จี๋ หรือ ทวนวงเดือน (อังกฤษ: Ji; จีน: ) เป็นอาวุธของจีนโบราณ จัดเป็นอาวุธยาวประเภททวนหรือหอกชนิดหนึ่ง มีอายุเก่าแก่ยาวนานกว่า 3,000 ปี นับตั้งแต่ยุคต้นราชวงศ์ซาง จนกระทั่งถึงสิ้นสุดราชวงศ์ชิง

ภาพวาดลิโป้กับจี๋ ในยุคราชวงศ์ชิง

มีลักษณะปลายยาวแหลม ด้านข้างตีโลหะเป็นรูปพระจันทร์เสี้ยวคล้ายง้าวเอาไว้ จึงใช้ทั้งแทงทั้งฟันได้ ในพงศาวดารจีน ขุนพลที่ใช้อาวุธนี้เด่น ๆ คือ ลิโป้ ในยุคสามก๊ก และซิ ยิ่นกุ้ย ในยุคราชวงศ์ถัง แบ่งออกได้เป็นสองประเภทใหญ่ ๆ คือ ทวนวงเดือนกรีดฟ้า (方天戟; พินอิน: fangtian ji) ที่มีพระจันทร์เสี้ยวทั้งสองข้าง และทวนวงเดือนมังกรเขียว (青龍戟; พินอิน: qinglong ji) ที่มีพระจันทร์เสี้ยวข้างเดียว[1][2]

อ้างอิงแก้ไข

  1. Jiang Feng-wei (蔣豐維), Chinese weapons dictionary (中國兵器事典)
  2. Sadaharu Ichikawa (市川定春), Dictionary of the Weapon (武器事典)