เปิดเมนูหลัก

สารวีเอกซ์ (VX ย่อมาจาก venomous agent X) มีชื่อทางเคมีคือ Methylphosphonothioic acid S-[2-[bis (1-methylethyl) amino]ethyl] O-ethyl ester และมีสูตรเคมีคือ หรือ CH3-P(=O)(-SCH2CH2N[CH(CH3)2]2)(-OC2H5)[2] สารวีเอกซ์เป็นสารพิษอันตรายทำลายประสาท ถูกจัดอยู่ในกลุ่มออกาโนฟอสเฟต ถ้าอยู่ในรูปของสารบริสุทธิ์จะไม่มีสี แต่ถ้าอยู่ในรูปของสารที่ไม่บริสุทธิ์จะมีสีน้ำตาล สารชนิดนี้ไม่มีกลิ่นและรส นอกจากนี้ยังไม่ระเหย สามารถแพร่กระจายอยู่ในสภาพแวดล้อมได้เป็นเวลานาน จึงมักถูกนำไปใช้เป็นอาวุธเคมีซึ่งเป็นอันตรายทำให้เสียชีวิตได้ 

VX
Stereo structural formula VX ((S) -phosphinate)
Ball and stick model of VX ((R) -phosphinate)
VX-S-enantiomer-3D-vdW.png
ชื่อตาม IUPAC Ethyl ({2-[bis (propan-2-yl) amino]ethyl}sulfanyl) (methyl) phosphinate
ชื่อเรียกตามระบบ Ethyl ({2-[bis (propan-2-yl) amino]ethyl}sulfanyl) (methyl) phosphinate
ชื่ออื่น [2- (Diisopropylamino) ethyl]-O-ethyl methylphosphonothioate

Ethyl {[2- (diisopropylamino) ethyl]sulfanyl} (methyl) phosphinate
Ethyl N-2-diisopropylaminoethyl methylphosphonothiolate

เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS [50782-69-9][CAS][1]
PubChem 39793
MeSH VX
ChEBI 609247
SMILES
InChI
ChemSpider ID 36386
คุณสมบัติ
สูตรโมเลกุล C11H26NO2PS
มวลโมเลกุล 267.37 g mol−1
ความหนาแน่น 1.0083 g cm−3
จุดหลอมเหลว

−3.90 °C, 269 K, 25 °F

จุดเดือด

300 °C, 573 K, 572 °F

log P 2.047
ความดันไอ 0.09 Pa
ความอันตราย
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
4
1
 
LD50 7 µg/kg (intravenous, rat)[1]
 X mark.svg 14 (verify) (what is: Yes check.svg 10/X mark.svg 10?)
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa
สถานีย่อย:เคมี

ประวัติการใช้สารวีเอ็กซ์แก้ไข

สารวีเอ็กซ์ถูกค้นพบขึ้นครั้งแรกในประเทศอังกฤษเมื่อปี ค.ศ. 1950 โดยนักเคมีที่มีชื่อว่ารานาจิ กอช หลังจากนั้นในปี ค.ศ.1955 สารนี้ได้ถูกนำไปศึกษาเพิ่มเติมเพื่อนำไปใช้ในการทำอาวุธสังหาร และในปี ค.ศ. 1961 สหรัฐอเมริกาได้ผลิตสารชนิดนี้ออกมาเป็นจำนวนมาก แล้วนำไปเก็บไว้ที่คลังอาวุธเพื่อใช้ในยามสงคราม นอกจากนี้ยังมีประเทศอิรักที่ผลิตสารชนิดนี้ออกมาเป็นจำนวนมากกว่า 5,000 ตัน[3] สารวีเอ็กซ์เคยถูกนำไปใช้โจมตีชาวเคิร์ด และใช้ในสงครามอิรัก-อิหร่าน ในปี 1988 อีกด้วย

วันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 คิม จองนัม ผู้ซึ่งเป็นพี่ชายของคิม จองอึน ผู้นำเกาหลีเหนือ เสียชีวิตจากการถูกสังหารด้วยสารพิษชนิดนี้ในประเทศมาเลเซีย จากการตรวจสอบ พบสารวีเอ็กซ์บนใบหน้าของคิมจองนัม ผู้ต้องสงสัยว่าจะเป็นผู้สังหารคือผู้หญิงชาวเวียดนาม ซึ่งผู้หญิงคนนี้ก็เกิดอาการที่ได้รับสารวีเอ็กซ์เช่นกัน แม้จะใส่ถุงมือป้องกันแต่สารวีเอ็กซ์ก็ยังสามารถแทรกซึมเข้าสู่ผิวหนังได้[4]

สมบัติทางกายภาพของสารวีเอกซ์แก้ไข

สารวีเอกซ์มีน้ำหนักโมเลกุลเท่ากับ 267.368  เป็นของเหลวที่ไม่มีสี ความหนาแน่นใกล้เคียงกับน้ำคือ 1.0083 g cm−3 มีลักษณะคล้ายน้ำมันเครื่องเพราะมีความเหนียวสูงและระเหยยาก ถูกจัดว่าเป็นสารพิษทำลายประสาทที่มีการระเหยยากที่สุด มีลักษณะเป็นไฮโดรโฟบิกคือเป็นสารที่ไม่ละลายน้ำ นอกจากนี้สารดังกล่าวสามารถคงอยู่ได้หลายวันหากอยู่ในอุณหภูมิปกติและอยู่ได้หลายเดือนหากอยู่ในอุณภูมิที่ต่ำ สารวีเอกซ์อยู่ได้ทั้งในรูปของเหลวและก๊าซหากอยู่ในที่ที่มีอุณหภูมิสูง[5]

สารวีเอ็กซ์ในร่างกายแก้ไข

อาการแก้ไข

สารดังกล่าวสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ทั้งการหายใจ การย่อยอาหาร การแทรกซึมผ่านผิวหนัง และการผ่านเข้าสู่ดวงตา ฉะนั้นเมื่อร่างกายได้สัมผัสกับสารชนิดนี้ในปริมาณที่เป็นอันตราย (ประมาณ 5-10 มิลลิกรัม) แล้วระบบเอนไซม์ของร่ายกายจะถูกรบกวน ไม่สามารถทำงานได้อย่างปกติ ก่อให้เกิดอาการชัก หายใจไม่ออก ร่างกายเป็นอัมพาตและระบบหายใจล้มเหลวในที่สุด แต่ถ้าหากได้รับในปริมาณที่น้อยกว่า 5 มิลลิกรัมจะเกิดอาการหลากหลาย เช่น น้ำลายฟูมปาก ท้องเสีย คลื่นไส้ หรือหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ [6]

วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นแก้ไข

  • การสูดดม: หากเกิดการสูดดมสายชนิดนี้เข้าไปต้องกลั้นหายใจจนกระทั่งได้รับอุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) หากรู้สึกหายใจลำบากให้ใช้การบำบัดด้วยออกซิเจน (oxygen administer) และไปรีบพบแพทย์โดนทันที
  • การผ่านเข้าสู่ดวงตา: ล้างดวงตาเป็นระยะเวลาต่อเนื่องประมาณ 10-15 นาที หลังจากนั้นต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) และรีบไปพบแพทย์โดยทันที
  • สัมผัสกับผิวหนัง: สวมอุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) ถอดเสื้อผ้าที่ได้รับสารปนเปื้อนออกทันที หลังจากนั้นรีบล้างผิวหนังส่วนที่โดนสารด้วยสบู่กับน้ำ และรีบไปพบแพทย์โดยทันที
  • การกลืนกิน: ห้ามพยายามอาเจียนโดยเด็ดขาด ต้องไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด[7]

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 Chambers, Michael. "Substance Name: VX". ChemIDplus (in thai). U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health. สืบค้นเมื่อ 24 February 2017.
  2. "วีเอ็กซ์ (VX): สุดยอดมฤตยูร้ายอาวุธเคมี" (PDF) (in thai). ศูนย์พิษวิทยา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ oct 26,2017. Check date values in: |accessdate= (help)
  3. MacCurry, Justin. "What is the VX nerve agent that killed North Korean Kim Jong-nam?". the guardian. สืบค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2017.
  4. "VX (nerve agent)". wikipedia. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017.
  5. "VX (nerve agent)" (in thai). new world encyclopedia. สืบค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2017.
  6. "ทำความรู้จักกับสารพิษที่VXใช้สังหารคิมจองนัม" (in thai). posttoday. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017.
  7. "MSDS: Lethal Nerve agent (VX)" (in thai). สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017.