ผลต่างระหว่างรุ่นของ "วาฬ"

ลดลง 5,118 ไบต์  2 ปีที่แล้ว
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(Bot: Migrating 1 langlinks, now provided by Wikidata on d:q1865281; 22 langlinks remaining)
{{Taxobox
| name =
| fossil_range = {{Fossil range|50|0}}<small>[[Eocene|อีโอซีน]]&nbsp;– ปัจจุบัน</small>
| image = Humpback Whale underwater shot.jpg
| image_size = 300px
| image_caption = [[วาฬหลังค่อม]] (''Megaptera novaeangliae'') เป็น[[วาฬบาลีน]]ที่อยู่ในวงศ์ [[Balaenopteridae]]
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| subclassis = [[Eutheria]]
| ordo = '''[[Cetacea]]'''
| subdivision_ranks = [[อันดับ (ชีววิทยา)|อันดับย่อย]]
| subdivision = *'''[[Mysticeti]]'''
*'''[[Odontoceti]]'''
*'''[[Archaeoceti]]''' ([[extinction|†]])
}}
[[ไฟล์:Orcinus orca NOAA.jpg|thumb|การพ่นน้ำของ[[วาฬเพชฌฆาต]] (''Orcinus orca'')]]
[[ไฟล์:Humpback whale fluke (2).jpg|thumb|ครีบหางของวาฬหลังค่อม ซึ่งวาฬแต่ละตัวและมีลักษณะของครีบและหางแตกต่างกันออก ใช้เป็นสิ่งสำคัญในการจำแนก]]
[[ไฟล์:Ak52 10x.ogg|thumb|ตัวอย่างเสียงร้องของวาฬ]]
'''วาฬ''' หรือที่นิยมเรียกกันติดปากว่า '''ปลาวาฬ''' เป็น[[สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม]]ขนาดใหญ่อาศัยอยู่แต่เฉพาะใน[[ทะเล]]หรือ[[มหาสมุทร]] เป็นสัตว์ที่มีรูปร่างคล้าย[[ปลา]] คือ รูปร่างเพรียวยาว มีครีบและมีหางเหมือนปลา แต่หางของวาฬจะเป็นไปในลักษณะแนวนอน ไม่ใช่แนวตั้งเหมือนปลา วาฬไม่ใช่ปลา<ref name="วาฬและโลมา">[http://www.plawan.com/dophins/content/d1.html วาฬและโลมา หน้า 1]</ref> แต่เป็น[[ยูเธอเรีย|สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีสายรก]] ที่จัดอยู่ใน[[อันดับวาฬและโลมา]] (Cetacea)Cetac
 
บรรพบุรุษของวาฬ เป็น[[สัตว์กินเนื้อ]]บนบกมี 4 ขา ใน[[ยุคพาลีโอจีน]] เมื่อประมาณ 65 ล้านปีก่อน มีชื่อว่า "[[Mesonyx|มีโซนิก]]" จากนั้นก็วิวัฒนาการเริ่มใช้ชีวิตแบบสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำภายในเวลาเพียง 10 ล้านปีต่อมาใน[[Eocene|ยุคอีโอซีน]] หรือเมื่อประมาณ 55 ล้านปีก่อน โดยจากสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำจากนั้นขาหลังก็ค่อยหดและเล็กลงจนต่อมาเมื่อประมาณ 24-26 ล้านปี ก่อนกระดูกและข้อต่อก็หดเล็กลงจนไม่มีโผล่ออกมาให้เห็น แต่ในปัจจุบันกระดูกส่วนของขาหลังก็ยังคงมีอยู่โดยเป็นอวัยวะภายในที่มีขนาดเล็ก และทำหน้าที่เพียงเป็นที่ยึดติดของ[[อวัยวะสืบพันธุ์]]เท่านั้น
 
วาฬ เป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ นับเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก แม้จะอาศัยอยู่แต่เฉพาะในทะเล มีรูปร่างคล้ายปลา แต่ไม่ใช่ปลา ด้วยเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม แม้จะไม่มีขนปกคลุมลำตัวเหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอันดับอื่น ๆ แต่วาฬจะรักษาความอบอุ่นในร่างกายด้วย[[ไขมัน]]ในชั้นใต้ผิวหนัง
 
วาฬ เป็นสัตว์ที่หายใจด้วย[[ปอด]] เหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอันดับอื่น ๆ วาฬสามารถกลั้นหายใจใต้น้ำได้นานนับ[[ชั่วโมง]] (โดยเฉลี่ยประมาณ 20 นาที) ด้วยการเก็บ[[ออกซิเจน]]ปริมาณมากไว้ในปอด เมื่อใช้ออกซิเจนหมด วาฬจะขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำเพื่อปล่อยลมหายใจออก ซึ่งขณะที่ปล่อยลมหายใจออกนั้นจะมี[[ไอน้ำ]]และฝอยน้ำพ่นออกมาจากอวัยวะพิเศษที่อยู่ตรงส่วนหัวเป็นรูกลม ๆ เหมือน[[น้ำพุ]]ด้วย เพราะวาฬมีกล้ามเนื้อพิเศษปิดรูจมูกไว้แน่นเพื่อกันไม่ให้น้ำเข้าไปจมูกซึ่งเป็นอวัยวะที่ติดต่อกับปอดโดยตรง ส่วนปากนั้นไม่มีทางติดต่อกับปอดและจมูกเลย ทั้งนี้เพื่อจะกันไม่ให้น้ำเข้าสู่ปอดในขณะที่ดำน้ำ ในวาฬขนาดใหญ่อย่าง วาฬสีน้ำเงิน สามารถพ่นน้ำได้สูงถึง 9 [[เมตร]]<ref>[http://guru.sanook.com/answer/question/%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%AC%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B9%84%E0%B8%A1/ ปลาวาฬพ่นน้ำทำไม จากสนุกดอตคอม]</ref>
 
วาฬ อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง ออกลูกครั้งละ 1 ตัว ลูกของวาฬจะกินนมจาก[[เต้านม]]ของแม่เหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป เต้านมของวาฬมี 1 คู่ อยู่ในร่องท้องของวาฬตัวเมีย ขณะที่กินนมลูกวาฬจะว่ายน้ำเคียงข้างไปพร้อมกับแม่ จึงจำเป็นต้องใช้เวลาให้น้อยที่สุด โดยเพียงแค่จ่อปากที่[[หัวนม]] แม่วาฬจะปล่อย[[น้ำนม]]เข้าปากลูก เป็นระยะเวลาสั้น ๆ เพียงแค่ไม่กี่วินาทีเท่านั้น เมื่อลูกวาฬคลอดออกมาใหม่ ๆ จะพุ่งตัวขึ้นผิวน้ำเพื่อหายใจทันที แม่วาฬจะช่วยดันลูกขึ้นสู่ผิวน้ำด้วยส่วนหัว และขณะที่แม่วาฬคลอดลูกนั้น วาฬตัวอื่น ๆ ในฝูง โดยเฉพาะวาฬตัวเมียจะช่วยกันปกป้องแม่และลูกวาฬไม่ให้ได้รับอันตราย ลูกวาฬเมื่อแรกเกิดจะมีลำตัวประมาณร้อยละ 40 ของแม่วาฬ และในบางชนิดจะมี[[ขนสัตว์|ขน]]ติดตัวมาด้วยในช่วงแนวปากบนเมื่อแรกเกิด และจะหายไปเมื่อโตขึ้น<ref>[http://www.pmbc.go.th/webpmbc/MarEndager/Flash02.html ชีววิทยาเบื้องต้น]</ref>
ผู้ใช้นิรนาม