ผลต่างระหว่างรุ่นของ "รัฐประหาร"

เนื้อหาที่ลบ เนื้อหาที่เพิ่ม
ไม่มีความย่อการแก้ไข
Miwako Sato (คุย | ส่วนร่วม)
blow ในที่นี้ไม่ได้แปลว่า ระเบิด (รัฐประหารเกิดมานมนานตั้งแต่สมัยก่อนมนุษย์มีระเบิด) แต่มีความหมายเหมือน strike (แปลว่า ประหาร, สันสกฤต prahāra = strike, blow, hit)
บรรทัด 1:
[[ไฟล์:2014 0526 Thailand coup Chang Phueak Gate Chiang Mai 01.jpg|thumb|ทหารขณะเข้าตรึงพื้นที่ระหว่างการ[[รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557]] โดยประเทศไทยเป็นหนึ่งในรัฐ 13 รัฐแห่งทั่วโลกที่ผู้นำในคนปัจจุบันมาจากรัฐประหาร]]
 
'''รัฐประหาร''' ({{lang-en|coup d'état}} {{IPAc-en|ˌ|k|uː|_|d|eɪ|ˈ|t|ɑː}} {{audio|Coup d'état.ogg|listen}}; ''คูเดตา'' {{IPA-fr|ku deta|lang}}, ตรงตัว: "การระเบิดรัฐ"; เรียกสั้น ๆ ว่า coup, รูปพหูพจน์: coups d'état, บางครั้งเรียกง่าย ๆ ว่า '''การล้มล้าง''' (overthrow), '''การเข้ายึดครอง''' (takeover) และ '''การล้มล้างรัฐบาล''' (putsch)) เป็นการยกเลิกและยึดรัฐบาลและอำนาจของรัฐบาล โดยทั่วไปแล้ว การรัฐประหารเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และขัดต่อรัฐธรรมนูญ มักก่อการโดยฝ่ายทางการเมือง, กองทัพ หรือโดยผู้นำเผด็จการ<ref name=":0">{{Cite journal|title = Global instances of coups from 1950 to 2010 A new dataset|journal = Journal of Peace Research|date = 2011-03-01|issn = 0022-3433|pages = 249–259|volume = 48|issue = 2|doi = 10.1177/0022343310397436|language = en|first1 = Jonathan M.|last1 = Powell|first2 = Clayton L.|last2 = Thyne|s2cid = 9066792}}</ref> ในขณะที่ '''ความพยายามรัฐประหาร''' ({{lang-en|coup attempt}}) หมายถึงรัฐประหารที่กำลังดำเนินการอย่างไม่เป็นทางการอยู่ หรือหมายถึงรัฐประหารที่ล้มเหลว
'''รัฐประหาร''' ({{lang-en|coup d'état หรือ coup}}) คือ การยึดอำนาจและถอดถอนรัฐบาล ซึ่งโดยปรกติกระทำด้วยวิธีการอันผิดกฎหมายและนอกรัฐธรรมนูญ และเป็นการกระทำของกลุ่มทางการเมือง ทหาร หรือผู้เผด็จการ<ref name=":02">{{Cite journal|last1=Powell|first1=Jonathan M.|last2=Thyne|first2=Clayton L.|date=2011-03-01|title=Global instances of coups from 1950 to 2010 A new dataset|journal=Journal of Peace Research|language=en|volume=48|issue=2|pages=249–259|doi=10.1177/0022343310397436|issn=0022-3433|s2cid=9066792}}</ref> นักวิชาการหลายคนมองว่า รัฐประหารถือว่าสำเร็จ ถ้าผู้ยึดอำนาจสามารถควบคุมอำนาจไว้ได้อย่างน้อยเจ็ดวัน<ref name=":02" />
 
== ตัวทำนาย ==
จากการทบทวนวรรณกรรมทางวิชาการชิ้นหนึ่งในปี 2003 พบว่าปัจจัยดังต่อไปนี้มีความเกี่ยวข้องกับการเกิดรัฐประหาร: