อามา-กิ (อักษรโรมัน: Ama-gi) เป็นศัพท์ภาษาซูเมอร์ที่เขียนเป็น 𒂼𒄄 ama-gi4 หรือ 𒂼𒅈𒄄 ama-ar-gi4 ซึ่งแปลว่า "เสรีภาพ", "การปล่อยจากความเป็นทาส", "การยกเว้นหนี้หรือภาระผูกพัน"[1] และ "การฟื้นฟูบุคคลและทรัพย์สินให้กลับคืนสู่สภาพเดิม" เช่น การปลดหนี้[2] คำอธิบายอีกแบบ ได้แก่ "การกลับคืนสู่สภาพเดิม"[3] และปลดปล่อยจากหนี้, ความเป็นทาส, ภาษี หรือการลงโทษ[4]

คำนี้มีที่มาจากคำนาม ama "แม่" (บางครั้งมีเครื่องหมายกรณีกรรมรองเอ็นคลิติก (enclitic dative case) เป็น ar) และคำกริยาปัจจุบันกาลสมบูรณ์ gi4 "กลับมา, ฟื้นฟู, นำกลับ" ทำให้มีความหมายตรงตัวว่า "การกลับมาของแม่"[5] ซามูเอล โนอาห์ เครเมอร์ นักอัสซีเรียวิทยา (Assyriologist) กล่าวถึงศัพท์นี้ว่าเป็นตัวอย่างแรกสุดของแนวคืดเสรีภาพ เขาเขียนไว้ใน ค.ศ. 1963 ว่า "เรายังคงไม่รู้ว่าทำไมภาพพจน์นี้มีความหมายว่า 'เสรีภาพ'"[6] วลีนี้มีความคล้ายกับศัพท์ภาษาแอกแคดว่า anduraāru(m) แปลว่า "เสรีภาพ", "ข้อยกเว้น" และ "ปลดปล่อยจากการเป็น (หนี้) ทาส"[3][7][8]

องค์กรอิสรนิยมจำนวนมากใช้อักษรรูปลิ่มนี้เป็นสัญลักษณ์ของตนเอง โดยอ้างเป็น "รูปเขียนแรกสุดเกี่ยวกับคำว่า 'เสรีภาพ'"[9]

อ้างอิงแก้ไข

  1. John Alan Halloran (2006). Sumerian Lexicon: A Dictionary Guide to the Ancient Sumerian Language. David Brown Book Company. p. 19. ISBN 978-0978642907.
  2. Karen Radner, Eleanor Robson, บ.ก. (2011). The Oxford Handbook of Cuneiform Culture. Oxford University Press. pp. 208–209. ISBN 978-0199557301.
  3. 3.0 3.1 "amargi". Electronic Pennsylvania Sumerian Dictionary.
  4. Åke W. Sjöberg, บ.ก. (1998). The Sumerian Dictionary of the University of Pennsylvania Museum. Philadelphia. pp. 200–201, 208–210.
  5. A Descriptive Grammar of Sumerian
  6. Kramer, Samuel Noah (1963). The Sumerians: Their History, Culture, and Character. University of Chicago Press. p. 79. ISBN 0226452387.
  7. Niels Peter Lemche (January 1979). "Andurārum and Mīšarum: Comments on the Problem of Social Edicts and Their Application in the Ancient near East". Journal of Near Eastern Studies. 38 (1): 11–22. doi:10.1086/372688. JSTOR 544568. S2CID 162196494.
  8. Jeremy A. Black; Andrew George; J. N. Postgate (2000). A Concise Dictionary of Akkadian. Otto Harrassowitz Verlag. p. 17. ISBN 978-3447042642.
  9. "Our Logo | Liberty Fund". libertyfund.org. สืบค้นเมื่อ 2019-05-03.