เปิดเมนูหลัก

การเปลี่ยนแปลง

ปรับปรุง
{{ความหมายอื่น|เกี่ยวกับ=เมืองเทศบาลนครเชียงใหม่|ดูที่=เชียงใหม่ (แก้ความกำกวม)}}
{{กล่องข้อมูล เทศบาล
<!-- ชื่อ ภาพ และคำขวัญ -->
<!-- ข้อมูลจำเป็น -->
| ชื่อไทย = เชียงใหม่
| ประเภท = นคร
| ชื่ออังกฤษ = Chiang Mai
| imageภาพ = Chiang Mai City.png
| คำอธิบายภาพ = บนซ้าย: คูเมืองด้านตะวันออก, บนขวา: [[วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร]], กลางซ้าย: ภาพถ่ายจาก[[อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย|ดอยสุเทพ]], กลางขวา: [[ประตูท่าแพ]], ล่างซ้าย: [[รถสี่ล้อแดง]], ล่างขวา: [[วัดเชียงมั่น]]
| sealตรา = {{#property:p158p158}}
| สมญา = นครพิงค์
| คำขวัญ = นครแห่งวัฒนธรรม เลิศล้ำประเพณีล้านนา เปี่ยมสุขปวงประชา งามล้ำค่านครพิงค์<ref>[http://wwwarchive.cmcity.go.th/cmcity/index.php/this/s-menu-detail-thyeCfe ข้อมูลเทศบาล] เทศบาลนครเชียงใหม่</ref>
<!-- ที่ตั้ง แผนที่ และการปกครอง -->
| แผนที่ =
| ขนาดแผนที่ =
| คำอธิบายแผนที่ =
| pushpin_map = Thailand
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = สถานที่ที่ตั้งของเมืองเทศบาลนครเชียงใหม่
| coordinates = {{coord|18|47|43|N|98|59|55|E|display=inline, title}}
| จังหวัด = เชียงใหม่
| อำเภอ = เมืองเชียงใหม่
| สำนักงาน = สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ เลขที่ 1 ถนนวังสิงห์คำ ตำบลช้างม่อย [[อำเภอเมืองเชียงใหม่]] [[จังหวัดเชียงใหม่]] 50300
| ขนาดเทศบาล = นคร
| ชื่อนายกเทศมนตรี = นาย[[ทัศนัย บูรณุปกรณ์]]
| image =Chiang Mai City.png
<!-- ข้อมูลจำเป็นตัวเลข -->
| คำอธิบายภาพ = บนซ้าย: คูเมืองด้านตะวันออก, บนขวา: [[วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร]], กลางซ้าย: ภาพถ่ายจาก[[อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย|ดอยสุเทพ]], กลางขวา: [[ประตูท่าแพ]], ล่างซ้าย: [[รถสี่ล้อแดง]], ล่างขวา: [[วัดเชียงมั่น]]
| seal = {{#property:p158}}
<!-- ข้อมูลเสริม -->
| คำขวัญ = นครแห่งวัฒนธรรม เลิศล้ำประเพณีล้านนา เปี่ยมสุขปวงประชา งามล้ำค่านครพิงค์<ref>[http://www.cmcity.go.th/cmcity/index.php/th/s-menu-detail-th ข้อมูลเทศบาล] เทศบาลนครเชียงใหม่</ref>
<!--เชียงใหม่เมืองน่าอยู่ เฟื่องฟูวัฒนธรรม นำด้วยธรรมาภิบาล บนพื้นฐานการมีส่วนร่วมของประชน<ref>http://www.cmcity.go.th//flash/header.swf</ref>-->
| ชื่อนายกเทศมนตรี = นาย[[ทัศนัย บูรณุปกรณ์]]
| รหัสiso = 5099
| พื้นที่ = 40.22
| elevation_m = 310
| ประชากร =131,091
| ปีสำรวจประชากร = 2559
| ความหนาแน่น = 3,259.3
| รหัสpostal = 50000, 50100, 50200, 50300
<!-- ข้อมูลสำนักงาน (ข้อมูลเพิ่มเติม) -->
| geocode =
| สำนักงาน = สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ เลขที่ 1 ถนนวังสิงห์คำ ตำบลช้างม่อย [[อำเภอเมืองเชียงใหม่]] [[จังหวัดเชียงใหม่]] 50300
| รหัสiso = 5099
<!-- การขนส่ง -->
| สนามบิน = [[ท่าอากาศยานเชียงใหม่]]
| ทางหลวง = {{ป้ายทางหลวง|H|11|25px}} {{ป้ายทางหลวง|H|107|25px}} {{ป้ายทางหลวง|H|108|25px}} {{ป้ายทางหลวง|H|118|25px}} {{ป้ายทางหลวง|H|121|25px}}
<!-- ข้อมูลเสริมติดต่อ -->
| โทรศัพท์ = 0 5325 9000
| โทรสาร =
| เว็บไซต์ = http://www.cmcity.go.th/ www.cmcity.go.th
| pushpin_map = Thailand
| pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
| pushpin_map_caption = สถานที่ตั้งของเมืองเชียงใหม่
| timezone = [[Time in Thailand|ICT]]
| utc_offset = +7
| coordinates = {{coord|18|47|43|N|98|59|55|E|display=inline, title}}
| elevation_m = 310
| postal_code = 50xxx
| สนามบิน = [[Chiang Mai International Airport|IATA: CNX – ICAO: VTCC]]
}}
 
== ภูมิศาสตร์ ==
=== ที่ตั้งและลักษณะของชุมชน ===
[[ไฟล์:Chiang Mai night skyline.JPG|thumb|left|200px|วิวทิวทัศน์ตัวเมืองเชียงใหม่ยามค่ำคืน มองลงมาจาก[[ดอยสุเทพ]] ]]
เทศบาลนครเชียงใหม่มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 40.216 ตารางกิโลเมตร โดยครอบคลุมพื้นที่ 14 ตำบลของ[[อำเภอเมืองเชียงใหม่]] ได้แก่ ตำบลหายยา ตำบลช้างม่อย ตำบลศรีภูมิ ตำบลวัดเกต ตำบลช้างคลาน ตำบลพระสิงห์ [[ตำบลสุเทพ]] [[ตำบลป่าแดด (จังหวัดเชียงใหม่)|ตำบลป่าแดด]] ตำบลฟ้าฮ่าม ตำบลหนองป่าครั่ง ตำบลท่าศาลาบางส่วน ตำบลป่าตัน ตำบลหนองหอย และ[[ตำบลช้างเผือก (จังหวัดเชียงใหม่)|ตำบลช้างเผือก]]
 
ชุมชนเมืองเชียงใหม่ตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่ม[[แม่น้ำปิง]]ตอนกลางเชิง[[ดอยสุเทพ]] มีแม่น้ำปิงไหลผ่านใจกลางเมืองในแนวเหนือ–ใต้ ส่วนชุมชนดั้งเดิมหรือบริเวณเมืองเก่าตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ต่อมาเมื่อชุมชนได้พัฒนาให้มีความเจริญขึ้น โดยมีการขยายตัวข้ามแม่น้ำปิงมาทางฝั่งตะวันออก และภายหลังจากที่ได้มีการตัดถนนอ้อมเมือง ชุมชนได้พัฒนาออกไปหลายทิศทางตามเส้นทางคมนาคม และโครงข่ายสาธารณูปโภค ธุรกิจการพัฒนาที่ดินและที่พักอาศัยได้ขยายตัวเป็นอย่างมาก สภาพที่แท้จริงของชุมชนเมืองเชียงใหม่ในปัจจุบันไม่ได้คงอยู่แต่เฉพาะในเขตเทศบาลเท่านั้น แต่ได้ขยายออกไปตามบริเวณชานเมืองและชนบทโดยรอบ อย่างเช่น เขต[[อำเภอหางดง]] [[อำเภอสันทราย]] [[อำเภอแม่ริม]] [[อำเภอสารภี]] [[อำเภอสันกำแพง]] [[อำเภอดอยสะเก็ด]] [[อำเภอสันป่าตอง]] [[อำเภอจอมทอง]] และ[[อำเภอแม่แตง]] เป็นต้น
 
{{wide image|Chiang Mai City Sky View 2.jpg|1200800px|ตัวเมืองเชียงใหม่บางส่วน ถ่ายเมื่อวันที่ [[29 สิงหาคม]] [[พ.ศ. 2554]]}}
 
=== อาณาเขต ===
* '''ทิศตะวันออก''' ติดต่อกับตำบลหนองป่าครั่ง และตำบลฟ้าฮ่ามบางส่วน
* '''ทิศตะวันตก''' ติดต่อกับ[[อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย]]
 
=== การแบ่งเขตการปกครอง ===
เทศบาลนครเชียงใหม่แบ่งการปกครอง ออกเป็น 4 [[แขวง]] ได้แก่
# '''แขวงนครพิงค์''' มีพื้นที่ 11.7 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงกาวิละ''' มีพื้นที่ 11.4 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงเม็งราย''' มีพื้นที่ 7.7 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงศรีวิชัย''' มีพื้นที่ 9.2 ตารางกิโลเมตร
 
โดยแขวงนครพิงค์ แขวงเม็งราย และแขวงศรีวิชัย ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ส่วนแขวงกาวิละตั้งอยู่ฝั่งตะวันออก แต่ละแขวงตั้งอยู่ทางทิศเหนือ ทิศตะวันตก ทิศใต้ และทิศตะวันออกของเมืองตามลำดับ ส่วนเขตใจกลางเมือง ซึ่งอยู่ในกำแพงเมือง จะอยู่ในแขวงศรีวิชัยเป็นส่วนใหญ่<ref name="Wards">{{cite web|url=http://www.cmcity.go.th/aboutus/map.php |title=Chiang Mai Municipality |year=2008 |publisher=Chiang Mai City |language=Thai |accessdate=2008-10-04 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20080915212133/http://www.cmcity.go.th:80/aboutus/map.php |archivedate=September 15, 2008 }}</ref>
 
=== ภูมิอากาศ ===
|date=สิงหาคม พ.ศ. 2553
}}
 
=== การแบ่งเขตการปกครอง ===
เทศบาลนครเชียงใหม่แบ่งการปกครอง ออกเป็น 4 [[แขวง]] ได้แก่
# '''แขวงนครพิงค์''' มีพื้นที่ 11.7 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงกาวิละ''' มีพื้นที่ 11.4 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงเม็งราย''' มีพื้นที่ 7.7 ตารางกิโลเมตร
# '''แขวงศรีวิชัย''' มีพื้นที่ 9.2 ตารางกิโลเมตร
 
โดยแขวงนครพิงค์ แขวงเม็งราย และแขวงศรีวิชัย ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ส่วนแขวงกาวิละตั้งอยู่ฝั่งตะวันออก แต่ละแขวงตั้งอยู่ทางทิศเหนือ ทิศตะวันตก ทิศใต้ และทิศตะวันออกของเมืองตามลำดับ ส่วนเขตใจกลางเมือง ซึ่งอยู่ในกำแพงเมือง จะอยู่ในแขวงศรีวิชัยเป็นส่วนใหญ่<ref name="Wards">{{cite web|url=http://www.cmcity.go.th/aboutus/map.php |title=Chiang Mai Municipality |year=2008 |publisher=Chiang Mai City |language=Thai |accessdate=2008-10-04 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20080915212133/http://www.cmcity.go.th:80/aboutus/map.php |archivedate=September 15, 2008 }}</ref>
 
== สัญลักษณ์ ==
[[ไฟล์:Official seal of Chiang Mai.jpg|200px|thumb|ตราเทศบาลนครเชียงใหม่]]
ดวงตราสัญลักษณ์ของเทศบาลนครเชียงใหม่ เป็นรูปพระบรมธาตุดอยสุเทพตั้งตระหง่านอยู่บนปุยเมฆ และยังมีพญานาค รวงข้าว และลายดอกประจำยาม ในดวงตราสัญลักษณ์อีกด้วย
# '''[[พระบรมธาตุดอยสุเทพ]]''' สถานที่ซึ่งเป็นปูชนียสถานอันศักดิ์สิทธิ์ รวมถึงยังเป็นสถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทำให้ที่แห่งนี้เป็นที่เคารพสักการะของพระพุทธศาสนิกชนแสดงถึงการเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนาในภาคเหนือที่รุ่งเรืองมายาวนานทุกสมัย
 
== ประชากรศาสตร์ ==
{{Historical populations
[[ไฟล์:Chiang Mai2.jpg|thumb|200px|ถนนในตัวเมืองเชียงใหม่ ด้านขวาเป็นกำแพงเมืองเก่า]]
|+ styletitle ="font-weight:bold; font-size:1.1em; margin-bottom:0.5em;"| ประชากรเทศบาลนครเชียงใหม่แบ่งตามปี
[[ไฟล์:Chiang Mai night skyline.JPG|thumb|200px|วิวทิวทัศน์ตัวเมืองเชียงใหม่ยามค่ำคืน มองลงมาจาก[[ดอยสุเทพ]] ]]
| type = none
| 2532 | 159,279
| 2537 | 170,348
| 2540 | 172,290
| 2543 | 171,712
| 2546 | 158,720
| 2549 | 150,021
| 2552 | 142,970
| 2555 | 135,757
| 2558 | 132,556
| colspan=16footnote align=center| <small>อ้างอิง: [[กรมการปกครอง]] [[กระทรวงมหาดไทย (ประเทศไทย)|กระทรวงมหาดไทย</small>]]
|}}
 
เทศบาลนครเชียงใหม่มีประชากรทั้งหมด 131,091 คน แบ่งเป็น ชาย 61,522 คน หญิง 69,569 คน จำนวนบ้านเรือน 86,657 หลังคาเรือนข้อมูล ณ สิ้นปี 2559<ref name = statbora>[http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=5099&statType=1&year=59 รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน ประจำปี พ.ศ. 2559 - ท้องถิ่นเทศบาลนครเชียงใหม่] กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย</ref> ในปัจจุบันเทศบาลนครเชียงใหม่กลายเป็นศูนย์กลางความเจริญทุก ๆ ด้านของภูมิภาค ทำให้มีประชากรแฝง อพยพมาอาศัยในเทศบาลนครเชียงใหม่ มากกว่า 2.5 ล้านคน<ref name="ryt9">RYT9 - บ้านเมือง, [http://www.ryt9.com/s/bmnd/876297 ปฏิบัติการเชียงใหม่เอี่ยมต้นแบบแก้ปัญหาเมือง]</ref> และมีประชากรในต่างอำเภอในจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียงเข้ามาใช้บริการในเขตเมืองในเวลากลางวัน และอพยพออกไปในเวลากลางคืนประมาณ 250,000 คนต่อวัน<ref name="ryt9" />
 
{| rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="margin:auto; border:1px solid #999; border-right:2px solid #999; border-bottom:2px solid #999; background:#f3fff3; width:50"
|+ style="font-weight:bold; font-size:1.1em; margin-bottom:0.5em;"| ประชากรเทศบาลนครเชียงใหม่แบ่งตามปี
! 2532 !!2537 !! 2540 !! 2543 !! 2546 !! 2549 !! 2552 !! 2555 !! 2558
|-
| align=center| 159,279 || align=center| 170,348 || align=center| 172,290 || align=center| 171,712 || align=center| 158,720 || align=center| 150,021 || align=center| 142,970 || align=center| 135,757 || align=center| 132,556
|-
| colspan=16 align=center| <small>อ้างอิง: กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย</small>
|}
 
;ภาษา
 
== การศึกษา ==
[[ไฟล์:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.jpg|220px|thumbnailthumb|[[มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]] ตั้งอยู่บริเวณเชิงดอยสุเทพ [[ตำบลสุเทพ]] อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่]]
ในปี พ.ศ. 2550 เทศบาลนครเชียงใหม่มีโรงเรียนในสังกัดจำนวน 11 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจำนวน 1 แห่ง มีจำนวนห้องเรียนทั้งสิ้น 162 ห้อง มีจำนวนครูทั้งสิ้น 273 คน และมีจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 4,289 คน
{|
 
=== ทางถนน ===
[[ไฟล์:Chiang Mai2.jpg|thumb|200px|ถนนในตัวเมืองเชียงใหม่ ด้านขวาเป็นกำแพงเมืองเก่า]]
[[ไฟล์:Rot_Daeng_in_downtown_Chiang_Mai.jpg|thumb|200px|รถสองแถวที่รู้จักกันในชื่อ [[รถสี่ล้อแดง|รถแดง]]]]
การเดินทางจากกรุงเทพมหานครมายังนครเชียงใหม่ใช้[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1]] (ถนนพหลโยธิน) แล้วแยกเข้า[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32]] (ถนนสายเอเชีย) ผ่าน[[จังหวัดพระนครศรีอยุธยา]] [[จังหวัดอ่างทอง]] [[จังหวัดสิงห์บุรี]] และ[[จังหวัดชัยนาท]] จากนั้นเข้าสู่ถนนพหลโยธินอีกครั้ง ผ่าน[[จังหวัดนครสวรรค์]] [[จังหวัดกำแพงเพชร]] [[จังหวัดตาก]] และ[[จังหวัดลำปาง]] แล้วแยกซ้ายใช้[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11]] (ถนนซุปเปอร์ไฮเวย์) ผ่าน[[จังหวัดลำพูน]] เข้าจังหวัดเชียงใหม่ จนถึงเขตเทศบาล
 
=== ทางราง ===
[[ไฟล์:Chiang Mai Thailand Chiang-Mai-Railway-Station-01.jpg|thumb|left|200px|[[สถานีรถไฟเชียงใหม่]] สถานีปลายทางของ[[ทางรถไฟสายเหนือ]]]]
การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมี[[ทางรถไฟสายเหนือ|รถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่]] โดยผ่านจังหวัดพระนครศรีอยุธยา–ลพบุรี–นครสวรรค์–พิษณุโลก–อุตรดิตถ์–แพร่–ลำปาง–ลำพูน เปิดการเดินรถเร็ว รถด่วน รถด่วนพิเศษ และ[[รถดีเซลราง]]ปรับอากาศ รวมวันละ 14 ขบวนไป–กลับ และนครสวรรค์–เชียงใหม่ วันละ 2 ขบวนไป–กลับ มีสถานีรถไฟหลักและเป็นสถานีปลายทางในนครเชียงใหม่ คือ [[สถานีรถไฟเชียงใหม่]]
 
7,276

การแก้ไข