เปิดเมนูหลัก

เม่นทะเล หรือ หอยเม่น (อังกฤษ: sea urchin) เป็นสัตว์ที่มีทรงกลม(globular animal)และมักมีหนาม เป็นเอไคโนเดิร์ม(echinoderms - สัตว์ในไฟลัม echinodermata) อยู่ในชั้น เอไคนอยเดีย ( Echinoidea )สัตว์ในชั้นเอไคนอยเดีย เรียกว่า เอไคนอยด์ echinoids มีราว 950 สปีชีส์อาศัยอยู่ตามพื้นทะเล ในทุกมหาสมุทรตั้งแต่ชายฝั่งจนถึงระดับความลึึก 5,000 เมตร(16,000 ฟุต; 2,700 ฟาร์ธอม) เปลือกนอกมีลักษณะแข็ง กลม และมีหนาม มีขนาดเส้นผ่่านศูนย์กลางลำตัวตั้งแต่ 3 ซม. ถึง 10 ซม. เม่นทะเลเคลื่อนที่ได้อย่างช้าๆด้วยขาท่อ(tube feet) และบางครั้งยังเคลื่อนที่ด้วยหนามของมัน อาหารหลักของเม่นทะเลคือสาหร่ายต่างๆ แต่ก็กินสัตว์ที่เคลื่อนที่ช้าหรืออยู่กับที่ด้วย นักล่าที่กินเม่นทะเลเป็นอาหารได้แก่ นากทะเล, ปลาดาว, ปลาไหลหมาป่า(wolf eels) และปลาวัว(trigger fish)

เช่นเดียวกับเอไคโนเดิร์มอื่นๆ เม่นทะเลจะมีลักษณะลำตัวห้าพูสมมาตร(fivefold symmetry)เมื่อโตเต็มที่ แต่ตัวอ่อนมีลักษณะสมมาตร 2 ด้าน(bilateral symmetry)แสดงถึงการเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีร่างกายสมมาตร 2 ด้าน(Bilateria) กลุ่มของสิ่งมีชีวิตในไฟลัมขนาดใหญ่อันประกอบไปด้วยไฟลัม chordates, arthropods, annelids และ molluscs ซึ่งมีแหล่งอาศัยอยู่ในทุกมหาสมุทรตั้งแต่ศูนย์สูตรถึงขั้วโลก อาศัยอยู่บนพื้นมหาสมุทรตั้งแต่ชายฝั่งถึงก้นมหาสมุทร เราค้นพบฟอสซิสของเอไคนอยย้อนกลับไปถึงยุค Ordovician (450 ล้านปีที่แล้ว) มีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับสัตว์ในกลุ่มเอไคโนเดิร์มด้วยกันคือแตงกวาทะเล sea cucumbers(Holothuroidea) ทั้งคู่จัดเป็นสัตว์ประเภท deuterostomes (ปากกับทวารอยู่คนละด้าน) จัดว่ามีบรรพบุรุษร่วมกันกับ chordates(สัตว์ในไฟลัม Chordata)

เราได้ศึกษาเม่นทะเลมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 โดยใช้เป็นตัวอย่างสิ่งมีชีวิต(model organism) ในสาขาวิชาการพัฒนาการทางชีวะวิทยา(developmental biology) เนื่องจากตัวอ่อน embryo ของเม่นทะเลง่ายต่อการสังเกตการณ์ และมีการศึกษาจีโนม genomes ของลักษณะลำตัวห้าพูสมมาตร(fivefold symmetry)และความสัมพันธ์กับ chordates(สัตว์ในไฟลัม Chordata) เม่นทะเลหนามดินสอเป็นที่นิยมในวงการปลาทะเลสวยงามเนื่องจากความสามารถในการควบคุมปริมาณสาหร่าย algae ฟอสซิสของเม่นทะเลยังใช้ทำเครื่องรางป้องกันภัย(protective amulets)ด้วย

เอไคนอยด์
SeaUrchin.jpg
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Echinodermata
ไฟลัมย่อย: Echinozoa
ชั้น: Echinoidea
Leske, 1778
Subclasses


อ้างอิงแก้ไข

  • บพิธ จารุพันธุ์ และ นันทพร จารุพันธุ์. 2540. สัตววิทยา. กทม. สำนักหิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • Wikipedia ภาษาอังกฤษ