของหลวงกัลยาณมิตตาวาส (ทับ พาทยโกศล) กับนางแสง พาทยโกศล ซึ่งเป็นนักดนตรีที่มีชื่อเสียงในสมัยรัชกาลที่ 5 ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2481 รวมอายุ 57 ปี

ประวัติแก้ไข

จางวางทั่วเรียนดนตรีจากบิดามารดา และได้ศึกษากับครูคนอื่นๆ เพิ่มเติมจนมีฝีมือทางฆ้องวงและระนาดเอก ในสมัยรัชกาลที่ 5 ท่านเป็นผู้ควบคุมวงปี่พาทย์ของเสด็จกรมหลวงชุมพรเขตต์อุดมศักดิ์ ต่อมา มาอยู่ในวงปี่พาทย์กับสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ในระหว่างนี้สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร ซึ่งเป็นสมเด็จพระพี่นางเธอในกรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็น"จางวาง"ในพระองค์ท่าน คนทั่วไปจึงเรียกว่า จางวางทั่ว

ต่อมา ท่านตีฆ้องวงเล็กแข่งขันได้ "ชั้นหนึ่ง" พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญราชรุจิเงินเป็นบำเหน็จ การประชันของครูดนตรีไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่บันทึกเสียงลงบนจานเสียงสยามปาเต๊ะ ร่องกลับทาง ในชื่อเพลง"ทยอยนอกมโหรี"

ในสมัยรัชกาลที่ 6 จางวางทั่วได้เป็นครูสอนเพลงไทย ประจำกองแตรวงทหารเรือ ต่อมาท่านเป็นครูสอนดนตรีประจำกองแตรวงทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ จนลาออกใน พ.ศ. 2475

จางวางทั่วเป็นผู้มีฝีมือในการแต่งเพลง เพลงที่แต่งไว้มีทั้ง เพลงตับ เช่น

  • ตับลาวเจริญศรี
  • ตับชุดแขกไทร

เพลงเกร็ด เช่น

  • เขมรเอวบาง (เถา)
  • เขมรพวง (เถา)
  • เขมรปากท่อ (เถา)
  • เขมรเขียว (เถา)
  • แขกสาหร่าย (เถา)
  • ดอกไม้ร่วง (เถา)
  • โอ้ลาว (เถา)
  • เขมรเหลือง (เถา)
  • เขมรครวญ (เถา)
  • เขมรน้อย (เถา)
  • พม่าห้าท่อน (เถา)
  • ฯลฯ

ในปี พ.ศ. 2477 จางวางทั่วแต่งเพลงชาติเป็นทำนองแบบไทย ซึ่งได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการนำออกบรรเลงหลายครั้ง จนเปลี่ยนไปใช้ทำนองสากลแทน


นอกจากนี้ ท่านยังมีบุตรธิดาเป็นนักดนตรีไทยที่มีชื่อเสียง คือ อาจารย์เทวาประสิทธิ์ พาทยโกศล และคุณหญิงไพฑูรย์ กิตติวรรณ

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข