สารวีเอ็กซ์

สารวีเอกซ์ (VX ย่อมาจาก venomous agent X) มีชื่อทางเคมีคือ Methylphosphonothioic acid S-[2-[bis (1-methylethyl) amino]ethyl] O-ethyl ester และมีสูตรเคมีคือ หรือ CH3-P(=O)(-SCH2CH2N[CH(CH3)2]2)(-OC2H5)[2] สารวีเอกซ์เป็นสารพิษอันตรายทำลายประสาท ถูกจัดอยู่ในกลุ่มออกาโนฟอสเฟต ถ้าอยู่ในรูปของสารบริสุทธิ์จะไม่มีสี แต่ถ้าอยู่ในรูปของสารที่ไม่บริสุทธิ์จะมีสีน้ำตาล สารชนิดนี้ไม่มีกลิ่นและรส นอกจากนี้ยังไม่ระเหย สามารถแพร่กระจายอยู่ในสภาพแวดล้อมได้เป็นเวลานาน จึงมักถูกนำไปใช้เป็นอาวุธเคมีซึ่งเป็นอันตรายทำให้เสียชีวิตได้ 

VX
Stereo structural formula VX ((S) -phosphinate)
Ball and stick model of VX ((R) -phosphinate)
VX-S-enantiomer-3D-vdW.png
ชื่อตาม IUPAC Ethyl ({2-[bis (propan-2-yl) amino]ethyl}sulfanyl) (methyl) phosphinate
ชื่อเรียกตามระบบ Ethyl ({2-[bis (propan-2-yl) amino]ethyl}sulfanyl) (methyl) phosphinate
ชื่ออื่น [2- (Diisopropylamino) ethyl]-O-ethyl methylphosphonothioate

Ethyl {[2- (diisopropylamino) ethyl]sulfanyl} (methyl) phosphinate
Ethyl N-2-diisopropylaminoethyl methylphosphonothiolate

เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS [50782-69-9][CAS][1]
PubChem 39793
MeSH VX
ChEBI 609247
SMILES
InChI
ChemSpider ID 36386
คุณสมบัติ
สูตรโมเลกุล C11H26NO2PS
มวลโมเลกุล 267.37 g mol−1
ความหนาแน่น 1.0083 g cm−3
จุดหลอมเหลว

−3.90 °C, 269 K, 25 °F

จุดเดือด

300 °C, 573 K, 572 °F

log P 2.047
ความดันไอ 0.09 Pa
ความอันตราย
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
4
1
 
LD50 7 µg/kg (intravenous, rat)[1]
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa
สถานีย่อย:เคมี

ประวัติการใช้สารวีเอ็กซ์แก้ไข

สารวีเอ็กซ์ถูกค้นพบขึ้นครั้งแรกในประเทศอังกฤษเมื่อปี ค.ศ. 1950 โดยนักเคมีที่มีชื่อว่ารานาจิ กอช หลังจากนั้นในปี ค.ศ.1955 สารนี้ได้ถูกนำไปศึกษาเพิ่มเติมเพื่อนำไปใช้ในการทำอาวุธสังหาร และในปี ค.ศ. 1961 สหรัฐอเมริกาได้ผลิตสารชนิดนี้ออกมาเป็นจำนวนมาก แล้วนำไปเก็บไว้ที่คลังอาวุธเพื่อใช้ในยามสงคราม นอกจากนี้ยังมีประเทศอิรักที่ผลิตสารชนิดนี้ออกมาเป็นจำนวนมากกว่า 5,000 ตัน[3] สารวีเอ็กซ์เคยถูกนำไปใช้โจมตีชาวเคิร์ด และใช้ในสงครามอิรัก-อิหร่าน ในปี 1988 อีกด้วย

วันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 คิม จองนัม ผู้ซึ่งเป็นพี่ชายของคิม จองอึน ผู้นำเกาหลีเหนือ เสียชีวิตจากการถูกสังหารด้วยสารพิษชนิดนี้ในประเทศมาเลเซีย จากการตรวจสอบ พบสารวีเอ็กซ์บนใบหน้าของคิมจองนัม ผู้ต้องสงสัยว่าจะเป็นผู้สังหารคือผู้หญิงชาวเวียดนาม ซึ่งผู้หญิงคนนี้ก็เกิดอาการที่ได้รับสารวีเอ็กซ์เช่นกัน แม้จะใส่ถุงมือป้องกันแต่สารวีเอ็กซ์ก็ยังสามารถแทรกซึมเข้าสู่ผิวหนังได้[4]

สมบัติทางกายภาพของสารวีเอกซ์แก้ไข

สารวีเอกซ์มีน้ำหนักโมเลกุลเท่ากับ 267.368  เป็นของเหลวที่ไม่มีสี ความหนาแน่นใกล้เคียงกับน้ำคือ 1.0083 g cm−3 มีลักษณะคล้ายน้ำมันเครื่องเพราะมีความเหนียวสูงและระเหยยาก ถูกจัดว่าเป็นสารพิษทำลายประสาทที่มีการระเหยยากที่สุด มีลักษณะเป็นไฮโดรโฟบิกคือเป็นสารที่ไม่ละลายน้ำ นอกจากนี้สารดังกล่าวสามารถคงอยู่ได้หลายวันหากอยู่ในอุณหภูมิปกติและอยู่ได้หลายเดือนหากอยู่ในอุณภูมิที่ต่ำ สารวีเอกซ์อยู่ได้ทั้งในรูปของเหลวและก๊าซหากอยู่ในที่ที่มีอุณหภูมิสูง[5]

สารวีเอ็กซ์ในร่างกายแก้ไข

อาการแก้ไข

สารดังกล่าวสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ทั้งการหายใจ การย่อยอาหาร การแทรกซึมผ่านผิวหนัง และการผ่านเข้าสู่ดวงตา ฉะนั้นเมื่อร่างกายได้สัมผัสกับสารชนิดนี้ในปริมาณที่เป็นอันตราย (ประมาณ 5-10 มิลลิกรัม) แล้วระบบเอนไซม์ของร่ายกายจะถูกรบกวน ไม่สามารถทำงานได้อย่างปกติ ก่อให้เกิดอาการชัก หายใจไม่ออก ร่างกายเป็นอัมพาตและระบบหายใจล้มเหลวในที่สุด แต่ถ้าหากได้รับในปริมาณที่น้อยกว่า 5 มิลลิกรัมจะเกิดอาการหลากหลาย เช่น น้ำลายฟูมปาก ท้องเสีย คลื่นไส้ หรือหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ [6]

วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นแก้ไข

  • การสูดดม: หากเกิดการสูดดมสายชนิดนี้เข้าไปต้องกลั้นหายใจจนกระทั่งได้รับอุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) หากรู้สึกหายใจลำบากให้ใช้การบำบัดด้วยออกซิเจน (oxygen administer) และไปรีบพบแพทย์โดนทันที
  • การผ่านเข้าสู่ดวงตา: ล้างดวงตาเป็นระยะเวลาต่อเนื่องประมาณ 10-15 นาที หลังจากนั้นต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) และรีบไปพบแพทย์โดยทันที
  • สัมผัสกับผิวหนัง: สวมอุปกรณ์ป้องกันการหายใจ (respiratory protective mask) ถอดเสื้อผ้าที่ได้รับสารปนเปื้อนออกทันที หลังจากนั้นรีบล้างผิวหนังส่วนที่โดนสารด้วยสบู่กับน้ำ และรีบไปพบแพทย์โดยทันที
  • การกลืนกิน: ห้ามพยายามอาเจียนโดยเด็ดขาด ต้องไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด[7]

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 Chambers, Michael. "Substance Name: VX". ChemIDplus (in thai). U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health. สืบค้นเมื่อ 24 February 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. "วีเอ็กซ์ (VX): สุดยอดมฤตยูร้ายอาวุธเคมี" (PDF) (in thai). ศูนย์พิษวิทยา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ oct 26,2017. Check date values in: |accessdate= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. MacCurry, Justin. "What is the VX nerve agent that killed North Korean Kim Jong-nam?". the guardian. สืบค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2017. Check date values in: |accessdate= (help)
  4. "VX (nerve agent)". wikipedia. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017. Check date values in: |accessdate= (help)
  5. "VX (nerve agent)" (in thai). new world encyclopedia. สืบค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2017. Check date values in: |accessdate= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  6. "ทำความรู้จักกับสารพิษที่VXใช้สังหารคิมจองนัม" (in thai). posttoday. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017. Check date values in: |accessdate= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  7. "MSDS: Lethal Nerve agent (VX)" (in thai). สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2017. Check date values in: |accessdate= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)